Bændablaðið - 30.05.2000, Blaðsíða 7

Þriðjudagur 30. maí 2000
BÆNDABLAÐIÐ
7
Seinni grein
Stefnumörkun LK1998
A aðalfundi Landssambands
kúabænda Í998 var samþykkt
stefnumörkun um ýmsa mikilvæga
þætti er lúta að starfsskilyrðum
nautgriparæktarinnar, þar á meðal
um ráðgjafastarfsemina: Þar segir:
„Skapaðar verði sem bestar for-
sendur fyrir kúabœndur til töku
rekstrarlegra og skipulagslegra
ákvarðana:
Til þess er nauðsynlegt að
endurskoða skipulag menntunar,
endurmenntunar, rannsókna og
leiðbeininga með skilvirkni að
leiðarljósi. Auka þarf valfrelsi
bœnda sem mest þannig að hver
og einn taki sínar ákvarðanir um
hvort, hvernig og hvert hann
sœkir ráðgjöf. Fundurinn felur
stjórn að vinna áfram að lœkkun
búnaðargjalds til leiðbeining-
arþjónustu. Þá verði unnið mark-
visst að því að leiðbeiningar og
ráðgjöf lúti markaðslegum for-
sendum þar sem sú leið er líkleg-
ust til að laða fram nýja valkosti í
leiðbeiningum sem notendur
vœru reiðubúnir til að kaupa
aðgang að."
Þetta er sá kjami málsins sem
horfa verður til. Ráðgjafaþjónusta í
landbúnaði verður að sjálfsögðu að
taka mið af þeim hraðfara breyt-
ingum sem eiga sér stað í grein-
inni. Sérhæfing búanna vex hratt
og þörf er á afmarkaðri, einstak-
lingsbundnari og markvissari
ráðgjöf heldur en áður var. Undir
þetta sjónarmið tók búnaðarþing
2000 í ályktun sinni þar sem segir
„Búnaðarþing telur óhjákvœmi-
legt að ráðgjafaþjónusta bún-
aðarsambandanna miðist sem
mest við þarfir einstakra bœnda
og sé veitt á markaðslegum for-
sendum þar sem til viðbótar
ríkisstuðningi við starfsemina
komi í meira mœli greiðslur frá
notendum þjónustunnar og þess í
stað verði búnaðargjald lœkkað".
Nú er mál til komið að taka
ákvarðanir um skref í þessu efni.
Það væri eðlilegur áfangi að lækka
• í fyrri hluta greinarinnar var rakið að búnaðargjald til
búnaðarsambanda er skattur sem ekki mvndar sérstök réttindi
þess er greiðir, og að hvorki landbúnaðaráðuneyti eða Bænda-
samtök Islands geta fyrirskipað búnaðarsamböndum að nota
búnaðargjaldið með tilteknum hætti.
• Þá eru engin fyrirmæli um hvaða ráðgjafaverkefnum búnaðar-
gjald og ríkisframlag standa undir, umfrarn þá skiptingu til
verkefna og verkefnaflokka sem kemur fram í búnaðarsamn-
ingi frá 5. mars 1999.
• Búnaðarsamböndum er heimilt að taka gjald fyrir selda
þjónustu eftir gjaldskrá er landbúnaðarráðherra staðfestir,
hvort sem viðkomandi starfsemi er studd sérstaklega af hinu
opinbera eða ekki.
• lient var á nauðsyn þess að búnaðarsamböndin viti hvað Itver
starfsþáttur þeirra kostar, hvaða tekjur koma til lians af opinberu
fé, hvaða hlutdeild hann skuli hafa ítekjum búnaðarsambands af
búnaðargjaldi, og í framhaldi af því hversu dýrt eigi að selja
viðkomandi verk. Þetta verklag er viðhaft í dag í umfangsmesta
verkefni sem búnaðarsamböndin annast, kúasœðingunum.
• Þá var bent á að líklega er hvert kúabú að greiða ca. 42 þúsund
á ári í búnaðargjald til búnaðarsambanda.
Frá búnaðarþingi sem haldið var í vetur.
búnaðargjald til búnaðarsamband-
annna um helming, eða úr 0,5% í
0,25%.
Ný tœkni
A aðalfundi LK s.l. sumar var m.a.
ályktað um að fagefni um
landbúnað verði gert aðgengilegra
á netinu. I ályktuninni segir:
„Aðalfundur LK 1999 hald-
inn í Argarði í Skagafirði 25. og
26. ágúst 1999 bendir á þá miklu
möguleika sem Internetið býður
upp á fyrir hvers konar upplýsin-
gamiðlun og gagnvirk samskipti.
Þessir möguleikar til að þjónusta
bœndur á ódýran og áhrifaríkan
hátt eru enn að mestu ónotaðir af
fagþjónustu landbúnaðarins. Því
telur fundurinn nauðsynlegt að
gerðar verði ráðstafanir til að fa-
gefni sé gert aðgengilegt á netinu.
Jafnframt er nauðsynlegt að
aðstoða bœndur við tölvu-
vœðingu“
Segja má að kúabændur séu að
kynnast einum anga af þeim gagn-
virku samskiptum sem þama er
talað um í forritinu ískýr sem er
skýrsluhaldsforrit í nautgriparækt,
en það mun væntanlega fá mikla
útbreiðslu. Síðan má nefna að á
heimasíðu Lánasjóðs landbúnaðar-
ins á að verða reikniforrit fyrir
lánareikning, á heimasíðu Bú-
tæknideildar eru gagnleg forrit og
svona mætti áfram telja. Þetta er
þó aðeins byrjunin á þeim breyt-
ingum sem þessi nýja tækni á eftir
að valda og það er hreint út í hött
ef einhver heldur að ráðgjafastarf-
semin verði ekki að taka breyting-
um frá því skipulagi sem byggðist
upp við allt aðrar aðstæður og
búskaparhætti.
Kynbœtur - ráðgjafastarfsemi
I þessum greinum hefur verið
fjallað um ráðgjafastarfsemi og þá
átt við almenna upplýsingamiðlun
og rekstraráðgjöf. Til að allt sé
sem skýrast skal vakin athygli á að
önnur lögmál gilda um kynbóta-
starfsemina. Þar er um að ræða
langtímafjárfestingu þar sem einn
er öðrum háður um upplýs-
ingaöflun til að hægt sé að ná
árangri. Þar er því nauðsynlegt að
kosta starfið að mestu leyti sam-
eiginlega eins og gert er í dag í
nautgriparæktinni. Reyndar er það
svo að einn versti annmarki
núgildandi búnaðarsamnings er sú
mikla lækkun á framlagi til
kúasæðinga sem hann kveður á
um. Vonandi tekst að ráða bót á
því við endurskoðun á samningn-
um í haust.
Breytum meðan tími er til
Flestir vita að breytinga er þörf á
ráðgjafastarfseminni, bæði upp-
byggingu og kostun. Nú er þýðing-
armikið að yfirvinna tregðul-
ögmálið og hrinda nauðsynlegum
breytingum í framkvæmd, ekki
síðar en næsta vetur.
19.5.2000
Þórólfur Sveinsson, form. LK
Bændadeild Landbúnaflar
háskúlans ð Hvanneyri slififl
Bændadeild Landbúnaðarhá-
skólans var slitið við hátíðlega
athöfn 12. maí sl. Þar
útskrifuðust 15 búfræðingar og
þótti námsárangur þeirra
óvenju góður að þessu sinni.
Þetta var í fyrsta sinn sem
útskrifað var frá Hvanneyri eftir
að skólinn var formlega gerður
að landbúnaðarháskóla.
í ræðu sinni rakti Magnús B.
Jónsson rektor skólans gildistöku
nýrra laga um búfræðslu og sagði
skólaárið hafa mótast mjög af
þeim breytingum sem orðið hefðu
í kjölfarið. „Það tekur nokkum
tíma að koma því á og móta nýtt
skipulag c>g temja sér ný vinnu-
brögð. I þeim efnum finnst
mörgum að árið hafi litlu skilað og
of skammt hafi miðað í þeim efn-
um.“ Hann nefndi að
búfræðslulögin skapi möguleika á
að bjóða upp á fjölbreyttara nám
og ætlunin er að gera það strax á
næsta ári eins og fram kemur ann-
ars staðar í blaðinu.
Þá nefndi Magnús að nú hillti
loksins undir að nýtt fjós yrði að
veruleika sem nýtast ætti sem
kennsluaðstaða fyrir nautgrip-
aræktina. „Starfshópur sem unnið
hefur að þessu verkefni hefur
skilað áfangaskýrslu og háskólaráð
hefur samþykkt að halda verkinu
áfram og er nú unnið að frekari
hönnun mannvirkja. Rætt hefur
verið við Byggingarþjónustu
landbúnaðrins um að vera í for-
svari um þá hönnun. Ég vona að
þau áform sem fram koma í
samþykkt háskólaráðs að fjós
verði fullbúið fyrir árslok 2001
geti staðist og tæknilega er það vel
mögulegt."
Magnús sagði sérstaka áherslu
lagða á leiðbeiningu og menntun í
nýjum sauðfjársamningi og þar
hefði skólinn ríkum skyldum að
gegna. Þá lagði hann einnig
áherslu á mikilvægi þess að hægt
væri að reka öfluga starfsemi á
landsbyggðinni.
84 nemendur innrituðust í
skólann á þessu skólaári; 36 í
reglulegt nám við bændadeildir
skólans, 24 í fjamám og 16 í
búvísindadeild.
Sigurjón Þorsteinsson með
verðlaunagripi sína.
Vepölaunaveidngar
viO skúlaslit
bsendadeildar
Besti árangur á búfrœðiprófi:
Sigurjón Þorsteinsson
Besti árangur í verknámsdvöl:
Sigurjón Þorsteinsson
Besti árangur búfrœðinga
í nautgriparœkt:
Orri Páll Jóhannsson
Besti árangur búfrœðinga í
sauðfjárrœkt:
Borgar Páll Bragason
Besti árangur búfrceðinga
í byggingafrœði:
Sigurjón Þorsteinsson
Besti árangur búfrœðinga í
áburðarfrœði:
Sigurjón Þorsteinsson
Besti árangur búfrœðinga (
hagfrœðigreinum:
Sigurjón Þorsteinsson
Besta ástundun í skólanum:
Sigurjón Þorsteinsson
Besta umgengni um
herbergi á heimavist:
Orri Páll Jóhannsson og
Hrafnkell Lárusson
Félagsmálabikarinn:
Hildur Stefánsdóttir
Sigurjón Þorsteinsson hlaut
hœstu einkunn á búfræðiprófi:
„Hén er famennt
en góðmennt"
Maður dagsins þegar Bænda-
deild Landbúnaðarháskólans á
Hvanneyri var slitið var án efa
Sigurjón Þorsteinsson en hann
sópaði til sín ófáum verðlaunum
til nemenda eins og fram kemur
til hliðar. Hann hlaut einkunn-
ina 9,5 á búfræðiprófi sem er
með því besta sem gefið hefur
verið í sögu skólans.
Siguijón, sem verður tvítugur í
október, er fæddur í Reykjavík en
ólst upp að Reykjum í Hrútafirði
og hefur búið þar alla ævi. Hann
stundaði áður fjamám við Verk-
menntaskólann á Akureyri.
„Ég hef verið að vinna við
þetta síðan ég man eftir mér og
mér fannst spennandi að læra
meira um það,“ sagði Sigurjón
þegar blaðamaður spurði um
tildrög þess að han fór á Hvann-
eyri. „Dvölin hér hefur verið mjög
góð. Hér er fámennt e>
góðmennt,“ sagði hann.
Árangurinn verður að teljast
einstaklega góður hjá Sigutjóni.
„Ég bjóst við sumu en það koin
mér á óvart að éjg skyldi fá svona
mörg verðlaun. Eg þakka árangur-
inn fyrst og fremst mikilli vinnu
og ástundun," segir hann.
Sigurjón reiknar með að taka
sér frí í eitt ár en hella sér síðan í
búskapinn að því loknu. „Það er
þó ekki gott að segja hvort ég
leggi búskapinn fyrir mér tii
frambúðar en það kemur alveg
eins til greina eins og hvað
annað,“ sagði Sigurjón að lokum.
msmmsamsm