Þjóðmál - 01.03.2007, Side 46

44 Þjóðmál VOR 2007
atvinnufrelsi.hefur.hér.stóraukist.samkvæmt.
svokallaðri.vísitölu.atvinnufrelsis ..Árið.1975.
var. íslenska. hagkerfið. hið. 53 .. frjálsasta. af.
hagkerfum. 72. landa .. Árið. 2004. var. það.
hið.9 ..frjálsasta.af.130.löndum ..Það.var.þá.
hið.frjálsasta.á.Norðurlöndum,.og.hefur.at-
vinnufrelsi.hér.enn.aukist.vegna.sölu.Símans.
og.skattalækkana.síðustu.ára .34.En.allir.hafa.
notið.góðs.af,.eins.og.tölur.Stefáns.Ólafsson-
ar,. Efnahags-. og. framfarastofnunarinnar.
og.Evrópusambandsins,. sem.hér.hafa. verið.
notaðar,. bera. með. sér .. Hinir. ríku. hafa.
orðið. ríkari,. og. hinir. fátæku. hafa. orðið.
ríkari .. Ríkissjóður. hefur. ekki. heldur. tapað.
á. skiptunum .. Til. dæmis. námu. skatttekjur.
ríkisins. af. fjármagnstekjum. rúmum. 18.
milljörðum. kr .. árið. 2006 .. Þetta. er. nýr.
tekjustofn ..Fjármagn.skilaði.áður.litlum.sem.
engum.tekjum ..Annað.dæmi.er. skatttekjur.
ríkisins. af. tekjuskatti. banka .. Þeir. greiddu.
árið.2006.röska.11.milljarða.kr ..í.tekjuskatt ..
Á.meðan.bankarnir.voru.í.höndum.ríkisins,.
báru. þeir. lítil. sem. engin. opinber. gjöld ..
Hefðum. við. viljað. vera. án. þessara. nýju.
30. milljarða. kr .. tekna,. sem. rekja. má. beint.
til. frjálsara. atvinnulífs?. Við. höfum. verið. á.
heillabraut,. hinni. íslensku. leið,. hvað. sem.
sjónhverfingamönnum.líður ..
Tilvísanir
1 Stefán Ólafsson: „Stóra skattalækkunarbrellan,“. . . . . Morg-
unblaðið. 18 .. janúar. 2006;. sami:. „Heimsmet. í. hækkun.
skatta,“.Morgunblaðið.24 ..febrúar.2006;.sami:.„Þjóðin.veit.
um.skattabrelluna,“.Morgunblaðið.25 ..apríl.2006 .
2. Stefán. Ólafsson:. „Aukning. ójafnaðar. á. Íslandi,“.
Morgunblaðið 31 .. ágúst. 2006;. „Ójöfnuðurinn. örari. en.
í. Chile. Pinochets,“. viðtal. við. Fréttablaðið. 31 .. október.
2006. (sem. var. tilefni. sérstakrar. fréttar. í. Ríkisútvarpinu.
sama. dag) .. Stefán. sagði. í. Fréttablaðinu,. að. skattastefna.
stjórnvalda. á. Íslandi. væri. höfuðorsök.þess,. að. ójöfnuður.
ykist.hér.hraðar.en.á.valdatíma.Pinochets.í.Chile .
3.Stefán.Ólafsson.og.Kolbeinn.Stefánsson:.Hnattvæðing og
þekkingarþjóðfélag.(Háskólaútgáfan,.Reykjavík.2006) .
4..Þorvaldur.Gylfason:.„Hernaður.gegn.jöfnuði,“ Fréttablaðið.
10 .. ágúst.2006;. sami:. „Bað.einhver.um.aukinn.ójöfnuð?“.
Vísbending.7 ..október.2005 .
5. Þorvaldur. Gylfason:. „Sextán. milljarðar. á. silfurfati,“.
Fréttablaðið.2 ..júní.2005 .
6. Þorvaldur. Gylfason:. „Þá. mun. létta. til,“. Fréttablaðið. 9 ..
september.2005 .
7. Heimild:. Fjármálaráðuneytið,. sjá. http://www .fjarmala-
raduneyti .is ..Sama.heimild.er.fyrir.3 ..mynd ..Tölur.í.2 ..mynd.
eru.sóttar.til.Hagstofu.Íslands,.sjá.http://www .hagstofa .is .
8. Þetta. má. m .. a .. sjá. af. tölum. Stefáns. Ólafssonar. sjálfs,.
sem.vitnað.er.til.í.meginmáli ..Skv ..þeim.greiðir.hver.aðili.í.
tekjulægsta.10%.hópnum.um.60.þús ..kr ..meira.til.ríkisins.en.
þeir.fá.(munurinn.á.ráðstöfunartekjum.fyrir.og.eftir.skatt) ..
Í. hverjum. tekjuhópi. eru. um. sex. þúsund. manns .. Hreinar.
skatttekjur.af.þessum.hópi.nema.því.um.360.millj ..kr ..eða.
um.0,1%.allra.tekna.ríkisins .
9. Sbr .. Þorvald. Gylfason:. „Verðbólga. er. skattur,“.
Almannahagur. (Hið. íslenska. bókmenntafélag,. Reykjavík.
1990),.81 .-84 ..bls .
10.Sbr ..m ..a ..„Rekstrarafkoma.borgarsjóðs.jákvæð.um.2,5.
milljarða“,. Morgunblaðið. 16 .. maí. 2003 .. Þar. kemur. fram,.
að. heildarskuldir. Reykjavíkurborgar. námu. 57. milljörðum.
kr ..í.árslok.2002 .
11. Upplýsingar. fjármálaráðuneytisins .. Skv .. vefsíðunni.
http://www .nordisketax .net,. sótt. 23 .. febrúar. 2007,. hefja.
Finnar.að.greiða.tekjuskatt,.þegar.tekjur.þeirra.komast.yfir.
12 .200.evrur ..Persónuafsláttur.í.Danmörku.er.2007.39 .500.
danskar. kr .. Skv .. vefsíðunni. http://www .skatteverket .. se. er.
persónuafsláttur. í.Svíþjóð.2007.á.milli.11 .900.og.31 .100.
sænskar. kr .. (lægri. upphæðin. gildir. fyrir. tekjur. hærri. en.
316 .700.sænskar.kr .) ..Þar.sem.tekjuskattur.er.stighækkandi.
og.tiltölulega.lágur.á.lægstu.tekjur.víðast.í.grannlöndunum,.
hefja.menn.að.greiða.skatta.af.lægri.tekjum.en.á.Íslandi,.en.
greiða.að.sönnu.lægri.skatta ..Upplýsingar.á.vefsíðu.O ..E ..C ..
D ..um.skatta.eru.frá.2005.og.því.eldri .
12. Sbr .. Þorvald. Gylfason:. „Þriðja. stéttin. rís. upp,“.
Fréttablaðið.21 ..september.2006 .
13. Sbr .. fréttaskýringu. eftir. Hildi. Einarsdóttur,. „Brestir. í.
velferðarkerfinu,“.Morgunblaðið.26 ..janúar.2003 ..Þar.segir:.
„Ýmislegt.bendir.til.að.fátækt.hafi.eitthvað.verið.að.aukast ..
Meðal.annars.hefur.bilið.á.milli.kjara.lífeyrisþega,.sem.reiða.
sig.á.alfarið.á.almannatryggingar.og.tekna.á.vinnumarkaði.
verið. að. aukist. eins. og. Stefán. Ólafsson. bendir. á .. „Þetta.
þýðir. að. líkurnar. á. því. að. lífeyrisþegar,. hvort. sem. það.
eru. ellilífeyrisþegar,. öryrkjar. eða. atvinnulausir,. séu. undir.
fátæktarmörkum. hafa. aukist .““. Síðustu. setningarnar. eru.
hafðar. beint. eftir. Stefáni .. Sbr .. þessi. ummæli. Stefáns. og.
lífskjarakönnun. Evrópusambandsins. um. árin. 2003-2004,.
sem.birt.var.1 ..febrúar.2007.og.síðar.er.getið.hér .
14.Munurinn.á.meðaltekjum.og.miðtekjum.sést.á.eftirfarandi.
dæmi ..Tíu. menn. hafa. tekjurnar. 20 .000,. 50 .000,. 70 .000,.
75 .000,.80 .000,.100 .000,.110 .000,.120 .000,.125 .000.og.
1 .000 .000 ..Meðaltekjurnar.eru.168 .000.kr ..En.miðtekjurnar.
eru. 90 .000. kr .,. af. því. að. fimm. eru. neðan. þess. marks. og.
fimm.ofan ..Það.gefur.réttari.mynd.af.tekjudreifingunni,.af.
því.að.mikil.frávik.efst.og.neðst.geta.skekkt.niðurstöðu ..
15.Stefán.flutti.mál.sitt.aðallega.í.fjölda.fyrirlestra,.sem.sagt.
var.frá.í.fjölmiðlum ..Sigurður.Snævarr.og.aðrir.hagfræðingar.
hröktu. þá. fullyrðingu. hans,. að. fátækt. hefði. aukist. á.
Íslandi .. Hún. væri. óvíða. minni .. Hún. hefði. t .. d .. minnkað.
úr. 4,3%. 1995. í. 2%. 2001 .. Sjá. m .. a .. Gunnlaug. Jónsson:.
„Vísbendingar.um.minni.fátækt.eru.skýrar,“.Morgunblaðið
8 ..maí.2003 ..Í.greininni.„Athugasemdir.vegna.umræðu.um.
fátækt,“. Morgunblaðið. 7 .. maí. 2003. sagði. Stefán,. að. þeir.
Sigurður. slepptu. úr. tölum. sínum. fólki. á. aldrinum. 16-25.
1-2007.indd 44 3/9/07 2:43:48 PM