Dagblaðið Vísir - DV - 01.08.2008, Blaðsíða 66

föstudagur 1. ágúst 200866 Helgarblað DV
Sakamál
Tíu ára morðingi Carroll Edward Cole
var bandarískur raðmorðingi. Hann var tekinn af lífi í
Bandaríkjunum 1985. Cole var afar vel gefinn mað-
ur, en engu að síður átti skólaganga ekki vel við
hann. Hann hneigðist ungur að árum til glæpa og
framdi sitt fyrsta morð tíu ára að aldri. Ódæði hans
áttu eftir að verða fleiri og tilfinningar hans voru
litaðar af uppeldi í skugga ofbeldis af hálfu móður
hans og brutust út í taumlausu hatri í garð kvenna.
Lesið um Carroll Edward Cole í næsta helgarblaði dV.umsjÓn: KoLBEinn ÞorstEinsson kolbeinn@dv.is
Blóðsugan frá DüsselDorf
Peter Kürten ólst upp á heimili sem var gegnsýrt af drykkju heimilisföðurins. Peter horfði upp á föður sinn
misþyrma móður hans og systrum kynferðislega og tileinkaði sér ungur að árum sama athæfi. Hann var
ekki hár í loftinu þegar glæpaferill hans hófst og sjálfur hélt hann því fram að hann hefði framið sín fyrstu
morð aðeins níu ára að aldri.
Það er óhætt að fullyrða að Peter
Kürten hafi ekki verið allur þar sem
hann var séður. Kürten fæddist
árið 1883 í Mülheim í Ruhr-héraði í
Þýskalandi. Fjölskylda hans var afar
fátæk og heimilislífið einkenndist
af ofbeldi. Kürten var þriðja barn
foreldra sinna og átti tólf systkini.
Barn að aldri horfði Peter upp á
föður sinn beita bæði móður hans
og systur kynferðislegu ofbeldi.
Þess var ekki langt að bíða að Peter
tæki föður sinn sér til fyrirmyndar
og ungur að aldri níddist hann kyn-
ferðislega á systrum sínum. Peter
Kürten var viðloðandi smáglæpi á
yngri árum og hljópst oft að heim-
an. Sjálfur fullyrti hann síðar að
hann hefði framið sín fyrstu morð
aðeins níu ára að aldri með því að
drekkja tveimur leikfélögum sín-
um. „Ég komst að því hve mikill-
ar ánægju ég fann til við að reyna
að kyrkja stúlku sem ég hafði tek-
ið með mér út í skóg,“ sagði hann
þegar hann rifjaði upp afrek sín frá
unglingsárunum.
Frá dýrum til manna
Peter Kürten var ellefu ára þeg-
ar fjölskylda hans fluttist til Düss-
eldorf, borgar sem hann síðar yrði
kenndur við. Sem drengur hafði
hann unun af því að kvelja dýr og
stundaði það af mikilli áfergju þeg-
ar hann vann hjá hundafangara þar
í borg. En þess var ekki langt að bíða
að manneskjur tækju við af dýr-
um þegar hann ræktaði hugðarefni
sín. Kürten framdi sitt fyrsta sann-
anlega morð árið 1913 við innbrot.
Var þar um að ræða tíu ára dóttur
bareiganda, sem Kürten hnaut um
við innbrot á heimili bareigandans.
Hann kyrkti stúlkuna og skar síð-
an á háls. Daginn eftir sat hann á
öldurhúsi gegnt morðstaðnum og
hlustaði á fólk ræða ódæðið.
En átta ára fangelsisvist fyrir
íkveikjur og smáglæpi og heims-
styrjöldin fyrri gerðu að verkum að
hann þurfti að halda að sér hönd-
um um skeið. Árið 1921 losnaði
hann úr grjótinu, flutti til Altenburg
og gekk í það heilaga. Um tíma virt-
ist sem eiginkona og heimilislíf ró-
uðu huga hans, en það var lognið
á undan storminum. Hugur hans
leitaði til Düsseldorf og 1925 flutti
hann á fornar slóðir og borgin varð
vettvangur ógnarverka sem gerðu
hann ódauðlegan í sögu borgar-
innar.
Peter Kürten hlaut viðurnefnið
Blóðsugan frá Düsseldorf og seg-
ir sagan að hann hafi fengið sér-
staka ánægju af að láta blóð fórnar-
lambanna spýtast upp í munn sinn
og kyngja því.
gríma huldi taumlausa
grimmd
Peter Kürten var að mati flestra
sem til þekktu hæglætismaður
með meinleysisáhugamál, sem
var fuglaskoðun. Hann var snyrti-
menni og yfirmáta kurteis, en hann
var einnig skrímsli í mannsmynd
og bak við grímuna bjó óslökkvandi
þorsti í fórnarlömb.
Árið 1929 hélt Peter Kürten íbú-
um Düsseldorf í heljargreipum
ótta, en enginn vissi deili á honum.
Næstum vikulega fannst nýtt lík,
sundurskorið eða barið til dauða,
og hafði fórnarlambinu jafnvel ver-
ið kynferðislega misþyrmt. Flest
voru fórnarlömbin ungar konur,
en karlmenn og börn var einnig að
finna á meðal þeirra.
Áttunda febrúar 1929 er talið
að ógnaræðið hafi hafist. Þá réðist
Kürten á unga konu og misþyrmdi
henni hrottalega. Einnig mis-
þyrmdi hann kynferðislega átta ára
stúlku og myrti síðan. Hann stakk
hana þrettán sinnum, hellti yfir
hana lampaolíu og bar eld að.
Tæpri viku síðar myrti hann mið-
aldra vélvirkja með því að stinga
hann tuttugu sinnum með hnífi, en
síðan tók hann sér hlé frá ódæðum
í um fimm mánuði. En síðla ágúst-
mánaðar er engu líkara en þorsti
hans í fórnarlömb hafi verið óvið-
ráðanlegur. Þann 21. ágúst stakk
hann þrjár manneskjur, tveimur
dögum síðar myrti hann tvær syst-
ur, fimm og fjórtán ára. Daginn eftir
að hann myrti systurnar stakk hann
enn eina konu til bana.
Þorstanum svalað, í bili
Engu líkar er en Peter Kürten
hafi öðlast einhverja fullnægju við
morðin sem hann framdi í ágúst,
því í september lét hann sér nægja
eitt einstakt ódæði. En Kürten kast-
aði ekki höndunum til þess, því um
var að ræða þjónustustúlku sem
honum hafði tekist að lokka út í
skóg sem var rétt fyrir utan Düss-
eldorf. Eftir að hafa nauðgað stúlk-
unni barði hann hana til bana með
hamri.
Peter Kürten virðist hafa haft
mikið dálæti á hamri sem vopni og
í október réðist hann á tvær kon-
ur með hamarinn reiddan á loft.
Lögreglan stóð ráðþrota gagnvart
ódæðunum sem héldu borginni í
ógnargreipum. Fórnarlömbin voru
af margvíslegum toga og aðferðirn-
ar ólíkar og á tímabili hélt lögreglan
að um fleiri en einn ódæðismann
væri að ræða. Lögreglan fékk ekki
færri en níu hundruð þúsund nöfn
hugsanlegs morðingja í þeim vís-
bendingum sem rigndi yfir hana.
En hvorki gekk né rak í leitinni að
Blóðsugunni frá Düsseldorf, eins
og hið óþekkta skrímsli var, þegar
þar var komið sögu, kallað í fjöl-
miðlum.
Peter Kürten lét ekki deigan síga
og 7. nóvember myrti hann fimm
ára stúlku með því að kyrkja hana
og stakk hana síðan þrjátíu og sex
sinnum með skærum. Til að full-
komna óhugnaðinn sendi Kürten
kort til dagblaðs í Düsseldorf og
sýndi kortið hvar litla stúlkan var
grafin.
Kürten fatast flugið
Morð Kürtens á ungu telpunni í
nóvember var hans síðasta. En frá
febrúar 1930 fram í mars sama ár
stóð hann að baki fjölda árása með
hamri, sem ekki leiddu til dauða
fórnarlambanna. Í maí sama ár gaf
hann sig á tal við unga konu, Maríu
Budlick. Samtal þeirra leiddi til
þess að hann fór með hana heim
til sín, en síðan út í Grafenberger-
skóg. Þegar í skóginn var komið
nauðgaði hann Maríu en, einhverra
hluta vegna, leyfði Kürten henni að
halda lífi.
María Budlick vísaði lögregl-
unni á heimili Kürtens, en þangað
komin greip lögreglan í tómt. Um
skeið tókst Kürten að forðast lög-
regluna, en um síðir viðurkenndi
hann ódæði sín fyrir eiginkonunni
og sagði henni að hafa samband
við lögregluna. Peter Kürten var
handtekinn þann 24. maí 1930.
Fyrir framan lögregluna stóð
maður sem geislaði af hógværð
og kurteisi, maður sem heilli borg
hafði staðið ógn af um fimmtán
mánaða skeið. Kaldrifjaður morð-
ingi sem hafði sent lögreglunni vin-
gjarnlega skrifuð bréf þar sem vísað
var á lík fórnarlamba og hafði vald-
ið því að mæður bönnuðu börnum
sínum að leika úti og að fólk óttað-
ist að vera á ferli eftir að rökkva tók.
Maður með þrjátíu ára glæpaferil
að baki.
Líkaði að drepa
Í varðhaldi játaði Peter Kürten
glæp sinn gagnvart Maríu Budlick
og auk þess játaði hann á sig fjölda
morða. Allt í allt játaði hann á sig
sjötíu og níu glæpi. „Þið munið
heyra af mörgum óhugnanlegum
hlutum,“ sagði hann við þá sem yf-
irheyrðu hann. Hann upplýsti lög-
regluna um að honum líkaði vel
að drepa, „því fleira fólk, því betra.
Já, ef ég hefði haft tækifæri til hefði
ég stundað fjöldamorð – það hefði
líkst hamförum.“ Á hverju kvöldi
hafði Peter Kürten leitað fórnar-
lamba og fundið til kynferðislegrar
fullnægju við morðin.
Talið er að Peter Kürten hafi
haft yfir þrjátíu mannslíf á sam-
viskunni, en þegar upp var staðið
var hann ákærður fyrir níu morð og
sjö morðtilraunir. Réttarhöldin yfir
honum hófust í apríl 1930 og til að
byrja með lýsti hann sig saklausan
af ákæruatriðunum. En eftir nokkr-
ar vikur venti hann sínu kvæði í
kross og játaði sekt sína. Peter Kürt-
en var dæmdur til dauða.
geðveikur eða ekki
Þýsk yfirvöld úrskurðuðu að
Kürten væri geðveikur og gekk sá
úrskurður þvert á álit margra bestu
geðlækna landsins. Peter Kürten
tjáði lögskipuðum læknum að að-
alástæða ódæða hans væri „...að
ráðast gegn þrúgandi samfélagi“.
Hann neitaði ekki að hafa kynferð-
islega misnotað fórnarlömbin, en
það hefði ekki verið aðaltilgangur-
inn.
Þessi vitnisburður gengur í bága
við niðurstöðu Karls Berg læknis.
Berg tók fjölda viðtala við Kürten
á meðan hann beið aftökunnar og
sagði Kürten aðalástæðu morð-
anna hafa verið af kynferðislegum
toga og eingöngu leit að kynferðis-
legri fullnægju. Misjafn fjöldi hnífs-
stungna á fórnarlömbunum var til
kominn vegna þess að stundum tók
það lengri tíma að fá fullnægingu.
Kürten sagði að blóð væri órjúfan-
legur hluti af kynferðislegri örvun.
Peter Kürten var tekin af lífi í
Köln 2. júlí 1931. Rétt áður en blað
fallaxarinnar sneiddi af honum
höfuðið varpaði hann fram sinni
síðustu spurningu: „Segið mér, eftir
að höfuðið skilur við búkinn, mun
ég samt geta heyrt, þó ekki sé nema
andartak, hljóðið þegar blóð mitt
spýtist úr strjúpanum?... það yrði
nú ánægja til að binda endi á alla
ánægju.“
Vísindamenn reyndu árið 1931
að útskýra persónuleika og hegðun
Peters Kürten með því að rannsaka
heila hans. Hauskúpa Blóðsugunn-
ar frá Düsseldorf er til sýnis á Ripl-
ey‘s-safninu í Wisconsin.
xxxx xxxxxxxx.
holar@simnet.is
SÖNN SAKAMÁL
fróðleikur og gamansögur
SPENNA
- nýtt tímarit
spenna1-2008.qxp 7.7.
2008 15:26 Page 1
Peter Kürten lét ekki deigan síga
og 7. nóvember myrti hann fimm
ára stúlku með því að kyrkja hana
og stakk hana síðan þrjátíu og
sex sinnum með skærum.
Snyrtimenni
Peter Kürten var þekktur sem
hæglátur og kurteis maður.
Hauskúpa Kürtens
Er til sýnis á ripley‘s-
safninu í Wisconsin.