Fréttablaðið - 02.03.2013, Blaðsíða 42

2. mars 2013 LAUGARDAGUR| HELGIN | 42
Kristján Freyr er ekki hinn dæmi-gerði stjórnandi lokaður inn á skrifstofu aðskilinn frá starfs-fólkinu. Hann situr sjálfur bak við búðarborðið, afgreiðir bækur, spjallar við kúnna og gefur góð
ráð. Góð samskipti við viðskiptavini skipta
hann höfuðmáli enda segist hann hafa í
heiðri það samskiptaform sem hann vandist
í uppvextinum í Hnífsdal. „Ég held að vera
mín í Hnífsdal fyrstu fimmtán ár ævinnar
hafi mótað mig töluvert. Þetta var svo fal-
legt samfélag. Maður var að leika sér með
krökkum sem voru kannski tíu árum eldri
og yngri og engum þótti neitt athugavert við
það. Kynslóðabil var ekki til, allir þekktu
alla og samkenndin var ótrúleg. Ísland er
náttúrulega bara eitt stórt sjávarþorp og ég
vildi óska þess að við finndum fyrir þess-
ari samkennd í þjóðfélaginu í dag. Tækjum
bölvað karpið úr jöfnunni og færum að haga
okkur eins og ein stór fjölskylda.“
Var mikill tónlistaráhugi í Hnífsdal á
þessum árum, er ekki Bragi Valdimar líka
þaðan? „Jú, jú, við Bragi erum æskuvinir og
stofnuðum okkar fyrstu hljómsveit saman.
Við vorum óskaplega pólitískir á þessum
tíma þannig að hljómsveitin hét Níkaragva
Group, sem ég veit reyndar ekkert hvaðan
kom. Þar tókum við bæði lög og texta úr
söngvasöfnum og sömdum sjálfir. Ég hafði
samt ekkert lært á hljóðfæri og fékk ekk-
ert sérstaklega tónlistarlegt uppeldi. Eða
þó, pabbi og mamma keyptu reyndar Bítla-
safnið á vínyl einhvern tíma og ég lagðist í
að hlusta á það. Þegar ég kom í gaggó voru
allir vinir mínir komnir saman í hljómsveit
þannig að ég mætti eiginlega alltaf á æfing-
ar með þeim eins og auli. Ég held að það hafi
bara kennt mér á hljóðfæri.“
Teikaði eldri menn
Þú hefur spilað á trommur í fjölmörgum
hljómsveitum, hvernig byrjaði það? „Ég
byrjaði í Geirfuglunum og lærði mikið á
því að teika mér eldri menn uppi á sviði.
Þannig að ég byrjaði á öfugum enda í músík-
inni. Byrjaði uppi á sviði en er núna kominn
í bílskúrinn. Ég syng m.a.s. vinsælasta lag
Geirfugla hingað til, lagið Byrjaðu í dag að
elska. Úr Geirfuglunum fór ég að spila með
Doktor Gunna, sem ég spila stundum enn þá
með og við erum jafnvel að fara að taka upp
barnaplötu seinna á þessu ári. Síðan geng
ég í þessa hljómsveit sem heitir Reykjavík!
og er skipuð eintómum Vestfirðingum fyrir
utan söngvarann sem er að austan. Það er
svona meira einhvers konar bræðralag,
þetta eru allt bestu vinir mínir. Svo er ég
einnig meðlimur í Prinspóló sem góðvinur
minn Svavar Pétur rekur áfram af einstakri
snilli. Það má nefnilega alls ekki gera lítið úr
þeirri reynslu að vera í hljómsveit og ég hvet
alla, stelpur og stráka, til að stofna hljóm-
sveitir og gera eitthvað kreatívt. Það hefur
gefið mér ofsalega mikið, hefur verið nokk-
urs konar þungamiðja í lífi mínu og drifið
mig áfram í hinu og þessu. Þetta stúss mitt
hefur jafnvel breytt öllum plönum fjölskyld-
unnar á stundum, þó ég viti að fjölskylda og
vinir eiga að vera í fyrstu sætum.“
Hvað fórstu svo að læra? „Þegar ég var
búinn að þjösna mér í gegnum Menntaskól-
ann á Ísafirði með tilheyrandi látum fórum
við í framboð með Fönklistann og ég endaði
sem bæjarfulltrúi Ísafjarðarbæjar í tvö ár.
Síðan fór ég suður og byrjaði að lesa ensku
og íslensku við H.Í og þótti það ótrúlega
skemmtilegt og spennandi. Ég hafði komist í
álnir verandi bæjarfulltrúi og sitjandi í alls
konar nefndum, auk þess rekið plötubúð-
ina Hljóma á Ísafirði og búið frítt heima hjá
mömmu, þannig að ég var ekki tilbúinn til að
fara að lifa einhverju hungurlífi á námslán-
um og var opinn fyrir því að vinna með skól-
anum. Þá var ég sjanghæjaður í Geirfuglana,
spilaði nánast um hverja einustu helgi og gat
fleytt mér áfram í náminu. Á síðasta árinu
í íslenskunni dró úr spilamennskunni og ég
sá fram á erfiðari tíma. Þar sem ég bjó á
Klapparstígnum og labbaði í skólann kom ég
mjög oft við hérna í Máli og menningu. Það
er einhver sogkraftur í þessari búð. Þegar ég
var kominn hér inn vissi ég ekki af mér fyrr
en ég var kominn á kaf ofan í einhverja bók
eða tímarit og gleymdi mér tímunum saman.
Það endaði með því að Anna Einarsdóttir
sem var verslunarstjóri spurði hvort ég vildi
ekki bara koma að vinna hérna, ég væri
alltaf hérna hvort eð væri. Ég hélt nú það,
vippaði mér úr jakkanum, byrjaði að vinna
og hef eiginlega verið hérna síðan. Þetta var
árið 2000 og ég fór aðeins frá árið 2006 í
önnur störf en kom til baka 2011 og hef verið
verslunarstjóri hér síðan.“
Útungunarstöð fyrir pólitíkusa
Þessi búð og þetta hús eiga sér mikla sögu,
er ekkert ógnvænlegt að standa í sporum
frumkvöðlanna? „Þetta er vissulega ábyrgð
en ég get ekki séð neitt ógnvænlegt við það.
Það er frábært að þessi búð skuli enn vera
við lýði og í dag er hún einkarekin. Talandi
um Mál og menningu og kalda stríðið þá
finnst mér mjög fyndið að það virðist enn
vera til staðar í hugum margra. Sumir sem
koma hingað inn eru enn þann dag í dag að
tala um komma og slíkt, en við viljum ekk-
ert kannast við það. Það eina sem ég tel að
gæti verið ógnvænlegt fyrir mig per se er að
einhver nái að draga mig í pólitík. Það hefur
verið reynt mjög mikið. Sagan af Magn-
úsi Torfa Ólafssyni sem vann hér í erlendu
deildinni og endaði sem menntamálaráð-
herra finnst mér reyndar mjög skemmtileg
og sama gildir um kollega minn hér lengi,
Óttarr Proppé sem var dreginn í borgar-
stjórn og er nú á leið á þing. Þetta virðist
vera útungunarstöð fyrir pólitíkusa svo hver
veit hvar ég lendi í framtíðinni.“
Reynslan af bæjarfulltrúastarfinu heillar
þig ekki nóg til að fara út í pólitík? „Nei, mér
finnst pólitík bara svo rotin orðin, því miður.
En varðandi þetta hús og þessa verslun þá
eiga þau vissulega mjög merkilega sögu sem
mér hefur oft dottið í hug að maður ætti
kannski að skrá. “
Ertu með rithöfund í maganum? „Ég er
oft að skrifa hitt og þetta, já. En lít ekki svo
stórt á mig að ég ætli að ráðast inn á ritvöll-
inn með sögu Máls og menningar sem fyrstu
bók. Ég get hins vegar alveg séð það fyrir
mér að fara að skrifa meira. Mér finnst gott
að hafa eitthvað fyrir stafni og þrífst illa ef
ég er ekki að takast á við ögrandi verkefni.“
Hræddir um að brenna inni
Eitt af þeim ögrandi verkefnum er væntan-
lega tónlistarhátíðin Aldrei fór ég suður,
hver er þín aðkoma að henni? „Ég hef verið
með í AFÉS frá byrjun sem einn af undir-
búningsaðilunum. Það er ekki stór hópur
sem stendur að hátíðinni og við höfum
aldrei þegið neina peninga fyrir okkar
vinnu. Hátíðin stendur auðvitað og fellur
með velvild tónlistarmanna sem er stór-
kostlega fallegt um leið og það er skrítið. Ég
er tónlistarmaður og finnst auðvitað að þeir
eigi að fá borgað fyrir sína vinnu eins og
aðrir, þannig að það skýtur skökku við og
við erum meðvitaðir um það. En við, og þeir
um leið, erum að bjóða upp á ókeypis tón-
leika fyrir alla og þannig gengur þetta upp.
Við erum alltaf hræddir um að við brennum
inni en það gerist ekki og fólk er rosalega
spennt fyrir hátíðinni. Það kemur þarna
fólk sem hefur aldrei farið út á land og
það er tilbúið til þess að koma til Ísafjarð-
ar um miðjan vetur til að hlusta á tónlist.
Það er stórkostlegt. Við erum að stuðla að
jákvæðri byggðarþróun, það keyrir okkur
áfram.“
Alltaf úti að leika
Þú ert annar umsjónarmaður útvarps-
þáttarins Albúmið, hvað geturðu sagt mér
um það? „Ég er mikill grúskari og finnst
gaman að skoða söguna í gegnum tónlist og
var svo heppinn að fá þetta verkefni upp í
hendurnar. Við Jón Ólafsson tónlistarmað-
ur setjumst því niður einu sinni í viku og
ræðum um eitthvert eitt albúm frá öllum
hliðum. Fólk hefur kunnað vel að meta
þetta spjall okkar og við erum mjög þakk-
látir og stundum furðu lostnir yfir góðum
viðtökum þessa litla útvarpsþáttar á Rás 1.“
En þínir persónulegu hagir? Ertu fjöl-
skyldumaður? „Já, þótt ég furði mig mjög
oft á því að yndislega konan mín nenni að
hanga með mér. Þetta myndi náttúrulega
ekkert ganga nema vegna einstaks umburð-
arlyndis hennar og það er ekkert sjálfgef-
ið. Hún er kennari og við eigum tvö börn,
annað á leikskóla- og hitt á grunnskólaaldri.
En ég geri mér alveg grein fyrir því að ég
þarf að sinna fjölskyldunni frekar en að
fara út að leika með krökkunum endalaust.“
Ef þú þyrftir að minnka við þig og velja
annað hvort bækurnar eða tónlistina sem
lífsstarf en sleppa hinu hvort myndirðu
velja? „Þetta er mjög ósanngjörn spurning.
Þetta er eins og velja á milli tómatsósu eða
sinneps á pylsuna! Ég bara get ekki svarað
þessu. Ég hef náttúrulega verið lengur í
tónlist en innan um bækur en mér líður svo
ótrúlega vel í kringum bækur, þykir afskap-
lega vænt um þessa bókabúð og lít ekki á
starf mitt hér sem kaldan bissness. Ég ber
nánast óttablandna virðingu fyrir bókum
og finnst þær alls ekki vera eins og brauð
og mjólk, með fullri virðingu fyrir þeirri
ágætu tvennu. Ég mun kappkosta að reyna
að sameina bóksalann og tónlistarmanninn
eins lengi og ég get. Kannski enda ég bara á
því ásamt fjölskyldunni að reka litla bóka-
búð og kaffihús með lifandi tónlist í Hnífs-
dal, treð sjálfur upp og les upp úr bókinni
minni. Það þætti mér rosalega huggulegt.“
Óttast að vera dreginn í pólitík
Kristján Freyr Halldórsson lætur sér ekki nægja að stjórna hinni sögufrægu Bókabúð Máls og menningar, hann er líka trommari
í fleiri en einni hljómsveit, einn af skipuleggjendum tónlistarhátíðarinnar Aldrei fór ég suður og stjórnar vikulegum útvarpsþætti.
Auk þess er hann eiginmaður og tveggja barna faðir. Hvernig fer hann að þessu?
Ég lít ekki svo stórt á mig að
ég ætli að ráðast inn á ritvöllinn
með sögu Máls og menningar
sem fyrstu bók. Ég get hins vegar
alveg séð það fyrir mér að fara
að skrifa meira. Mér finnst gott
að hafa eitthvað fyrir stafni og
þrífst illa ef ég er ekki að takast á
við ögrandi verkefni.
VERSLUNARSTJÓRINN „Sumir sem koma hingað inn eru enn þann dag í dag að tala um komma og slíkt, en við viljum ekkert kannast við það.“ FRÉTTABLAÐIÐ/GVA
Bóksalinn Bókabúð Máls og menningar. Afgreiðslumaður 2000-2006. Verslunarstjóri frá 2011.
Trommarinn Kristján Freyr hefur verið í þessum hljómsveitum:
■ Miðnes, með Frey Eyjólfssyni og Stefáni Magnússyni (Eiríkssonar).
■ Geirfuglunum, þar voru Freyr, Stebbi og Halldór Gylfason leikari meðal annarra.
■ Dr. Gunni, með Gunna, Guðmundi Birgi og Grími Atlasyni.
■ Reykjavík!, með bestu vinum sínum frá Ísafirði og Bóasi Hallgrímssyni frá Reyðarfirði.
■ Abbababb, með Dr. Gunna og vinum hans að spila fyrir börnin.
■ Prinspóló, með Svavari Pétri og Berglindi Häsler, Loga, Bjössa og Benna Hemm Hemm.
Bæjarfulltrúinn Sat í bæjarstjórn Ísafjarðarbæjar á árunum 1996-1998 fyrir Fönklistann.
Tónleikahaldarinn Einn af skipuleggjendum tónlistarhátíðarinnar Aldrei fór ég suður frá upphafi
árið 2004 til dagsins í dag.
Útvarpsmaðurinn Annar stjórnenda útvarpsþáttarins Albúmið á Rás 1 frá því sumarið 2012.
Maðurinn með mörgu andlitin
Friðrika
Benónýsdóttir
fridrikab@frettabladid.is