Þjóðmál - 01.03.2007, Blaðsíða 52

50 Þjóðmál VOR 2007
hópa.leiða.líka.af.sér.mjög.víðtæk.efnahagsleg.
tengsl .. Írösk. stjórnvöld. telja. t .d .. að. um. 1,2.
milljónir.Írana.hafi.heimsótt.helga.staði.shíta.í.
Írak.árið.2006.—.sem.hefur.átt.stóran.þátt.í.því.
að. íranski.gjaldmiðillinn.er.orðinn.algengari.
en.sá.íraski.víða.í.suðurhluta.landsins ..Tekjur.
af.pílagrímum.skipta.eðli.málsins.samkvæmt.
verulegu. máli. á. þessum. svæðum .. Auk. þess.
hafa. írönsk. stjórnvöld. og. fyrirtæki. tekið.
mjög. virkan. þátt. í. efnahagsuppbyggingu. í.
suðurhluta.Íraks.–.allt.frá.lokum.stjórnartíðar.
Saddams .. Fjölmargir. Íranar. hafa. auk. þess.
fjárfest.í.fasteignum.í.helgum.borgum.shíta.í.
Írak. í. von.um.verulegan. ágóða.þegar. friður.
kemst.á .
Íran. hefur. því. hagnast. verulega. á. hern-
aðaraðgerðum.Bandaríkjanna.í.Mið-Austur-
löndum.undanfarin.ár ..Söguleg.tengsl.shíta.í.
Íran,.Írak.og.Afganistan.(og.víðar).hafa.verið.
endurvakin .. Lýðræðislegt. stjórnskipulag. í.
Írak.og.Afganistan.mun.auk.þess.gefa.shítum.
áhrif.í.stjórn.landanna.í.samræmi.við.fjölda.
sinn. í. fyrsta. skipti ..Frekari. lýðræðisþróun. í.
Mið-Austurlöndum.gæti.svo.leitt.til.aukinna.
áhrifa. shíta. —. og. þá. hugsanlega. sterkari.
tengsla. við. Íran. —. í. ríkjum. þar. sem. þeir.
njóta. nú. ekki. áhrifa. í. samræmi. við. fjölda.
sinn. vegna. lýðræðisskorts,. líkt. og. í. Sádi-
Arabíu,. Bahrain. og. Sameinuðu. arabísku.
furstadæmunum.(og.jafnvel.Líbanon) ..Í.ljósi.
þess. að. arabaríkin. telja. að. Bandaríkin. hafi.
fært.shítum.(og.þar.með.Íran).Írak.á.silfurfati.
hefur.dregið.verulega.úr.stuðningi.þeirra.við.
stefnu.Bandaríkjanna ..Ófarir.Bandaríkjanna.
í. Írak. hafa. auk. þess. gert. þeim. næstum.
ómögulegt.að.ráðast.með.hervaldi.gegn.Íran.
—.sem.er.vafalítið.það.ríki. sem.Íran.hefur.
óttast.mest.undanfarinn.aldarfjórðung .....
....
Írönsk.kjarnorkusprengja
Áhrif. Írans. í. Mið-Austurlöndum. hafa.aukist.á.sama.tíma.og.ljóst.hefur.orðið.
að. kjarnorkuáætlun. klerkaveldisins. er. mun.
víðtækari. en. áður. var. talið .. Þótt. óyggjandi.
sannanir. hafa. ekki. fundist. fyrir. því. að.
Íranar. vinni. að. smíði. kjarnorkuvopna. þá.
eru. Alþjóðakjarnorkumálastofnunin. og.
öryggisráð. Sameinuðu. þjóðanna. sammála.
um. að. Íran. hafi. ítrekað. brotið. skuld-
bindingar.sínar.varðandi.stöðvun.útbreiðslu.
kjarnorkuvopna .. Þetta. staðfestir. ályktun.
öryggisráðs. Sameinuðu. þjóðanna. nr .. 1737.
frá. desember. 2006 .. Flestir. sérfræðingar. í.
útbreiðslu. kjarnorkuvopna. eru. auk. þess.
sammála.um.að.Íran.sé.annað.hvort.að.vinna.
að. þróun. kjarnorkuvopna. eða. geti. smíðað.
slík. vopn,. með. mjög. stuttum. fyrirvara. ef.
þörf.krefur ...
Kjarnorkuvopnáætlun. íslamska. lýðveld-
isins. á. níunda. áratugnum. virðist. í. fyrstu.
hafa.beinst.gegn.Írak.—.sem.vann.að.þróun.
eigin. kjarnorkuvopna. og. beitti. ítrekað.
efnavopnum. og. eldflaugum. gegn. Íran. á.
níunda. áratugnum .. Eftir. Persaflóastríðið.
árið.1991,.og.minnkandi.áhrif. Íraks,.hefur.
áætlunin.líklega.(eins.og.eldlaugaáætlun.Ír-
ans).í.auknum.mæli.beinst.gegn.höfuðóvin-
um. íslamska. lýðveldisins. —. kjarnorku-
veldunum. Ísrael. og. Bandaríkjunum,. auk.
helstu. bandamanna. þeirra .. Íranar. eru.
sannfærðir. um. að. Bandaríkin. hafi. haft.
gífurleg. áhrif. á. stjórnmálaþróun. ríkis. síns.
—.mun.meiri.en.þeir.hafa.vissulega.gert,.t .d ..
árið.1953.þegar.CIA.átti.stóran.þátt.í.því.að.
koma. keisaranum. Mohammad. Reza. Shah.
aftur.til.valda ..
Íranar.telja.að.þeir.geti.dregið.úr.áhrifum.
Bandaríkjanna. við. Persaflóann. með. því. að.
ala. á. ótta. þeirra. við. hugsanlegt. mannfall.
ef. til. átaka. kæmi .. Máli. sínu. til. stuðnings.
benda.Íranar.á.brotthvarf.Bandaríkjanna.frá.
Víetnam.og.síðan.Líbanon.árið.1983,.eftir.fall.
240.bandarískra.landgönguliða.í.sprengjuárás.
Hizbollah. (með. stuðningi. Írans),. getuleysi.
Bandaríkjanna.til.þess.að.hefna.árása.á.herlið.
sitt.í.Sádi-Arabíu.árið.1996.og.yfirstandandi.
umræðu. í. Bandaríkjunum. um. nauðsyn.
1-2007.indd 50 3/9/07 2:43:56 PM