Iðnaðarmál - 01.04.1970, Side 22

markmiðum fyrirtækisins. Með öð'r-
um orðum, framkvæmd starfsáætlun-
arinnar krefst margs konar verknað-
ar, sem í rauninni er ekki sérlega
skemmtilegur eða ánægjulegur.
Margir verkfræðingar vaxa mjög,
er þeim lærist að viðurkenna skilyrði
annars fólks eða hinar meðsköpuðu
aðstæður, er viðfangsefninu fylgja.
í stuttu máli, verkfræðingurinn fer
ekki fram með sínum hætti, en verð-
ur að laga sig eftir aðstæðum, er
aðrir hafa skapað. Þessi tegund
málamiðlunar felur í sér þroskandi
reynslu, sem fljótlega aðgreinir verk-
fræðinga með stjórnunarhæfni frá
hinum, sem ekki geta fengið sig til
að fallast á aðstæður, sem eru utan
við þeirra svið.
Sem hagnýta reynslu verður verk-
fræðingur að læra að umgangast
fólk og taka þátt í smá umræðum
til að komast af við allt hið ólíka
fólk, sem er að finna í hverju fyrir-
tæki. Því miður vilja margir góðir
verkfræðingar lifa við sín eigin skil-
yrði, sem er þeirra háttur að tjá, að
þeir óski ekki eftir að verða þátt-
takendur í stjórnunarhópnum. Sér-
hver stjórnandi getur bent á þá teg-
und aðlögunar, sem gera þarf gagn-
vart aðstæðum, sem falla utan við
svið hans.
A3 laera nýjar staðreyndir
Onnur aðlögunin felur í sér stöð-
ugt nám nýrra staðreynda. Sem
stjómandi verður maður oft og iðu-
lega að læra á nýjum sviðum til að
halda velli í samkeppninni eða fylgj-
ast með eðlilegum vexti fyrirtækis.
Þessi þörf — að vera stöðugt vax-
andi -— er hluti þeirrar sígróandi
starfsemi, er á sér stað í hverjum
þeim manni, sem er í þroska. Virkur
stjórnandi stendur oft frammi fyrir
nýrri þekkingu. Hann lítur á slíkt
sem tækifæri til lærdóms, og hann
rannsakar af ákafa hinar nýju hug-
myndir. Hann finnur þessar nýju
hugmyndir með því að halda uppi
stöðugri leit og prófunum, bæði með
lestri og persónulegum samböndum.
Með hverri nýrri uphefð í stöðu
verður hinn ungi stjórnandi að læra
ný hlutverk, sem eiga við hið nýja
stjórnunarstig. Það er t. d. hlutverk,
sem á við yfirmann 10 starfsmanna,
en er ólíkt hlutverki deildarstjórans,
en hlutverk hans er aftur ólíkt hlut-
verki varaforseta rannsóknarstarf-
seminnar. Forsetinn hefur hlutverk,
sem er gjörólíkt hlutverkum allra
þeirra, er gefa honum skýrslur. Til
að feta þessi breytingastig frá einni
hlutverkaröð til annarrar þarf mann,
sem gæddur er miklum sveigjanleik
og vilja til að vaxa í breytni sinni.
Maður, sem gjarnan vill hvílast á
lárviðarlaufi sínu, mun ekki una vel
eða reynast afkastamikill í þessum
æðri stjórnunarstöðum. Sérhver
maður, sem ekki vill halda áfram að
vaxa, fremur alvarleg mistök, ef hann
tekur að sér ábyrgðarstörf í stjórn-
un. Alag samfélagsins hvílir þungt á
öllum stjórnendum og þröngvar þeim
til að leita skilnings og starfa með
árangri við síbreytilegar aðstæður.
Þriðja breytingin er hagnaðar-
skilningurinn, sem vaknar með
stjórnunarábyrgðinni. Fyrir flesta
verkfræðinga er það ný hugmynd að
halda uppi starfsemi fyrst og fremst
í hagnaðarskyni. Verkfræðingur. er
hefur þá trú, að gæðin eigi að sitja
í fyrirrúmi, verður mjög ráðvilltur,
er hann á að framleiða lélegri vöru,
sem gefur aukinn hagnað. Margir
sj ónvarps- og bílaframleiðendur hafa
orðið að hætta starfsemi vegna þess,
að þeir héldu fast við framleiðslu
gæðavöru, sem kostaði meira en al-
menningur vildi greiða. Margir verk-
fræðingar finna, að það er siðferði-
lega rangt og nokkurs konar synd að
skipuleggja starfsemi sína eingöngu
til að viðhalda miklum gróða.
Fjórða breytingin er fólgin í hinni
miklu áherzlu á hæfni í mannlegum
samskiptum, sem er eðlilegur hluti
stjómunar. Flestir verkfræðingar
leggja út á tæknisviðið vegna þess,
að þeim fellur tiltölulega betur að
fást við hluti en fólk. Þessi tilhneig-
ing til að halda sér í fjarlægð frá
fólki mun ásækja verkfræðing, sem
í stöðu stjórnanda byrjar að gera sér
ljóst, að heildarafkastamáttur hans
er háður þekkingu á mannlegu eðli
engu síður en þekkingu í tæknileg-
um efnum. Það getur valdið straum-
hvörfum í þroska margra verkfræði-
menntaðra stjórnenda, þegar þeim
lærist að njóta þessara stöðugu sam-
skipta við fólk.
Fimmta íhugunarefnið er hin
mikla áherzla, sem lögð er á töku
ákvarðana, sem krafizt er af stjóm-
anda. Tæknisérfræðingurinn tekur
tiltölulega fáar ákvarðanir, sem fela
í sér mikla áhættu, hvort heldur fyrir
hann sjálfan eða fyrirtækið. En þeg-
ar hann byrjar sem stjórnandi, verð-
ur hann stöðugt að horfast í augu
við áhættu og taka ákvarðanir, sem
84
IÐNAÐARMÁL