Ægir - 01.01.2012, Blaðsíða 14

14
R A N N S Ó K N I R
Matís stýrir nú samstarfsverk-
efni með innlendum aðilum
og kanadískum háskóla sem
standa mun í a.m.k. tvö ár og
snýst um að rannsaka áhrifa-
mátt fiskpróteina í baráttunni
gegn sykursýki af tegund 2,
sem er sjúkdómur sem kemur
upp vegna ónógrar verkunar
(insúlín-ónæmi) og fram-
leiðslu insúlíns í líkamanum.
Sykursýki herjar á um 6%
jarðarbúa og fer þeim sífellt
fjölgandi sem þjást af sjúk-
dómnum. Því eru allar rann-
sóknir á sjúkdómnum og þró-
un nýrra efnasambanda í bar-
áttunni við hann afar knýj-
andi.
Dr. Hólmfríður Sveinsdótt-
ir, starfsmaður Matís á Sauð-
árkróki stýrir verkefninu en
það nýtur stuðnings AVS
sjóðsins hér á landi. Auk Mat-
ís taka þátt í því Iceprotein
ehf., Prokazyme, Háskóli Ís-
lands og Laval Háskólinn í
Quebec í Kanada.
Hólmfríður segir að á und-
anförnum árum hafi Matís
með líftæknirannsóknum sín-
um byggt upp mikla grunn-
þekkingu í framleiðslu á líf-
virkum peptíðum úr fiskpró-
teinum. Lífvirknin felist m.a. í
blóðþrýstingslækkandi áhrif-
um, bólguhemjandi áhrifum
og andoxunarvirkni. Ferlar
hafi verið þróaðir til þess að
framleiða hágæða lífvirk
peptíð úr ýmsum aukaafurð-
um.
Sykursýki 2 tíðari þar sem
fiskneysla er lítil
Niðurstöður faraldsfræðilegra
rannsókna hafa leitt í ljós
færri tilfelli sykursýki af teg-
und 2 í þjóðfélögum þar sem
fiskneysla er mikil. Jákvæð
áhrif fiskneyslu voru í fyrstu
talin stafa eingöngu frá fisk-
fitu en niðurstöður rannsókna
á áhrifum neyslu magurs fisks
samanborið við neyslu á feit-
um fiski sýndu að neysla á
mögrum fiski leiddi til færri
tilfella sykursýki af tegund 2
samanborið við feitan fisk.
Þar sem magur fiskur saman-
stendur að mestu leyti af pró-
teini hafa vísindamenn getið
sér til um að jákvæð áhrif
fiskneyslu á insúlín-ónæmi
stafi af fiskpróteinum frekar
en fiskfitu. Niðurstöður rann-
sókna á dýrum og mönnum
hafa rennt stoðum undir
þessa tilgátu þar sem
þorskprótein jók insúlín-
næmi í of feitum rottum sem
og insúlín-ónæmu fólki. Þar
fyrir utan leiddu rannsóknir á
insúlín-ónæmu fólki í ljós
minnkað oxunarálag eftir
neyslu á þorskpróteini en
aukið oxunarálag er einn
þeirra þátta sem taldir eru or-
sakavaldar sykursýki af teg-
und 2. Rannsóknir á íslensku
sjávarfangi hafa leitt í ljós að
þau innihalda töluverða an-
doxunarvirkni.
„Með þeirri reynslu sem
við höfum byggt upp hjá
Matís hafa skapast mikilvæg
tækifæri til að auka við þekk-
ingu okkur á áhrifum lífvirkra
fiskpróteina og peptíða á nýj-
um sviðum í samstarfi við
færustu sérfræðinga á heims-
vísu. Fyrir eru á markaði líf-
virk fiskpeptíð með t.d. blóð-
þrýstingslækkandi áhrif sem
seljast á mjög háu verði. Svip-
aðar fæðubótarvörur á sviði
sykursýki, unnar úr fiskpró-
teinum, eru ekki á markaði í
dag og því er um nýjan,
spennandi og verðmætan
markað að ræða,“ segir
Hólmfríður.
Fiskprótein gegn sykursýki
Dr. Hólmfríður Sveinsdóttir vinnur að rannsóknum hjá Matís á Sauðárkróki.
Rannsóknir benda til að sykursýki 2 sé
sjaldgæfari hjá þjóðum þar sem fisk-
neysla er mikil.
Smiðjuvegi 66 • 200 Kópavogi
Sími 580 5800 • www.landvelar.is
Sjóþolnir olíukælar
og varmaskiptar