Fréttablaðið - 24.12.2012, Qupperneq 8

24. desember 2012 MÁNUDAGURSKOÐUN
HALLDÓR
FRÁ DEGI
TIL DAGS
Í
IKEA, segir sænski smásölurisinn. Einhvern tímann
í lok október. Og hefur eitthvað til síns máls. Innkaup
á jólaglingri og gjöfum með einkennilegum sænskum
nöfnum eru partur af jólatilstandinu sem okkur finnst
ómissandi. Þegar einhverjir vitleysingar kveikja í risa-
stóru geitinni fyrir utan vitum við svo að hátíðin er virkilega
farin að nálgast.
Þjófstart á jólaundirbúningi og skreytingum, kaupæði,
óhóf, ofát, yfirborðsmennska,
innfluttir óþjóðlegir jólasiðir;
af öllu þessu höfum við haft
áhyggjur áratugum saman.
Þetta er ekki það sem jólin
snúast raunverulega um,
hefur verið bent á.
Samt er þetta allt saman
fremur einkenni framþróunar
þjóðfélagsins en merki um að
við séum að týna jólahátíðinni í umbúðum og skrumi.
Fólk hefur alltaf gert sér dagamun á jólum. Jólagjafirnar,
sem vöktu sanna gleði þrátt fyrir að vera fábrotnar á mæli-
kvarða nútímans, voru yfirleitt það bezta sem fólk hafði
efni á einhvern tímann á síðustu öld. Og nánast hver einasta
jólahefð og siður er innflutt, það er bara mismunandi langt
síðan innflutningurinn átti sér stað. Alþjóðavæðing jólahefða
er merki um samfélag sem er opið og reiðubúið að sækja sér
fjölbreytt áhrif.
Þótt vakin hafi verið athygli á þeirri dapurlegu staðreynd
að fleiri en áður þurfi á aðstoð að halda við jólahaldið endur-
speglar hún öðrum þræði breyttar kröfur og dregur hins
vegar fram að það eru líka nógu margir tilbúnir að leggja
sitt af mörkum til að þeir sem minna hafa á milli handa geti
haldið jól með sæmilegum brag.
Staðreyndin er sú að þótt ytri umgjörð jólanna breytist,
í takt við bættan efnahag og breytta menningarstrauma,
er innihaldið það sama þegar allt kemur til alls. Og nánast
ómögulegt að yfirgnæfa það með endurunnu ítölsku poppi,
sænskum strágeitum og skvaldri markaðarins.
Jólaboðskapurinn er sá sami, raunar óbreyttur síðastliðin
tvö þúsund ár eða svo: „Verið óhræddir, því sjá, ég boða yður
mikinn fögnuð, sem veitast mun öllum lýðnum: Yður er í dag
frelsari fæddur, sem er Kristur Drottinn, í borg Davíðs. Og
hafið þetta til marks: Þér munuð finna ungbarn reifað og lagt
í jötu.“
Margir sækja sína jólagleði beint í þetta fagnaðarerindi
sem hljómar í kirkjum landsins og útvarpstækjum í kvöld.
Aðrir fremur í samveru fjölskyldunnar, hefðirnar og hátíð-
leikann, þar sem öllu því bezta er tjaldað til.
Svo mikið er víst að jólin þín byrja í hjartanu – eða, ef
við viljum forðast gagnrýni frá fólki sem kann líffræði, á
staðnum þar sem við geymum ást og náungakærleik, þakk-
læti, gjafmildi, friðsemd og fyrirheit um að verða ögn betri
manneskja. Sá sem á þetta allt saman þarf strangt til tekið
ekki allt dótið og umbúðirnar, þótt það þjóni vissulega sínum
tilgangi, til að finna hinn sanna jólaanda.
Gleðileg jól!
FRÉTTABLAÐIÐ Skaftahlíð 24, 105 Reykjavík Sími: 512 5000, ritstjorn@frettabladid.is FRÉTTASTJÓRAR: Arndís Þorgeirsdóttir arndis@frettabladid.is, Kristján Hjálmarsson, kristjan@frettabladid.is og Trausti Hafliðason trausti@frettabladid.is HELGAREFNI: Sigríður Björg Tómasdóttir, ritstjórnarfulltrúi, sigridur@frettabladid.is
MENNING: Bergsteinn Sigurðsson bergsteinn@frettabladid.is DÆGURMÁL: Kjartan Guðmundsson kjartan@frettabladid.is ÍÞRÓTTIR: Sigurður Elvar Þórólfsson seth@frettabladid.is LJÓSMYNDIR: Pjetur Sigurðsson pjetur@frettabladid.is FRAMLEIÐSLUSTJÓRI: Kolbrún Ingibergsdóttir kolbrun@frettabladid.is
ÚTGÁFUFÉLAG: 365 miðlar ehf. STJÓRNARFORMAÐUR: Ingibjörg S. Pálmadóttir FORSTJÓRI OG ÚTGÁFUSTJÓRI: Ari Edwald
RITSTJÓRI: Ólafur Þ. Stephensen olafur@frettabladid.is AÐSTOÐARRITSTJÓRI: Steinunn Stefánsdóttir steinunn@frettabladid.is
Fréttablaðið kemur út í 90.000 eintökum og er dreift ókeypis á heimili á höfuðborgarsvæðinu og Akureyri. Einnig er hægt að
fá blaðið í völdum verslunum á landsbyggðinni. Fréttablaðið áskilur sér rétt til að birta allt efni blaðsins í stafrænu formi og
í gagnabönkum án endurgjalds. Issn 1670-3871
Ólafur Þ.
Stephensen
olafur@frettabladid.is
Hvar býr hinn sanni jólaandi?
Jólin þín byrja
Nú sjá 42.859 einstaklingar í Gambíu
fram á að eiga mat langt fram á næsta
ár, þökk sé aðstoð frá almenningi í köldu
landi í norðri.
Það rigndi stopult á Sahel-svæðinu í
vesturhluta Afríku í fyrra. Uppskeran
brást. Neyðaraðstoð var veitt en mikið
vantar upp á að náðst hafi til allra.
Í Gambíu – minnsta landi Afríku – tók
Rauði krossinn á Íslandi að sér að veita
neyðaraðstoð og hjálpa fólki að ná sér
á strik eftir áfallið. Nú, sex mánuðum
síðar, hafa 42.859 einstaklingar fengið
hrísgrjónauppskeru sem þeir hefðu ann-
ars ekki fengið.
Margir voru orðnir uppiskroppa með
mat þegar í sumar. Rauða krossinum
tókst að hjálpa sumum þeirra sem voru
verst staddir. Þeir, og fleiri til, fengu svo
hrísgrjónaútsæði til að tryggja uppskeru
fyrir næsta ár.
Birna Halldórsdóttir, sendifulltrúi
Rauða krossins, leiðir nú framhald
hjálpar starfsins, sem felst meðal annars
í því að hjálpa fátækum konum við að
koma sér upp matjurtagörðum. Í þeim
geta þær ræktað grænmeti sem er bæði
hægt að borða með hrísgrjónunum, til
að auka næringargildi máltíðarinnar, og
selja til að afla tekna fyrir heimilið.
Meðfram matjurtagörðunum er komið
upp lágum veggjum til að geitur flæk-
ist ekki í garðana og éti þar allt góðgæt-
ið og brunnar eru grafnir til að tryggja
reglulega áveitu. Þá læra konurnar nýjar
aðferðir við að yrkja garðinn og geyma
matinn, þannig að útbreiðsla þekkingar er
líka hluti af verkefnunum.
Nærvera Birnu í Gambíu gerði Rauða
krossinum sömuleiðis kleift að koma
framlagi tombólukrakka í góð not. Um
500 krakkar söfnuðu samtals 600 þúsund
krónum sem verða notaðar til að kaupa
námsvörur og skólabúninga fyrir börn,
sem annars kæmust ekki í skóla. Birna
telur ekki eftir sér að vinna þetta starf
yfir jólin.
Hjálparstarf Íslendinga er ekki fyrir-
ferðarmikið á alþjóðavísu. En fátækt fólk
í Gambíu sem Íslendingar hjálpuðu til að
lifa af mesta matarskortinn í sumar og
haust – og aðstoða þessa dagana við að ná
sér á strik á ný – hugsa án efa hlýlega til
landsins í norðri yfir hátíðirnar.
Lífsbjörg og framtíðar von í Gambíu
HJÁLPARSTARF
Þórir
Guðmundsson
sviðsstjóri hjálpar-
starfssviðs Rauða
krossins
➜ Um 500 krakkar söfnuðu samtals
600 þúsund krónum sem verða
notaðar til að kaupa námsvörur
og skólabúninga fyrir börn, sem
annars kæmust ekki í skóla.
Við skutlum Júlíu heim
Póstdreifing | Suðurhraun 1 | 210 Garðabær | Sími 585 8300 | www.postdreifing.is
Birtingur treystir okkur fyrir
öruggri dreifingu á Júlíu
Reglum breytt fyrir formannskjör
Samfylkingarfólk mun velja sér nýjan
formann í janúar en frambjóðend-
urnir Árni Páll Árnason og Guð-
bjartur Hannesson hafa sammælst
um að kjörið fari fram meðal allra
flokksmanna fremur en á landsfundi.
Vefmiðilinn Eyjan vakti í gær athygli
á bréfi sem félagsmenn
í Samfylkingarfélag-
inu í Reykjavík hafa
fengið sent. Kemur
þar fram að frá og
með áramótum munu
einungis þeir sem
greitt hafa gjöld hafa
kosningarétt í atkvæða-
greiðslum flokksins.
Guðbjarti gerður greiði
Bréfið er athyglisvert fyrir þær sakir
að í því eru kynntar breytingar
sem minnka mengi kjósenda í
formannskjörinu. Forvitnilegt er að
velta fyrir sér hvor frambjóðandinn
hagnast á slíkri breytingu. Skoðana-
kannanir hafa bent til þess að
Árni njóti meiri stuðnings meðal
almennra kjósenda en Guðbjartur
hefur verið sagður njóta meiri
stuðnings innan þingflokksins.
Það er því líklegra en hitt að
breytingin henti Guðbjarti
og má álykta sem svo að
stuðningsmenn hans séu að
baki henni. Það er greinilegt
að makk vegna formanns-
kjörsins er í fullum
gangi.
Jólakveðja
Í þessum kersknisfulla dálki er oft
vakin athygli á einkennilegum eða
óheppilegum ummælum eða gjörð-
um stjórnmálamanna og annarra
í fréttum. Væri þessi dálkur lesinn
einn og sér væri auðvelt að draga þá
ályktun að stjórnmálamenn landsins
væru upp til hópa sauðir með
mótsagnakenndar skoðanir.
Það er því kannski við hæfi
á aðfangadag að taka
svona einu sinni fram
að vitaskuld eru stjórn-
málamenn landsins vel
meinandi fólk sem reynir
að vinna vinnuna sína eins
vel og það getur, rétt eins og
flestir aðrir. Gleðileg jól!
magnusl@frettabladid.is