Þjóðmál - 01.03.2007, Síða 55

Þjóðmál VOR 2007 53
efnahagslegra. eða.pólitískra. afleiðinga.mun.
það.vafalítið.enn.ýta.undir.útbreiðslu.slíkra.
vopna .
Við.kjarnorkuvopnavæðingu.Írans.er.mest.
hætta.á.að.Sádí-Arabía.og.Egyptaland.fylgi.í.
kjölfarið,.með.þeim.hættum.sem.því.fylgja ..
Sádi-Arabía.og.Íran.hafa.barist.um.áhrif.og.
ítök.við.Persaflóann.og.leiðtogahlutverk.innan.
íslams. frá. árinu. 1979 .. Sádi-Arabía. studdi.
dyggilega.við.bakið.á.Írak.í.átta.ára.stríðinu.
við. Íran .. Auk. þess. er. talið. að. Sádi-Arabía,.
eða.a .m .k ..öfl.innan.konungsfjölskyldunnar,.
hafi.átt.þátt.í.fjármögnun.kjarnorkuáætlunar.
Pakistan. —. m .a .. í. þeirri. von. að. þar. yrði.
til. súnnísk. kjarnorkusprengja .. Átök. shíta.
og. súnnía. í. Írak. (og. einnig. í. Líbanon).
hafa. síðan. magnað. átök. ríkjanna. tveggja.
enn. frekar,. en. sjálfsmynd. ríkjanna. tengist.
hvorum.trúarhópi.fyrir.sig.sterkum.böndum ..
Egyptaland.hefur.lengi.átt.í.átökum.við.bæði.
Íran. og. Sádi-Arabíu. og. er. því. ólíklegt. til.
þess.að.sitja.hjá.meðan.önnur.ríki.koma.sér.
upp. kjarnorkuvopnum .. Auk. þess. er. líklegt.
að. þarlend. stjórnvöld. telji. að. Egyptaland.
geti.ekki.staðið.aftar.en.Sádi-Arabía,.Íran.og.
Ísrael.—.sérstaklega.þar.sem.Egyptland.hefur.
lengi.gert. tilkall. til. leiðtogahlutverks.meðal.
Arabaríkja ...
Sádi-Arabía.telur.Íran.ógna.öryggi.ríkisins.
og. stöðugleika. stjórnarinnar,. m .a .. með.
beinni.hernaðarógn.og.áhrifum.á.minnihluta.
shíta. í. Sádí-Arabíu. —. sem. flestir. búa. í.
olíuríkum. héruðum. í. austurhluta. landsins ..
Aukin.áhrif.Írans.með.valdatöku.shíta.í.Írak,.
brotthvarfi.Talibana,. sem.voru.bandamenn.
Sádi-Arabíu,. og. aukin. áhrif. shíta. víðar. í.
Mið-Austurlöndum. ýta. enn. frekar. undir.
þennan.ótta ..Sádi-Arabía.myndi.því.vafalítið.
sjá.þróun.eigin.kjarnorkusprengna.sem.einu.
raunhæfu. lausnina. á. kjarnorkuvæðingu.
Írans. —. sérstaklega. ef. þeir. telja. hervernd.
Bandaríkjanna. ófullnægjandi .. Í. þessu. sam-
bandi. er. rétt. að. benda. á. að. ef. Bandaríkin.
draga. herlið. sitt. skyndilega. frá. Írak. gætu.
bandalagsríki.þess.tekið.það.sem.merki.um.
skort.á.áhuga.eða.vilja.Bandaríkjanna.til.þess.
að. standa. við. varnarskuldbindingar. sínar,.
sem.flest.þeirra.treysta.á.í.ljósi.vaxandi.áhrifa.
Írans ..Vegna.hlutfallslegrar.stærðar.Írans.og.
brotthvarf. Íraks.úr.bandalagi. arabaríkjanna.
gegn.Íran,.mun.Sádi-Arabía.hugsanlega.því.
ekki. sjá. aðra. möguleika. til. þess. að. tryggja.
öryggi. sitt. gagnvart. Íran. en. að. framleiða.
eigin. kjarnorkuvopn .. Ef. svo. fer,. þá. er.
hætta. á. að. Egyptaland. endurveki. einnig.
kjarnorkuáætlun. sína .. Alþjóðleg. samstaða.
gegn. útbreiðslu. gereyðingarvopna,. m .a ..
til. ríkja. á. borð. við. Íran,. færi. þá. fyrir. lítið ..
Afleiðingin. yrði. kjarnorkuvopnakapphlaup.
með. enn. frekari. óstöðugleika. í. Mið-
Austurlöndum.—.heimshluta. sem.þarf. síst.
á.auknum.átökum.að.halda ..
.
Lokaorð
Líkt. og. innrásir. Bandaríkjanna. í. Afgan-istan.og.Írak.hafa.gjörbreytt.skipan.mála.
í.Mið-Austurlöndum.þá.mun.eðli.brotthvarfs.
Bandaríkjanna. einnig. hafa. veruleg. áhrif. á.
öryggi.og.stöðugleika.þessa.heimshluta ..
Átök.innan.íslams.eru.nú.mun.þýðingar-
meiri.en.áður.og.áhrif.Írans.hafa.aukist.mikið ..
Veruleg.áhrif.Írans.eru.sjálfsögð,.enda.annað.
fjölmennasta. ríki. Mið-Austurlanda,. annar.
stærsti.útflytjandi.olíu.og.gass.og.stórveldi.á.
sviði.menningar.og.mennta.miðað.við.arabíska.
nágranna.sína ..Íslamska.lýðveldið.hefur.hins.
vegar.of.oft.notað.áhrif.sín.til.ills ..Ítrekaður.
stuðningur. við. hryðjuverkahópa,. átök. við.
nágranna. sína. og. andstaða. við. friðarferlið.
fyrir.botni.Miðjarðarhafs.gefa.ástæðu.til.þess.
að.hafa.áhyggjur.af.auknum.áhrifum.íslamska.
lýðveldisins .. Kjarnorkuvopnavæðing. ríkis.
með. slíka. sögu. hlýtur. því. að. gefa. sérstakt.
tilefni.til.þess.að.hafa.áhyggjur.–.ekki.síst.ef.
fleiri.ríki.feta.í.kjölfarið.og.afleiðingin.verður.
kjarnorkukapphlaup. í. þessum. ótrygga.
heimshluta ..
1-2007.indd 53 3/9/07 2:43:59 PM