Morgunblaðið - 13.03.2014, Síða 14

14 FRÉTTIRInnlent
MORGUNBLAÐIÐ FIMMTUDAGUR 13. MARS 2014
Suðurlandsbraut 48 (bláu húsin í Faxafeni) - Sími 553 3450 - Vefverslun: www.spilavinir.is - sendumumallt land!
kl. 13:00Upplestur
20%
afsláttur
Við aðstoðum þig við að velja spilin.
Afmælisgjafir - fermingargjafir - tækifærisgjafir.
Velkomin
í nýja verslun
Sendum
um allt land
spilavinir.is Guðný Ásbjörnsdóttirlést á Hrafnistu í
Reykjavík laugardag-
inn 8. mars sl., 106 ára
að aldri. Hún var þriðji
elsti Íslendingurinn.
Guðný var fædd 20.
september árið 1907 í
Ásbjarnarhúsi í Ingj-
aldshólssókn í Snæ-
fellsnessýslu. For-
eldrar hennar voru
Ásbjörn Gilsson á
Hellissandi, útvegs-
bóndi frá Öndverð-
arnesi á Snæfellsnesi,
og Hólmfríður Guð-
mundsdóttir húsfreyja, frá Purkey
á Breiðafirði. Guðný var næstyngst
níu systkina, sem öll eru nú látin.
Meðalaldur systkinanna var hár en
Guðrún, systir Guðnýjar, náði því
að verða 100 ára og Þórunn varð 95
ára. Þá voru tvö systkina Guðnýjar
komin hátt á níræðisaldurinn þeg-
ar þau létust.
Guðný og maður hennar, Krist-
jón Árnason verslunarmaður,
bjuggu fyrst á Hellissandi en fluttu
til Reykjavíkur árið 1944. Þar
bjuggu þau á Hring-
braut og í Stóragerði.
Upp úr 1990 fluttu
þau hjónin á Hrafn-
istu en 1992 lést
Kristjón, níræður að
aldri. Hann stundaði
verslunarrekstur á
Hellissandi, og var að
auki fiskmatsmaður.
Eftir að þau Guðný
fluttu til Reykjavíkur
starfaði Kristjón
lengi við afgreiðslu
hjá Eimskip og í
verslun SÍS í Austur-
stræti. Guðný var
lengst af heimavinnandi húsmóðir
en vann um tíma í fiski úti á
Granda.
Guðný og Kristjón eignuðust tvo
syni. Svavar starfaði sem rafverk-
taki en hann lést vorið 2012, á 85.
aldursári. Þórir, fv. skipstjóri, lifir
móður sína, á 82. aldursári. Afkom-
endur Guðnýjar eru nú hátt í 50
talsins.
Útför Guðnýjar fer fram frá
Fossvogskirkju föstudaginn 21.
mars næstkomandi.
Andlát
Guðný Ásbjörnsdóttir
Ágúst Ingi Jónsson
aij@mbl.is
„Það hafa lengi verið uppi
raddir sem hafa sagt aftur
og aftur að það þurfi að
koma böndum á skógrækt
og segja að skógrækt sé
illa skipulögð,“ segir Þröst-
ur Eysteinsson, sviðsstjóri
hjá Skógrækt ríkisins. „Við
höfnum þessu og teljum
skógrækt vera vel skipu-
lagða. Þeir sem fara í skóg-
rækt gera það flestir með
styrk frá ríkinu og þurfa að fara í gegnum
ákveðið ferli áður en þeir geta byrjað.
Auk þess sem menn þurfa eðlilega að fara
að lögum þarf að gera sérstakan samning um
verkefnið og áætlanir fram í tímann, en þetta
er mun meira ferli en gildir um aðra land-
notkun hér á landi.
Ekki góð stjórnsýsla
Því hefur verið haldið fram að gefa þurfi
sveitarfélögum, Skipulagsstofnun, Náttúru-
fræðistofnun og Umhverfisstofnun vald yfir
því hvar skuli rækta skóg og hvar ekki.
Vandamálið er hins vegar að þeir sem
sækjast eftir völdum yfir skógrækt vita ekki
hvernig á að fara með það vald. Nú er búið að
koma hlutum þannig fyrir að það er hvatt til
þess samkvæmt skipulagslögum að sveitar-
félög móti sér stefnu í sambandi við skóg-
rækt.
Fæst þeirra hafa fjallað um skógrækt áður
og hafa ekki þekkingu og eigin forsendur til
að búa til stefnu í skógrækt, sem gæti þá ver-
ið öðru vísi en stefna hins opinbera. Skipu-
lagsstofnun hefur lagt til við sveitarfélög að
þau geri skógrækt framkvæmdaleyfisskylda
og það er heimild til þess í lögum.
Á hvaða forsendum á sveitarfélag að taka
ákvörðun um að veita leyfi eða ekki þegar
landeigandi sækir um slíkt framkvæmdaleyfi.
Sveitarfélögin eru fæst með eigin stefnu og
sá sem sækir um veit því ekki á hvaða for-
sendum hann er metinn. Menn hafa orðið fyr-
ir barðinu á þessu og hafa þurft að reka
svona í gegnum kerfi sveitarfélaga sem hafa
ekki mótað eigin stefnu. Þetta er ekki góð
stjórnsýsla.
Enginn skortur á heildarsýn í skógrækt
Sveitarfélögin þurfa ekki að finna upp hjól-
ið og það gengur ekki að framkvæmdaleyfi í
skógrækt sé háð duttlungum einstakra sveit-
arstjórnarmanna. Í þeim sveitarfélögum, sem
hafa sett ákvæði inn í aðalskipulag um að
skógrækt skuli háð framkvæmdaleyfi hafa
víða komið upp vandamál af því að sveitar-
félögin kláruðu ekki málið gagnvart skóg-
ræktinni og hafa ekki lokið stefnumótun, sem
ætti að vera lágmarkskrafa.
Það er enginn skortur á heildarsýn í skóg-
rækt. Hún er meðal annars í skóræktar-
lögum, lögum um landshlutaverkefni í skóg-
rækt, hjá Skógrækt ríksins og í stefnu um
skóga á Íslandi á 21. öld. Þar er stefnan mót-
uð og þekking fyrir hendi. Auk þess verða
sveitarstjórnarmenn að gæta þess að ganga
ekki á stjórnarskrárvarinn rétt til athafna og
eigna. Það er vandmeðfarið að setja hömlur á
landnotkun og skógrækt og svo sannarlega er
skógrækt á Íslandi ekki hömlulaus,“ segir
Þröstur Eysteinsson.
Skipulag skógræktar í brennidepli
Yfirskrift árlegrar fagráðstefnu skógræktar er Skógur og skipulag, en ráðstefnan hófst á Selfossi í gær með ávarpi
Sigurðar Inga Jóhannssonar, umhverfis- og landbúnaðarráðherra. Hann sagði m.a. að skógrækt væri þess eðlis að eðli-
legt væri að fjalla um hana í skipulagsáætlunum til langs tíma. Einnig væri mikilvægt að umfjöllun sveitarfélaga um
skógrækt byggðist á þekkingu og reynslu. Fjölmargir fulltrúar greinarinnar sækja ráðstefnuna, en einnig margir
fulltrúar sveitarfélaga. Heyra mátti ólík viðhorf ræðumanna á ráðstefnunni og ræddi Morgunblaðið við tvo þeirra.
Ljósmynd/Sigurður Aðalsteinsson
Skógarhögg Skógrækt hefur eflst mjög á síðustu árum og stöðugt fleiri starfa í greininni.
Sveitarfélög vantar
stefnu og forsendur
Þröstur
Eysteinsson
„Innan Borgarbyggðar taka
um 50 jarðeigendur þátt í
nytjaskógaverkefni sem
kallast Vesturlandsskógar.
Í byggðarlaginu eru hundr-
uð hektara tekin frá undir
skógrækt og að sjálfsögðu
hefur þessi nýting áhrif. Því
er eðlilegt að slíkar fram-
kvæmdir séu skoðaðar sér-
staklega og það er gert í
Borgarbyggð. Nú er skóg-
rækt skipulagsskyld samkvæmt aðalskipulagi
og til hennar þarf framkvæmdaleyfi,“ segir
Ragnar Frank Kristjánsson, forseti sveitar-
stjórnar í Borgarbyggð.
„Í náttúruverndarlögum er búið að taka frá
land þar sem eru sérstakar hraunmyndanir,
ákvæði er um votlendi og þar fram eftir götun-
um. Í skipulagi um landbúnað er landi skipt í
gott ræktarland, sem er þá hlíft fyrir skógrækt.
Að mínu mati vantar í skipulagsmál í dreifbýli
að landsvæði séu enn betur flokkuð, svo allir tali
sama tungumál. Gagnvart skógrækt eru reglur
fátæklegar og þær mætti skýra. Ég hef heyrt
gagnrýni skóræktarmanna á stefnumörkunina
en ég held að það sé ekki mikill raunverulegur
ágreiningur, nóg er af landi til skógræktar.
Við byggjum á aðalskipulagi, sem unnið var
með sérfræðingum og ég tel ekki að það sé of
mikið að fara fram á að sá sem ætlar að hefja
skógrækt á tugum hektara sendi inn erindi, sem
þá er rætt á 1-2 fundum og síðan afgreitt.
Stundum vilja menn fara í þægilegasta landið til
að gróðursetja í, en ég held að full þörf sé á að
skógræktarfólk fari að skipulagslögum eins og
aðrir landnýtendur.
30 metra frá bökkum verðmætra veiðiáa
Við settum líka í okkar aðalskipulag að ekki
mætti fara nær ám og vötnum með skóg, en sem
nemur 30 metrum og við það voru gerðar at-
hugasemdir. Mitt sjónarmið er að það gangi ekki
að vera með nytjaskóg, sem einhvern tímann
þarf að höggva, nánast á bökkum verðmætra
veiðiáa,“ segir Ragnar Frank Kristjánsson.
Eðlilegt að skoða nýt-
ingu á tugum hektara
Ragnar Frank
Kristjánsson
Aukablað alla
þriðjudaga