Þjóðmál - 01.03.2007, Side 47

Þjóðmál VOR 2007 45
ára,. sem. væri. venjulega. með. lágar. tekjur .. En. það. skiptir.
litlu.sem.engu.máli,.þegar.bornar.eru.saman.tölur.milli.ára.
(þar.sem.hópnum.er.sleppt.úr.báðum.tölunum.og.ólíklegt,.
að. fátækt.hafi. aukist.meira. í.þeim.aldurshópi. en.öðrum) ..
Þessum.hópi. er. venjulega. sleppt,. vegna.þess. að.margir.úr.
honum.ganga.í.skóla,.og.auðvitað.er.skólafólk.tekjulágt,.en.
aðeins.tímabundið ..Þess.má.líka.geta,.að.í.rannsókn.þeirra.
Sigurðar. var. meðlagsgreiðslum. sleppt,. svo. að. sennilega.
hefur.fátækt.verið.þar.ofmetin.fremur.en.vanmetin ..Raunar.
staðfesti. síðan. lífskjarakönnun. Evrópusambandsins,. sem.
birt.var.1 .. febrúar.2007.og.rætt.er.um.hér.á.eftir,.en.hún.
náði. til. áranna. 2003. og. 2004. eftirminnilega,. röksemdir.
gagnrýnenda.Stefáns:.Fátækt.eða.hætta.á.fátækt.var.hvergi.
minni. í. Evrópu. en. í. Svíþjóð. og. síðan. á. Íslandi .. Hún. var.
meiri.í.öllum.öðrum.ríkjum.Evrópu .
16. Sbr .. m .. a .. 10 .. k .. Bandamanna sögu,. 2 .. k .. Bárðar sögu
Snæfellsáss,. 1 .. k .. Fljótsdæla sögu,. 28 .. k .. Grettis sögu,. 2 .. k ..
Hrafnkels sögu Freysgoða. og. 1 .. k .. Reykdæla sögu og Víga-
Skútu,.þar.sem.segir.frá.ójafnaðarmönnum .
17.Hrafnkels saga Freysgoða,.7 ..k .
18.Dæmið.er.sótt.(en.staðfært).til.Roberts.Nozicks,.Anarchy,
State, and Utopia.(Basic.Books,.New.York.1974) .
19. Stefán. Ólafsson:. „Lífskjör. aldraðra. á. Íslandi,“. erindi.
16 ..maí.2006 ..M ..a ..birt.á.heimasíðu.„Rannsóknarstöðvar.
þjóðmála“,.sem.virðist.vera.einkafyrirtæki.Stefáns.Ólafssonar,.
http://www .hi .is/~olafsson/
20.Í.töflu.3.í.ritgerð.Stefáns.Ólafssonar,.„Aukinn.ójöfnuður.
á.Íslandi,“.Stjórnmál og stjórnsýsla.(vefrit,.haust.2006),.koma.
fram.upplýsingar.um.kjarabætur.20%.tekjulægstu.hópanna ..
Upplýsingar. um. kjarabætur. 10%. tekjulægstu. hópanna.
koma. frá. Michael. Förster,. en. hann. er. yfirmaður. þeirrar.
deildar.O ..E ..C ..D .,.sem.gefur.gaum.tekjuskiptingu ..Þetta.
eru.bráðabirgðatölur,.eins.og.Förster.tekur.fram.í.tölvuskeyti.
til.mín.5 ..janúar.2007 ..
21.Þetta. staðfestir.það,. sem.bent. var. á.hér. að. framan,. að.
hreinar.skatttekjur.af.tekjulægsta.hópnum.skýra.ekki.auknar.
skatttekjur. ríkissjóðs:. Þær. nema. skv .. forsendum. Stefáns.
sjálfs.aðeins.um.0,1%.af.heildartekjum.ríkissjóðs .
22. Ekki. er. ljóst,. hvaðan. Stefán. hefur. Gini-stuðla. sína ..
Hann. kveðst. í. grein. sinni. í. Morgunblaðinu 31 .. ágúst.
2006. hafa. Gini-stuðul. fyrir. 2004. úr. lífskjarakönnun.
Evrópusambandsins,. sem. sé. „í. ágætu. samræmi. við. tölur.
ríkisskattstjóra,. sem. Þorvaldur. Gylfason. prófessor. hefur.
borið.saman.við.fjölþjóðlegar.tölur.frá.Alþjóðabankanum“ ..
Enginn.kannast.við.það.hjá.embætti.ríkisskattstjóra.að.hafa.
látið.Þorvald.Gylfason.fá.tölur.um.Gini-stuðla ..Sjá.síðan.hér.
á.eftir.um.lífskjarakönnun.Evrópusambandsins .
23. Stefán. Ólafsson:. „Aukning. ójafnaðar. á. Íslandi,“.
Morgunblaðið.31 ..ágúst.2006 ..Til.einföldunar.er.í.línuritinu.
hér.sleppt.úr.Gini-stuðlum.fyrir.ýmsar.þjóðir.aðrar.en.hinar.
norrænu.og. engilsaxnesku,. enda. skipta.þeir. ekki.máli.um.
samanburðinn,.sem.Stefán.gerir .
24. Sbr .. Hannes. H .. Gissurarson:. „Jöfnuður. hefur. aukist.
á. Íslandi,“. Morgunblaðið. 1 .. febrúar. 2007 .. Á. það. hafði.
þegar. verið.bent. í.umræðum.á. Íslandi,. að. tekjuskiptingin.
hefði.ekki.orðið.ójafnari.að. ráði,.væri.aðeins. reiknað.með.
atvinnutekjum. og. fjármagnstekjum. sleppt .. Sjá. Benedikt.
Jóhannesson:.„Kjarabót,.jöfnuður.og.bræðralag,“.Vísbending.
28 ..júlí.2006;.Ragnar.Árnason:.„Tekjudreifing.á.Íslandi.frá.
1993,“. fyrirlestur. í.Háskóla. Íslands.16 .. janúar.2007 ..Þótt.
Stefán.Ólafsson.nefndi.aðeins.Gini-stuðla.um.allar. tekjur,.
atvinnutekjur. að. viðbættum. fjármagnstekjum,. í. grein.
sinni. í. Morgunblaðinu. 31 .. ágúst. 2006. og. víðar,. gat. hann.
þess. í. ritgerðinni.„Aukinn.ójöfnuður.á. Íslandi,“.Stjórnmál
og stjórnsýsla. (vefrit,. haust. 2006),. að. Gini-stuðull. fyrir.
atvinnutekjur. að. frádregnum. öllum. fjármagnstekjum.
væri. talsvert. lægri .. (Í. tölum. Evrópusambandsins. er.
Gini-stuðull. reiknaður. með. atvinnutekjum. og. þeim.
hluta. fjármagnstekna,. sem. ekki. stafar. af. söluhagnaði. af.
hlutabréfum.og.verðbréfum ..Á.Íslandi.er.það.um.helmingur.
fjármagnstekna .). Skv .. tölum. Stefáns. tók. Gini-stuðullinn.
(hvort.sem.hann.er.reiknaður.með.eða.án.fjármagnstekna).
síðan.stökk.upp.á.við.2005 ..En.þar.sem.hann.fer.væntanlega.
aftur. niður. vegna. skattalagabreytinga,. sem. tóku. gildi.
í. ársbyrjun. 2007. (m .. a .. hækkunar. skattleysismarka. og.
vísitölutengingar. þeirra. og. margvíslegra. annarra. aðgerða. í.
þágu.láglaunafólks),.er.hér.miðað.við.sama.tímabil.og.Stefán.
gerir.í.öðrum.útreikningum.sínum,.1995-2004 .
25. „Lágtekjumörk. og. tekjudreifing,“. skýrsla. Evrópu-
sambandsins,. birt. á. heimasíðu. Hagstofu. Íslands,. http://
www .hagstofa .is,.sótt.1 ..febrúar.2007 .
26. Sjá. um. Svíþjóð. hin. síðari. ár. Fredrik. Bergström:. EU
versus USA. (Timbro,. Stockholm.2004);.Olaf.Gersemann:.
Cowboy Capitalism: European Myths, American Reality.(Cato.
Institute,. Washington. D .. C .. 2004);. „America’s. Poorest,“.
Wall Street Journal 16 .. júní. 2004;. Bruce. Bawer:. „We. are.
Rich ..You.are.Not ..End.of.Story,“.New York Times.17 ..apríl.
2005 .
27. Þorvaldur. Gylfason:. „Hernaður. gegn. jöfnuði,“
Fréttablaðið.10 ..ágúst.2006;.sami:.„Bað.einhver.um.aukinn.
ójöfnuð?“.Vísbending.7 ..október.2005 ..Sjá.einnig.heimasíðu.
Þorvalds,.http://www .hi .is/~gylfason/
28. Ég. skrifaði. Þorvaldi. tölvuskeyti. 12 .. febrúar. 2007. og.
spurði,. hvar. hann. hefði. fengið. tölur. í. þetta. línurit .. Ég.
skrifaði.honum.annað.tölvuskeyti.21 ..febrúar.og.endurtók.
spurninguna.mína ..Ég.sagðist.í.því.skeyti.hafa.séð,.að.hann.
drægi.sennilega.innlánsvexti.á.almennum.sparisjóðsbókum.
frá. útlánsvöxtum. á. skammtímalánum. (60. daga. víxlum),.
og.myndi. ég.gera. ráð. fyrir.því,. að. svo.væri,. fengi. ég. ekki.
upplýsingar. um. annað. frá. honum .. Hann. svaraði. þessu.
skeyti.ekki.heldur .
29.Tölurnar. eru. fengnar. frá. Seðlabanka. Íslands. (m .. a .. úr.
árlegum.skýrslum.um.fjármálastöðugleika,.sem.aðgengilegar.
eru.á.Netinu).og.frá.Samtökum.fjármálafyrirtækja.(Guðjóni.
Rúnarssyni) .
30. Þorvaldur. Gylfason:. „Sextán. milljarðar. á. silfurfati,“.
Fréttablaðið.2 ..júní.2005 .
31. „Deilt.um.nauðsyn. rannsóknarnefndar,“.Morgunblaðið.
7 ..mars.2002 .
32. Heimildir. 10 .. myndar. eru. tölur. á. heimasíðu.
fjármálaráðuneytisins,. http://www .fjarmalaraduneyti .is,. en.
þær. eru. líka. aðgengilegar. á. heimasíðu. Hagstofu. Íslands,.
http://www ..hagstofa .is .
33.Skýrslur.Ríkisendurskoðunar.um.sölu.bankanna.eru.m ..a ..
á.heimasíðu.stofnunarinnar,.http://www .rikisendurskodun .
is .. Skýrslur. einkavæðingarnefndar. eru. á. heimasíðu.
forsætisráðuneytisins,.http://www .forsaetisraduneyti .is .
34. James. Gwartney,. Robert. Lawson. og.William. Easterly:.
Economic Freedom of the World: 2006 Annual Report. (The.
Fraser. Institute,. Vancouver,. B .. C .,. 2006),. og. á. Netinu,.
http://www .freetheworld .com,. þar. sem. nálgast. má. allar.
tölur.og.forsendur .
1-2007.indd 45 3/9/07 2:43:49 PM