Tímarit Þjóðræknisfélags Íslendinga - 01.01.1943, Blaðsíða 144

Tímarit Þjóðræknisfélags Íslendinga - 01.01.1943, Blaðsíða 144
120 TÍMARIT ÞJÓÐRÆKNISFELAGS ISLENDINGA um skoðunum er öllum skylt að játa og fylgja í framkvæmd. “Taki þeir nú ofan, sem höfuðið hafa” er boðorðið á þessu draugaþingi. Allur frjáls félags- skapur er bannaður. Öll þekking og öll tækni er notuð til þess að viðhalda þessu kerfi innan ríkisins, svo langt sem það nær hverja stundina, og til þess að brjóta undir sig hvert annað ríki eða stjórnarkerfi, sem ekki gefst upp andspyrnulaust. Með þessum hætti eru öll hreinskilin viðskifti sálnanna úti- lokuð innan ríkisins og frjáls andleg viðskifti við þá, sem utan þess búa, bönnuð með ritskoðun, eftirliti pósts og síma og útvarps og banni gegn því að hlusta á erlent útvarp. Einu vísindin, sem fá að vera óáreitt innan ríkisins, eru þau, sem snerta efnisheiminn og tæknina — meðan þau ekki finna upp eitthvert meðal til að reka burtu þræls- óttann, sem heldur slíku kerfi saman. Slíkt kerfi leiðir til andlegs dauða, þvi að andinn, sem lifgar, hefir sín upp- gönguaugu í sálum einstaklinganna og streymir þaðan út um heiminn á líkan hátt og eg benti á um tónverkið, sem verður til í sál tónskáldsins og getur orðið líf af lífi allra, sem það nær til. Ef þessi uppgönguaugu eru eitruð eða stífluð eða einangruð, verður maðurinn ægilegasta en óæðsta skepna jarðar- innar, því að hann hefir þá framið sálar- morðið.” Hér er ofbeldis og einræðisstefnu nú- tíðarinnar rétt lýst og kröftuglega, hel- stefnunni, eins og hún hefir jafn rétti- lega nefnd verið, því að hún leiðir, fyr eða síðar, til andlegs dauða. Verður það þá skiljanlegt, hversvegna frelsis- unnandi mönnum og konum finst mikið til um þá baráttu, ekki síst af hálfu hinna smærri þjóða, sem nú er háð gegn slíkum eyðingaröflum og kúgun- ar. Hvarflar manni þá eðlilega í hug snildarkvæði Guðfinnu Jónsdóttur frá Hömrum, “Heilagt stríð”, um hreystilega vörn frænda vorra Norðmanna gegn ofurefli innrásarmannanna í hið sögu- ríka og fagra land þeirra, heimaland vorra fornu feðra: “í afdölum Noregs um andnes hvert er eldað og sorfið viljans stál. 1 Glámsaugu heiftúðug, heljarmyrk, nú horfir hin norræna þjóðarsál. En sögunnar kyndla hún kveikir í dag og kveður sín Hávamál. Nú birtir um arfleifð íslendings og atgeir feðranna syngur við. í ánauð hernámi hugans verst hið harðfenga, prúða Noregs lið. Vér kennum vorn forna frelsisdraum í frændanna sverðaklið.” Skáldkonan mælir hér af speki og innsæi. “Vor forni frelsisdraumur” speglast í sjálfsvörn, og sókn, frænd- anna norsku, þar sem hetja vakir á hverjum bæ. Sá frelsisdraumur knúði norræna ættfeður vora vestur yfir hafið til íslandsstranda og rættist fagurlega í stofnun hins forna íslenska lýðveldis. Og sá frelsisdraumur lifði með þjóð vorri, þó lýðveldið liði undir lok; hann blossaði upp á örlagaríkum stundum i sögu hennar og hefir rætst að nýju með endurheimtu stjórnarfarslegu sjálfstæði hennar á síðustu árum. Island er að vísu, sem stendur, her- numið land, og fylgja því eðlilega mikil vandkvæði og hömlur á ýmsum sviðum. Þjóð vor hefir einnig goldið þung af- hroð af völdum stríðsins. Um það féllu Sveini Björnssyni, ríkisstjóra Islands, meðal annars þannig orð, í ávarpi sínu til þings og þjóðar þ. 14. nóvember í haust: “Sjómennirnir okkar hafa ekki sýnt minni hreysti en sjómenn annara þjóða í þessum mikla hildarleik, þótt ekki taki þeir þátt í vopnaviðskiftum. Og þar höfum vér fært fórnir, sem eg hygg að þoli samanburð við fórnir ýmsra annara þjóða, í hlutfalli við íbúaútölu landsins og skipaeign. Samkvæmt upplýsingum frá Slysa- verndarfélagi íslands hafa frá ófriðar- byrjun farið í sjó 61 maður af sannan- legum hernaðarorsökum, en 104, sem telja má öll líkindi til að farist hafi af sömu orsökum, þótt engir hafi komist til vitnisburðar. Verða þetta samtals 165 mannslíf eða nær því IV2 af þúsundi
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80
Blaðsíða 81
Blaðsíða 82
Blaðsíða 83
Blaðsíða 84
Blaðsíða 85
Blaðsíða 86
Blaðsíða 87
Blaðsíða 88
Blaðsíða 89
Blaðsíða 90
Blaðsíða 91
Blaðsíða 92
Blaðsíða 93
Blaðsíða 94
Blaðsíða 95
Blaðsíða 96
Blaðsíða 97
Blaðsíða 98
Blaðsíða 99
Blaðsíða 100
Blaðsíða 101
Blaðsíða 102
Blaðsíða 103
Blaðsíða 104
Blaðsíða 105
Blaðsíða 106
Blaðsíða 107
Blaðsíða 108
Blaðsíða 109
Blaðsíða 110
Blaðsíða 111
Blaðsíða 112
Blaðsíða 113
Blaðsíða 114
Blaðsíða 115
Blaðsíða 116
Blaðsíða 117
Blaðsíða 118
Blaðsíða 119
Blaðsíða 120
Blaðsíða 121
Blaðsíða 122
Blaðsíða 123
Blaðsíða 124
Blaðsíða 125
Blaðsíða 126
Blaðsíða 127
Blaðsíða 128
Blaðsíða 129
Blaðsíða 130
Blaðsíða 131
Blaðsíða 132
Blaðsíða 133
Blaðsíða 134
Blaðsíða 135
Blaðsíða 136
Blaðsíða 137
Blaðsíða 138
Blaðsíða 139
Blaðsíða 140
Blaðsíða 141
Blaðsíða 142
Blaðsíða 143
Blaðsíða 144
Blaðsíða 145
Blaðsíða 146
Blaðsíða 147
Blaðsíða 148
Blaðsíða 149
Blaðsíða 150
Blaðsíða 151
Blaðsíða 152
Blaðsíða 153
Blaðsíða 154
Blaðsíða 155
Blaðsíða 156
Blaðsíða 157
Blaðsíða 158
Blaðsíða 159
Blaðsíða 160
Blaðsíða 161
Blaðsíða 162
Blaðsíða 163
Blaðsíða 164
Blaðsíða 165
Blaðsíða 166
Blaðsíða 167
Blaðsíða 168
Blaðsíða 169
Blaðsíða 170
Blaðsíða 171
Blaðsíða 172
Blaðsíða 173
Blaðsíða 174
Blaðsíða 175
Blaðsíða 176
Blaðsíða 177
Blaðsíða 178
Blaðsíða 179
Blaðsíða 180
Blaðsíða 181
Blaðsíða 182
Blaðsíða 183
Blaðsíða 184
Blaðsíða 185
Blaðsíða 186
Blaðsíða 187
Blaðsíða 188
Blaðsíða 189
Blaðsíða 190
Blaðsíða 191
Blaðsíða 192
Blaðsíða 193
Blaðsíða 194
Blaðsíða 195
Blaðsíða 196
Blaðsíða 197
Blaðsíða 198
Blaðsíða 199
Blaðsíða 200
Blaðsíða 201
Blaðsíða 202
Blaðsíða 203
Blaðsíða 204
Blaðsíða 205
Blaðsíða 206
Blaðsíða 207
Blaðsíða 208
Blaðsíða 209
Blaðsíða 210
Blaðsíða 211
Blaðsíða 212
Blaðsíða 213
Blaðsíða 214
Blaðsíða 215
Blaðsíða 216
Blaðsíða 217
Blaðsíða 218

x

Tímarit Þjóðræknisfélags Íslendinga

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Tímarit Þjóðræknisfélags Íslendinga
https://timarit.is/publication/895

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.