Gerðir kirkjuþings - 1997, Page 65
1997
AUKA-KIRKJUÞING
2. mál
4. gr.
Aðilar líta á samkomulag þetta um eignaafhendingu og skuldbindingu sem
fullnaðar uppgjör þeirra vegna þeirra verðmæta sem ríkissjóður tók við árið 1907.
Aðilar geta óskað eftir endurskoðun á 3. gr. samkomulagsins að liðnum 15 árum
frá undirritun þess.
5. gr.
Samkomulag þetta er gert með fyrirvara um samþykki ríkisstjómar og
Kirkjuþings, svo og samþykki Alþingis á frumvarpi til laga um stöðu, stjóm og
starfshætti þjóðkirkjunnar.
Til skýringar vilja fundarmenn taka fram að með kirkjujörðum er í
samkomulagi þessu átt við jarðeignir sem kirkjur hafa átt og eigi hafa verið seldar
frá þeim með lögmætri heimild eða gengið undan þeim með öðmm sambærilegum
hætti, og hafa verið í umsjón ríkisins frá árinu 1907, sbr. lög nr. 46/1907 um laun
sóknarpresta og lög nr. 50/1907 um sölu kirkjujarða og Álitsgerð
kirkjueignanefndar 1984. Með orðalaginu “og aðrar kirkjueignir sem þeim fylgja”
er m.a. átt við kirknaítök, réttindi á afréttum o.fl. sem fylgir og fylgja ber
umræddum jörðum í hverju tilviki.
Undir þetta samkomulag falla ekki eftirtaldar jarðeignir:
a) Klausturjarðir: Fram kemur í álitsgerð kirkjueignanefndar frá 1984 að
ekki verði séð að íslenska kirkjan eigi nú neina lagalega kröfu til klausturjarðanna.
Engar jarðir í umsjá ríkisins falla nú undir hugtakið klausturjarðir.
b) Stólsjarðir: Umræddar jarðir vom seldar kringum aldamótin 1800. Engar
jarðir í umsjá ríkisins falla nú undir hugtakið stólsjarðir.
c) Prestsetur: Eins og tekið er fram í samkomulaginu þá falla prestssetrin og
það sem þeim fylgir ekki undir þetta samkomulag. Prestssetrasjóður hefur á
höndum umsjón og umsýslu umræddra jarða, sbr. lög nr. 137/1993 um prestssetur.
Viðræðunefnd kirkjunnar óskar eftir því að viðræðunefndimar fjalli síðar um
eignarréttarstöðu prestsetranna.
d) Kristfjárjarðir og fátækrajarðir: Eignarréttarstöðu jarða sem falla undir
þessa skilgreiningu er ekki á einn veg háttað. Þær eignir sem em í eigu eða umsjá
sveitarfélaga falla ekki undir þetta samkomulag. Aðrar kirkjujarðir sem em með
kristfjárkvöðum eða fátækrakvöðum falla undir samkomulagið, en með þeim
59