Fréttablaðið - 07.11.2013, Blaðsíða 24

7. nóvember 2013 FIMMTUDAGURSKOÐUN
HALLDÓR
FRÉTTABLAÐIÐ Skaftahlíð 24, 105 Reykjavík Sími: 512 5000, ritstjorn@frettabladid.is FRÉTTASTJÓRI: Andri Ólafsson andri@frettabladid.is HELGAREFNI: Kjartan Guðmundsson kjartan@frettabladid.is MENNING: Friðrika Benónýsdóttir fridrikab@frettabladid.is
VÍSIR: Kristján Hjálmarsson, kristjan@visir.is LJÓSMYNDIR: Pjetur Sigurðsson pjetur@frettabladid.is FRAMLEIÐSLUSTJÓRI: Sæmundur Freyr Árnason sfa@frettabladid.is ÚTLITSHÖNNUN: Silja Ástþórsdóttir siljaa@frettabladid.is
ÚTGÁFUFÉLAG: 365 miðlar ehf. STJÓRNARFORMAÐUR: Ingibjörg S. Pálmadóttir FORSTJÓRI OG ÚTGÁFUSTJÓRI: Ari Edwald
RITSTJÓRAR: Ólafur Þ. Stephensen olafur@frettabladid.is, Mikael Torfason mikael@frettabladid.is Fréttablaðið kemur út í 90.000
eintökum og er dreift ókeypis á heimili á höfuðborgarsvæðinu og Akureyri. Einnig er hægt að fá blaðið í völdum verslunum á
landsbyggðinni. Fréttablaðið áskilur sér rétt til að birta allt efni blaðsins í stafrænu formi og í gagnabönkum án endurgjalds.
ISSN 1670-3871
FRÁ DEGI
TIL DAGS
Ein mikilvægasta forsendan fyrir fram-
förum og velsæld í samfélögum er að vel
sé hlúð að opinberum samkeppnissjóðum
sem veita fé til vísindarannsókna. Slíkar
rannsóknir eru grundvöllur verðmæta-
sköpunar sem byggist á hugviti en ekki
nýtingu á takmörkuðum náttúruauðlind-
um. Veruleg aukning á fjárframlögum til
samkeppnissjóða á sviði vísinda varð því
eðlilega eitt af meginatriðum fjárfestinga-
áætlunar ríkisstjórnar Vinstri grænna
og Samfylkingarinnar. Aukningin var
reyndar algjörlega nauðsynleg því fjár-
framlög til þeirra höfðu staðið í stað frá
því fyrir hrun og því hefði í raun þurft að
gera enn betur. Ríkisstjórn Framsóknar-
flokks og Sjálfstæðisflokks virðist þó ekki
hafa skilning á þessu og hefur með fyrsta
fjárlagafrumvarpi sínu ákveðið að draga
aukninguna að verulegu leyti til baka.
Að undanförnu hefur mikil umræða
farið fram á Alþingi og í samfélaginu um
stöðu Rannsóknasjóðs í ljósi þess niður-
skurðar sem fjárlagafrumvarpið boðar.
Komið hefur fram að niðurskurðurinn
mun hafa þær afleiðingar að sjóðurinn
mun ekki geta stutt við ný verkefni á
árunum 2014 og 2015. Það þýðir að starf
fjölda rannsóknahópa er í hættu og að
fjöldi ungs vísindafólks gæti neyðst til
að flytja af landi brott til að geta sinnt
starfi sínu. Það er hætt við því að rann-
sóknarnemar þurfi að hætta í miðju kafi
og að samfella í mikilvægum verkefnun-
um rofni þannig að gríðarlegir fjármunir
fari í súginn. Það er verið að spá neyðar-
ástandi og til þess má ekki koma.
Það sem er dapurlegast við þennan
niður skurð er að hann er ekki nauðsyn-
legur heldur er hann birtingarmynd
þeirrar forgangsröðunar sem ríkisstjórn
Framsóknarflokks og Sjálfstæðisflokks
stendur fyrir. Hún er í þágu stórútgerð-
arinnar á kostnað framfara og eðlilegs
vísindastarfs í íslensku samfélagi. Niður-
skurðurinn er til kominn vegna þess
að ríkisstjórnin og meirihluti Alþingis
ákváðu að gera það sitt fyrsta verk að
lækka sérstaka veiðigjaldið og þannig
afsala samfélaginu eðlilegum hluta í arði
af sjávarauðlindinni. Arði sem til stóð að
nota til að byggja upp og treysta innviði
íslensks samfélags.
Útlitið er ekki bjart en enn þá er hægt
að skipta um áherslu og skila fjármagninu
aftur til sjóðanna. Það er of mikið í húfi
til að verjandi sé að hunsa raddir vísinda-
samfélagsins og þverpólitíska sátt um
mikilvægi rannsókna og þróunar í þágu
samfélagsins alls.
Ríkisstjórn gegn framförum?
VÍSINDI
Svandís
Svavarsdóttir
alþingismaður
Hefðu ekki átt að hafna Flóka
Málefni Langholtskirkju, sem voru
mjög í deiglunni undir lok síðustu
aldar, voru deilur séra Flóka í Lang-
holtskirkju við organistann og kórinn
um kaup á orgeli, sem Flóka fannst
óráð, en hann hraktist á endanum úr
stóli. Forsíðufrétt blaðsins í gær, um
blankheit Langholtskirkju, vakti upp
þann draug, enda er téðum orgel-
kaupum að hluta til kennt um
vandræðin. Sigurður G. Guðjóns-
son, sem var málsvari Flóka á
sínum tíma, segir á bloggi sínu:
„Nú veldur orgelið sókninni
fjárhagsvanda sem boð-
skapur klerksins hefði
aldrei gert. Svona fer
þegar gera á guðshús
að öðru en þau eru
ætluð til.“
Einvígi í Eymundsson
Þeir Steingrímur J. Sigfússon og
Össur Skarphéðinsson halda báðir
útgáfuhóf vegna nýútkominna bóka
sinna á morgun. Veislurnar hefjast
á sama tíma, klukkan fimm, Össur
verður í Eymundsson á Skólavörðu-
stíg og Steingrímur í Eymundsson í
Austurstræti. Þangað ættu áhuga-
samir að geta mætt til að lesa
í pólitískar víglínur út frá
gestum í hvorri veislu.
Eitt fyrir alla
Ásmundur Friðriksson, þingmaður
Sjálfstæðisflokks, vék máli sínu á
þingi í vikunni að innflutningi á
ferskum kjötvörum. Þar lét hann
eftirfarandi orð falla: „Mér er sagt
að íslenskir innflytjendur á kjöti leiti
eftir ódýrasta kjötinu, ekki því besta,
og það sé síðan flutt inn. Kjötið
er síðan unnið, jafnvel úrbeinað
og þvegið upp úr íslensku vatni,
pakkað í íslenskar umbúðir og selt
á sama verði og kjúklingar sem
eru ræktaðir á Íslandi.“ Það er
gott að þingmaður hefur jafn
tryggt land undir fótum og: „mér
er sagt“ þegar hann fullyrðir
svona nokkuð um kjötinn-
flytjendur án þess að
tiltaka neitt frekar.
thorgils@frettabladid.is
Innskot í Fréttablaðið skilar árangri!
MEST LESNA
DAGBLAÐ Á ÍSLANDI*
Fréttablaðið er mest lesna dagblaðið landsins
með glæsilegt forskot á keppinautana.
Meðallestur Fréttablaðsins í
aldurshópnum 25-54 ára er 73%
á höfuðborgarsvæðinu.*
Við bendum auglýsendum á að notfæra
sér forskotið þegar þeir velja dreifingarleið
fyrir fjölpóst sinn. Við dreifum sex daga
vikunnar til heimila á stærsta markaðssvæði landsins.
Kannaðu dreifileiðir og verð í síma 512 5448
eða í tölvupóstfangi fjolpostur@frettabladid.is
*P
re
nt
m
ið
la
kö
nn
un
C
ap
ac
en
t o
kt
ób
er
–d
es
em
be
r 2
01
2
–
hö
fu
ðb
or
ga
rs
væ
ði
2
5-
54
á
ra
HAFÐU FJÖLPÓSTINN ÞINN
Í FRÉTTABLAÐINU
S
igrún Magnúsdóttir, þingflokksformaður Framsóknar-
flokksins, sakaði Steingrím J. Sigfússon og Össur
Skarphéðinsson um „aðför“ að forseta Íslands í ræðu á
Alþingi í fyrradag. Skrif þessara tveggja fyrrverandi
ráðherra í bókum um síðasta kjörtímabil kallar hún
„forkastanleg“, af því að þar er að finna harða gagnrýni á
forsetann.
„Það er ekki lýðræðinu eða
stjórnskipun vorri til fram-
dráttar að ráðast á forseta
Íslands með þessum hætti né
bætir það stjórnmálaumræðuna
í landinu,“ sagði Sigrún. „Á
góðum stundum tala og töluðu
þessir stjórnmálamenn um
nauðsyn þess að gera stjórn-
málaumræðu hófstilltari, málefnalegri og opnari. Öllum þeim
gildum er kastað fyrir róða til að koma höggi á forseta Íslands.“
Þessi ræða hefði vel getað átt við fyrr á árum, þegar á stóli
forseta Íslands sátu einstaklingar sem töldu það ekki hlutverk
sitt að blanda sér í pólitísk deilumál og lögðu meira til sam-
stöðu en sundrungar meðal þjóðarinnar. Forsetinn lét pólitíkina
í friði og pólitíkin lét forsetann í friði.
Ólafur Ragnar Grímsson forseti hefur hins vegar blandað
sér með afgerandi hætti í pólitísk deilumál. Hann hefur tekið
fram fyrir hendurnar á Alþingi með því að synja lögum stað-
festingar í þrígang. Í viðtali við Fréttablaðið eftir forseta-
kosningarnar í fyrra sagði Ólafur Ragnar að í kosninga-
úrslitunum fælist „sú krafa að forsetinn sé virkur þátttakandi
í samræðum þjóðarinnar um hin stærstu mál“. Hann túlkaði
úrslitin þannig að þjóðin hefði veitt honum umboð til að láta
meira að sér kveða og tala skýrt um umdeild mál á borð við
stjórnarskrána og Evrópusambandið.
Það má deila um þessa túlkun kosningaúrslitanna en þetta
er síðan einmitt það sem forsetinn hefur gert. Hann hefur tjáð
sig með afgerandi hætti um bæði þessi stóru mál; um stjórnar-
skrána í síðasta nýársávarpi sínu og um Evrópusambandið í
þingsetningarræðu sinni í sumar.
Eins og ýmsir urðu til að benda á eftir forsetakosningarnar
getur forsetinn ekki búizt við að vera virkur þátttakandi í
stjórnmálaumræðunni án þess að honum sé svarað og mál-
flutningur hans og framganga gagnrýnd. Þá gildir einu hvort
fólki finnst að hann fari út fyrir stjórnskipulegt hlutverk sitt
með málflutningi sínum eða ekki. Hann setur fram rök fyrir
máli sínu og þá hljóta þeir sem eru á öndverðum meiði að svara
– vonandi líka með vönduðum rökum.
Málefnaleg stjórnmálaumræða getur að minnsta kosti alls
ekki átt að fara þannig fram að áhrifamikill talsmaður eins
sjónarmiðs tali og kveði fast að skoðunum sínum, en talsmenn
öndverðra sjónarmiða þegi bara þunnu hljóði af því að þeir beri
svo mikla virðingu fyrir andstæðingnum, stöðu hans vegna.
Gagnrýni og skoðanaskipti eru nú einu sinni alveg bráðnauð-
synlegur hluti af stjórnmálaumræðunni.
Sennilega er algjör óþarfi að þingflokksformaður Framsókn-
arflokksins komi forseta Íslands til varnar. Hann er gamal-
reyndur í stjórnmálunum. Hann veit vel að sá sem blandar sér
í pólitískar deilur verður að þola andmæli og gagnrýni. Í því
felst engin aðför.
Er gagnrýni ekki partur af stjórnmálaumræðunni?
Aðförin að Ólafi
Ólafur Þ.
Stephensen
olafur@frettabladid.is