Morgunblaðið - 26.02.2013, Blaðsíða 14

BAKSVIÐ
Helgi Bjarnason
helgi@mbl.is
Heildarframleiðsla í fiskeldi jókst á
síðasta ári um rúm 2.000 tonn og var
50% meiri en á árunum 2008 til
2010. Framleiðslan hefur enn ekki
náð þeim hæðum sem voru í síðasta
fiskeldisævintýri 2004-2006 en það
mark gæti náðst í ár. Ef áætlanir
ganga eftir verður heildarfram-
leiðslan 12 til 13 þúsund tonn á
næsta ári og 18-20 þúsund tonn á
árinu 2020.
Framleiðsla í eldi lagardýra er
skráð hjá dýralækni fisksjúkdóma
hjá Matvælastofnun. Framleiðslan
nam 7.400 tonnum á síðasta ári, eins
og sést á meðfylgjandi skýringar-
mynd. Enn er mest framleitt af
bleikju, eins og verið hefur síðustu
sex árin. Framleiðsla á laxi hefur
hinsvegar nærri þrefaldast á milli
ára og er nú aðeins örlitlu minni en
á bleikju. Þá hefur eldi á regnboga-
silungi margfaldast á síðustu árum
og er sú tegund nú í fjórða sæti.
Aftur á móti hefur mikið dregið
úr þorskeldi og mun sú þróun
væntanlega halda áfram á næstu ár-
um. Þá er lúða og sandhverfa smám
saman að hverfa úr eldi hér á landi.
Nýjar tegundir eru beitarfiskur og
senegalflúra. Síðarnefnda tegundin
verður alin í nýrri landeldisstöð á
Reykjanesi. Minna var framleitt af
kræklingi en á árinu á undan.
Markaðsaðstæður voru ekki hag-
stæðar fyrir lax og silung, ekki frek-
ar en annan fisk, vegna efnahags-
örðugleika á helstu mörkuðum. Það
hefur hægt á uppbyggingunni hjá
þeim fyrirtækjum sem styttra voru
á veg komin en önnur hafa haldið
sínu striki, eins og tölur um aukna
framleiðslu sýna. Verðið hefur
hækkað aftur og telur Þórður Þórð-
arson, framkvæmdastjóri Fiskeldis
Austfjarða, útlit fyrir að það verði
jafnt og gott á næstu árum.
Aukningin er á Vestfjörðum
Aukningin er í sjókvíaeldi á laxi,
einkum á Vestfjörðum. Stærsti ein-
staki framleiðandinn er Fjarðalax á
sunnanverðum Vestfjörðum. Það
fyrirtæki framleiddi um helming
allra laxeldisafurða sem á markað
fóru á síðasta ári. Enn er mikið í
pípunum þar, þannig að fram-
leiðslan mun aukast í ár og á næsta
ári.
Dýrfiskur er að stórauka eldi á
regnbogasilungi. Þá eru ný fisk-
eldisfyrirtæki að koma til sögunnar.
Arnarlax í Arnarfirði fær fyrstu
hrognin í næsta mánuði og hefur
seiðaeldi. Slátrun hefst í lok árs
2015 eða byrjun árs 2016. Hrað-
frystihúsið - Gunnvör hf. hefur verið
með verulegt þorskeldi en er að
draga úr því og hyggur á að bæta
við sig laxi og regnbogasilungi.
Leyfi um útvíkkun og stækkun nú-
verandi leyfa í Ísafjarðardjúpi er í
kæruferli og tefur það fyrirtækið
um að minnsta kosti ár.
Nokkur fyrirtæki hafa verið að
sækjast eftir leyfum til sjókvíaeldis
á Austfjörðum. Laxar fiskeldi hafa
leyfi í Reyðarfirði og Fiskeldi Aust-
fjarða í Berufirði og Fáskrúðsfirði.
Síðarnefnda fyrirtækið keypti að-
stöðu HB Granda í Berufirði og er
að breyta úr þorskeldi í laxfiskaeldi.
Seiði eru komin í sjó þannig að ekki
er langt í að það skili afurðum.
Meira litið á markaðinn
Gífurlegar sveiflur hafa verið í
fiskeldi á undanförnum árum, eink-
um í laxeldinu. Í síðasta laxeldis-
ævintýri, á árunum 2003 til 2006,
var megnið af framleiðslunni á
Austfjörðum. Það endaði illa, meðal
annars vegna usla sem marglytta
gerði í sjókvíum í Mjóafirði.
„Mér finnst miklu meiri alvara að
baki áformunum nú en á síðasta lax-
eldistímabili. Nú hugsa menn meira
um markaðinn, hvar þeir ætla að af-
setja afurðirnar,“ segir Guðbergur
Rúnarsson, framkvæmdastjóri
Landssambands laxeldisstöðva.
Hann bætir því við að komið hafi í
ljós að ágætis aðstæður eru til sjó-
kvíaeldis á Vestfjörðum
Morgunblaðið/Helgi Bjarnason
Slátrun Mikil vinna fylgir laxeldisstóriðjunni á sunnanverðum Vestfjörðum, meðal annars við slátrun hjá Fjarðalaxi
á Patreksfirði. Ný fyrirtæki eru að koma inn í eldið, á Vestfjörðum, Austfjörðum og Reykjanesi.
Fiskeldi í hröðum upptakti
- Heildarframleiðsla í fiskeldi jókst um 50% á síðasta ári - Laxinn hefur náð bleikjunni
- Búast má við að framleiðslan jafni síðasta laxeldisævintýri í ár og fari í 18-20 þúsund tonn 2020
Eldi lagardýra, heildarframleiðsla
Tonn af óslægðum fiski
Heimild: Mast
Útflutningur fiskeldisafurða
Heimild: hagstofa.is
2011 2012
Tonn
Verðmæti (m. kr. fob)
2.
28
9,
3 3
.3
13
,8 4.
0
11
,4 4.
67
9,
5
10.000
9.000
8.000
7.000
6.000
5.000
4.000
3.000
2.000
1.000
0
Heildarframleiðsla Þar af lax Þar af bleikja Þar af regnbogi Þar af þorskur
20122001
4.278
2.645
1.320
105
70
7.398
2.923
3.089
422
893
9.961
6.894
14 FRÉTTIRInnlent
MORGUNBLAÐIÐ ÞRIÐJUDAGUR 26. FEBRÚAR 2013
Sjöundi og síðasti fundur háskól-
anna um stjórnarskrármálið verður
haldinn á morgun, miðvikudaginn
27. febrúar kl. 12-14 í Hátíðarsal
HÍ. Fundarefnið er: Ísland, full-
veldið og alþjóðasamfélagið.
Framsögumenn og þátttakendur
í pallborði verða: Björg Thoraren-
sen, prófessor við lagadeild Há-
skóla Íslands, Kristrún Heimis-
dóttir, lektor við Háskólann á
Akureyri, og Bjarni Már Magnús-
son, lektor við lagadeild Háskólans
í Reykjavík.
Fundarstjóri verður Róbert R.
Spanó, prófessor og forseti laga-
deildar Háskóla Íslands.
Fundurinn er öllum opinn.
Að fundaröðinni standa laga-
deild, stjórnmálafræðideild og
Stofnun stjórnsýslufræða og stjórn-
mála við Háskóla Íslands í sam-
vinnu við Háskólann í Reykjavík,
Háskólann á Bifröst og Háskólann
á Akureyri.
Fullveldið
rætt í HÍ
Engir alvarlegir
smitsjúkdómar
herjuðu á fisk-
eldið á liðnu ári,
tíðarfar var hag-
stætt og engar
umhverfisógnir
á borð við þör-
ungablóma settu
strik í reikning-
inn, að sögn
Gísla Jónssonar, dýralæknis fisk-
sjúkdóma hjá Matvælastofnun.
Hann segir að sjúkdómastaða
landsins sé óbreytt og haldist
óhemjusterk, ekki síst varðandi al-
varlega veirusjúkdóma. Það gefi
innlendri kynbótastarfsemi byr
undir báða vængi enda sé erfða-
efnið eftirsótt víða erlendis til
áframeldis.
Lausir við alvarlega
smitsjúkdóma
Gísli Jónsson
„Við getum fram-
leitt tæp 5.000
tonn án þess að
leggja út í nokkr-
ar nýjar fjárfest-
ingar. Aðstæður
eru framúrskar-
andi í Berufirði,
að okkar mati,“
segir Þórður
Þórðarson, fram-
kvæmdastjóri
Fiskeldis Aust-
fjarða hf. sem
hafið hefur eldi á
laxi og regnbogasilungi í Berufirði.
Þar hóf Salar Islandica laxeldi á sín-
um tíma og HB Grandi þorskeldi.
Fiskeldi Austfjarða nýtir aðstöðu í
firðinum og á Djúpavogi.
Fiskeldi Austfjarða leggur í upp-
hafi megináherslu á eldi regnboga-
silungs. Nú eru 70 þúsund seiði í eldi
sem byrjað verður að slátra um ára-
mót. Fyrirtækið hefur leyfi til að
framleiða 8.000 tonn á ári í Berufirði
og 3.000 tonn í Fáskrúðsfirði og
hyggst fullnýta leyfin á næstu tveim-
ur til þremur árum. Þannig verða
sett út 500-600 þúsund seiði í kvíar í
þessum tveimur fjörðum í vor þann-
ig að framleiðslan margfaldast strax
næsta haust.
Þórður segir að fiskeldi sé iðn-
aður með mikla stærðarhagkvæmni.
Því sé mikilvægt að ná ákveðinni
stærð.
Lax- og silungseldi
hafið á ný í Berufirði
Silungur Slátrun í
fiskeldisstöð.
Hátúni 6a • 105 Rvk • Sími 552 4420 • fonix.is
Gram heimilistækin eru vönduð í gegn
Nilfisk þekkja allir
Fyrsta flokks frá Fönix