Morgunblaðið - Sunnudagur - 29.05.2016, Blaðsíða 10

10 MORGUNBLAÐIÐ SUNNUDAGUR 29.5. 2016
VETTVANGUR
Kál er ekki sama og kál. Til erkál til manneldis og það ermisjafnt að gæðum. Síðan
er til kál til fóðureldis fyrir svín.
Einnig það er misjafnt að gæðum.
Og þarna er náttúrlega skörun á
milli. En eflaust má koma öllu þessu
káli fyrir í búðarhillum. Og þar gefst
neytendum kostur á að velja á
grundvelli verðlags og gæða.
Efnalitlir munu neyðast til að
sætta sig við lökust gæði vegna
verðlagsins en efnameira fólkið
skiptir verðlagið minna máli.
Eins er það með aðra matvöru.
Kjöt er ekki sama og kjöt. Til er
kjöt sem framleitt er með horm-
ónum til að örva vöxt og í slíku kjöti
er reglan sú, fremur en undantekn-
ingin, að þar sé að finna leifar sýkla-
lyfja, sem gripirnir hafa verið
sprautaðir með á meðan þeir söfn-
uðu kjöti á bein sín. Þetta kjöt er
ódýrt í framleiðslu, ekki síst ef
framleiðendur hafa ekki verið um of
plagaðir af regluverki um góða með-
ferð dýra.
Þegar pottur hefur verið brotinn í
þessu efni á Íslandi hefur verið
reynt að bæta úr eins og nú er gert í
svínaræktinni. Þótt ýmsu hafi verið
áfátt hjá okkur á ýmsum sviðum í
dýrahaldi, þá stendur þar flest til
bóta. Þá verður ekki horft framhjá
því að íslenskir búfjárstofnar eru
sjúkdómsfrírri og þar af leiðandi
lausari við sýklalyf en gerist í öllum
löndum í kringum okkur. Það á við
um þau lönd sem vilji stendur nú til
hjá stjórnvöldum að heimila að auka
innflutning á kjöti frá til Íslands.
Þetta á sérstaklega við um svína-
kjöt og kjúklinga. Í Evrópu er fið-
urféð reyndar sumpart lengra að
komið og munu ódýrustu kjúkling-
arnir ættaðir frá Kína. Þar hafa
menn ekki haft miklar áhyggjur af
dýraverndarsjónarmiðum þegar
kemur að því að seðja milljarða-
markaðinn.
Óheillasamningurinn við Evrópu-
sambandið frá síðasta hausti um
aukinn innflutning þaðan á kjöti hef-
ur enn ekki verið staðfestur á Al-
þingi. Samtök launafólks í matvæla-
iðnaði hafa varað við því að svo verði
gert og vilja að áður verði ráðist í
rannsókn á afleiðingum fyrir land-
búnaðinn og innlenda matvælafram-
leiðslu. Svipuð sjónarmið voru uppi
á síðasta þingi Bændasamtakanna.
Á Alþingi hafa einnig komið fram
varnaðarorð þótt vissulega séu þar
einnig til staðar þau sem segjast
tala fyrir hönd neytenda og reyna
að sjá fyrir sér verðmiðana á kálinu
og kjötinu.
En snúast ekki neytendasjónar-
mið líka um gæði? Og viljum við
ekki að öll þjóðin búi við gott og
heilsusamlegt fæði og að það eigi að
gilda jafnt um börn frá fátækum og
ríkum heimilum? Þetta hefur verið
ríkjandi sjónarmið á Íslandi til
þessa. Þess vegna niðurgreiðum við
mjólk en ekki kók. Og þess vegna
leggjum við upp úr því að hafa heil-
næma matvöru í hillunum fyrir alla.
Er útlent fólk þá almennt að-
framkomið af neyslu sýklakjöts og
eggja með salmonellu? Nei, langt í
frá. Og flest höfum borðað slíka
fæðu erlendis um lengri eða
skemmri tíma án þess að kenna
meins. Eflaust má lifa hamingju-
sömu lífi af svínakáli og hormóna-
kjöti. Þó er óviturlegt að vanmeta
áhrif slíkrar fæðu á heilsufar og vel-
líðan.
Gæði fæðunnar sem við neytum
að staðaldri skipta nefnilega máli.
Og ef við höfum eitthvað sem er
sannanlega gott og heilnæmt, hvers
vegna fórna því? Kjötið, mjólkin,
grænmetið og fiskurinn eru meira
en vörur í búðarhillu. Þetta er mat-
urinn okkar.
Þetta er maturinn okkar
’En snúast ekki neytendasjónarmið líka um gæði?Og viljum við ekki að öll þjóðin búi við gott ogheilsusamlegt fæði og að það eigi að gilda jafnt um börnfrá fátækum og ríkum heimilum?
Úr ólíkum
áttum
Ögmundur Jónasson
ogmundur@althingi.is
Ljósmynd/Sigurður Sigmundsson
Uppistandarinn Bylgja Babýlons
og leikkonan Anna Hafþórsdóttir
báru uppi bráðskemmtilegu þætt-
ina Tinna og Tóta sem gerðir voru
fyrir Bravó á sín-
um tíma. Bylgja til-
kynnti að á næst-
unni myndu þeir
vera aðgengilegir á
Youtube og birtist
sá fyrsti þar í fyrradag. Á Twitter
skrifaði Bylgja svo: „Í þriðju heims-
styrjöldinni munu bílstjórar berjast
við hjólreiðafólk. Ég og hlaupahjól-
ið verðum okkar eigin lið.“
Þórdís Gísladóttir, rithöf-
undur og þýðandi, var stödd á flug-
velli fyrr í vikunni og deildi hug-
renningum sínum þaðan á Twitter:
„Mér finnst þetta „this is the final
call“ í hátöl-
urunum í flug-
stöðinni hljóma
eins og það sé
viðurkennt að við
séum öll dauð-
vona.“ Stuttu áður
hafði hún sagt frá því að hún væri
búin að bera á sig öll dýr hrukku-
krem í snyrtivörudeildinni í Leifs-
stöð. „Geri ráð fyrir ódauðleika,
nema flugvélin hrapi í Atlantshaf.“
Og fjölmiðlakonan Sirrý Arn-
ardóttir vakti athygli á texta sem
kom inn um bréfalúguna hjá henni:
„Ég rakst á hundleiðinlega for-
dóma í dag í auglýsingapésa sem
borinn var inn á heimilið mitt hér í
101:
,,Kæri nágranni, þú þarft ekki að
hætta þér í úthverfin lengur til þess
að finna nútíma asíska mat-
argerð …“
- ,,Hætta þér í úthverfin“ - hvaða
bull er þetta? Ég veit að auðvitað á
þetta að vera ,,fyndið“ en þetta
eru bara fordómar. Eiga þessi við-
horf svo að mæta börnum og ung-
lingum úr úthverfum sem koma í
önnur hverfi að keppa í íþróttum?
Ég hef búið í Breiðholti og sé ekk-
ert hættulegt við að fara þangað.
Hvað er hættulegt við t.d. barn-
vænt Bakkahverfið í Neðra-
Breiðholti, skógi vaxinn Elliðaár-
dalinn, menningarmiðstöðina
Gerðuberg í Hólahverfi, skíðalyft-
una við Selja- og Fellahverfið eða
strandlengjuna í Grafarvoginum og
golfsvæðið við Korpúlfsstaði?
Hættum þessum ,,við og hinir“
viðhorfum. Förum meira á milli
hverfa, það er skemmtilegra.“
Það styttist í EM í knattspyrnu
en þó eru samfélagsmiðlarnir enn
fremur rólegir hvað mótið varðar
eins og Hjörvar Hafliðason
íþróttafréttamaður vekur athygli á
á Twitter: „Rúm-
lega tvær vikur í
EM og það er eng-
inn að tala um
keppnina. Af
hverju er allt
svona dautt? Hélt
að á þessum tíma myndi allt nötra.
Eina.“ Stuttu síðar vekur Hjörvar
athygli á því að Arion banki gefur
EM-áskrift í kaupbæti ef fólk tekur
bílalán hjá bankanum. „Jæja, bank-
inn að reyna að koma fólki í gírinn.
I like that. Ekkert lán í lífinu eins
skynsamlegt og gott bílalán.“
AF NETINU