Þjóðmál - 01.03.2007, Síða 39
Þjóðmál VOR 2007 37
gerir ..Hvers.vegna.sleppir.hann.ekki.orðum.
eins. og. „fátækt“. og. „ójöfnuði“. og. notar.
réttu. orðin?.Tölur. hans. eru. tvenns. konar ..
Annars. vegar. leggur. hann. fram. gögn. um.
tekjuþróun.fjölskyldna,.þegar.þeim.er.raðað.
eftir. tekjum. í. tíu. hópa .. Þau. gera. honum.
kleift. að. bera. saman. tekjur. fyrir. og. eftir.
skatt. í. ýmsum. tekjuhópum. á. tímabilinu.
1995.til.2004 ..Samkvæmt.þeim.hafa.tekjur.
allra.hópa.fyrir.skatt.aukist.mjög.mikið,.en.
hinna.tekjuhærri.meira.en.hinna.tekjulægri ..
Heildarárstekjur.hjóna.eða.sambúðarfólks.í.
tekjulægsta.10%.hópnum.voru.að.meðaltali.
1 .063 .300. kr .. 1995,. en. 1 .961 .000. kr ..
2004 ..Í.næsttekjulægsta.10%.hópnum.voru.
sambærilegar. tölur. 1 .530 .600. kr .. 1995.
og.2 .926 .000.kr ..2004 .. Í. tekjuhæsta.10%.
hópnum. voru. tekjurnar. 6 .491 .400. 1995.
og.14 .151 .000.kr ..2004 .. Í.næsttekjuhæsta.
10%. hópnum. voru. sambærilegar. tölur.
4 .345 .400.kr ..1995.og.8 .822 .000.kr ..2004 ..
Kaupmáttaraukning. tekjulægsta. hópsins.
fyrir.skatt.var.36,1%.og.tekjuhæsta.hópsins.
60,9% .. Stefán. reiknar. síðan. út,. hverjar.
tekjur. þessara. hópa. verða. eftir. skatt,. og.
miðar. þá. við. meðaltöl .. Ráðstöfunartekjur.
tekjulægsta.hópsins.2004.voru.þá.1 .895 .000.
kr ..og.höfðu.aukist.um.26,6%.á.tímabilinu,.
en. ráðstöfunartekjur. tekjuhæsta. hópsins.
voru. 10 .015 .000. kr .. og. höfðu. aukist. um.
77,8% .. Að. meðaltali. hafði. kaupmáttur.
ráðstöfunartekna.heimila.aukist.um.48,4%.
á.þessu.tíu.ára.tímabili .19
Ef.tölur.Stefáns.Ólafssonar.eru.réttar,.þá.
hefur.tekjuskipting.orðið.ójafnari.á.Íslandi.
áratuginn. 1995-2004. í. þeim. skilningi,.
að. hinir. ríku. hafa. orðið. ríkari. hraðar. en.
hinir. fátæku.hafa.orðið. ríkari ..En. fróðlegt.
er,.hvernig.Stefán.notar. tölur. sínar ..Hann.
kallar. þetta. í. fyrsta. lagi. aukinn. ójöfnuð,.
þótt.sú.hugtakanotkun.sé.hæpin ..Í.öðru.lagi.
ber. hann. aðeins. saman. hlutföll,. en. veltir.
ekki.fyrir.sér.raunverulegum.kjörum.hópa ..
Í. þriðja. lagi. ber. hann. íslensku. hlutföllin.
aðeins. saman. við. sömu. hlutföll. erlendis,.
en.spyr.ekki.annarra.spurninga,.sem.virðast.
skipta.jafnmiklu.eða.meira.máli ..Aðalatriði.
málsins. er,. að. jafnvel. samkvæmt. tölum.
Stefáns. hafa. kjör. tekjulægsta. hópsins. eftir.
skatt. batnað. stórkostlega,. um. 2,7%. að.
meðaltali. á. ári. í. tíu. ár .. Hvernig. hafa. kjör.
þessa.hóps.breyst.í.öðrum.aðildarríkjum.O ..
E ..C ..D .?.Gögn.eru.til.um.þetta.árin.1995-
2000,.eins.og.sjá.má.á.4 ..mynd ..Samkvæmt.
þeim.bötnuðu.kjör.hinna.20%.tekjulægstu.
um. 3,1%. að. meðaltali. á. ári. á. Íslandi,. en.
4. mynd: Kjarabætur 20% tekjulægstu 1995-2000
0 2 4 6 8
Svífljó›
Finnland
Danmörk
Noregur
OECD me›altal
Ísland
Bretland
Bandaríkin
4. mynd:. jarabætur.20%.tekjulægstu.1995–2000
íþ ð
Fin land
Danmörk
ur
.meðaltal
Í l nd
tl
Bandaríkin
1-2007.indd 37 3/9/07 2:43:42 PM