Morgunblaðið - 21.07.2016, Síða 19

19
MORGUNBLAÐIÐ FIMMTUDAGUR 21. JÚLÍ 2016
Kynjamyndir Margt fallegt og furðulegt má lesa úr landslaginu þegar farið er yfir hálendið. Hér eru Kattarhryggir handan við Tungnaá, sem á upptök sín í Vatnajökli og er mesta þverá Þjórsár.
RAX
Skýrslur Heildar-
samtaka vinnumark-
aðarins (SALEK)
fjalla um launaþróun á
vinnumarkaði frá
árinu 2006. Í þriðju
skýrslu SALEK-
hópsins (í kjölfar
kjarasamninga) sem
kom út nú nýverið
kemur fram að laun
framhaldsskólakenn-
ara hafi hækkað mest allra hópa á
íslenskum vinnumarkaði, en frá
árinu 2006 hafa regluleg laun fram-
haldsskólakennara hækkað um
85,9% á meðan laun heildarsafns
allra aðila vinnumarkaðarins hafa
hækkað um 78,6%.
Það er rétt að framhaldsskóla-
kennarar náðu nokkrum árangri í
síðustu kjarasamningum í kjölfar
verkfalls og mjög erfiðra skipulags-
breytinga á vinnutímaramma.
Mikilvægt er að hafa í huga að
skýrslur SALEK-hópsins setja all-
ar grunnlínur við árið 2006 burtséð
frá því hvernig launaröðun mis-
munandi hópa er háttað. Skoðuð er
launaþróun frá því ári og launa-
vísitala allra hópa sett við 100 á
árinu 2006, óháð reglulegum dag-
vinnulaunum. Hvernig laun ein-
stakra hópa hafa þróast á 10 ára
tímabili segir ekki alla sögu um
hvernig launin standa í samanburði
við aðra hópa í dag. Sé sanngirni
gætt þarf að líta lengra aftur en til
ársins 2006 til þess að setja
launaþróun framhaldsskólakennara
í rétt samhengi.
Eðlilega bera framhaldsskóla-
kennarar sig saman í launum við
hópa ríkisstarfsmanna með sam-
bærilega menntun og þá helst að-
ildarfélög BHM. Framhaldsskóla-
kennarar hafa sömu menntun og
aðrir háskólamennt-
aðir ríkisstarfsmenn
innan BHM í hinum
ýmsu greinum til við-
bótar við kenn-
aramenntun sína. Það
er því eðlilegt að laun
framhaldsskólakenn-
ara séu að minnsta
kosti á pari við fé-
lagsmenn í BHM.
Langt aftur fyrir árið
2006 hafa framhalds-
skólakennarar ekki
staðið félögum sínum í BHM jafn-
fætis í launasetningu. Launaskrið
er jafnframt ekkert innan þeirra
raða, það þýðir lítið fyrir fram-
haldsskólakennarann að biðja um
launahækkun umfram miðlæga
samninga – svo ekki sé nú talað um
óunna yfirvinnu og annað sem hef-
ur verið notað til að vega upp laun
starfsmanna hjá hinu opinbera.
Séu laun framhaldsskólakennara
sett í rétt samhengi miðað við dag-
inn í dag er veruleikinn sá, að í
nóvember 2015 voru regluleg með-
allaun fullvinnandi launamanna KÍ
enn tæpum 2% lægri en hjá fé-
lögum í BHM. Þetta þýðir að enn
verða framhaldsskólakennarar að
sækja á – því betur má ef duga
skal.
Ekki er allt
sem sýnist
Eftir Guðríði
Arnardóttur
Guðríður Arnardóttir
» Launahækkanir
framhaldsskóla-
kennara á síðustu miss-
erum þarf að skoða í
samhengi við launasetn-
ingu samanburðarhópa
og lengra aftur en til
ársins 2006.
Höfundur er formaður Félags
framhaldsskólakennara.
Í Morgunblaðinu
hafa nú nýverið birst
tvær greinar um fund-
arstjórn á aðalfundi
Vinnslustöðvarinnar
hf. sem vakið hafa at-
hygli mína. Fyrri
greinin eftir Runólf
Viðar Guðmundsson
birtist 15. júlí sl. undir
fyrirsögninni: „Ég á
þetta, ég má þetta“ en
hin síðari eftir Arnar Sigurmunds-
son, fundarstjóra aðalfundarins, birt-
ist í blaðinu hinn 19. júlí undir fyr-
irsögninni: „Um fundarstjórn og
leikreglur“.
Ástæða þess að greinarnar hafa
vakið athygli mín er að ég hef um
langt skeið gegnt störfum sem fund-
arstjóri á aðalfundum hlutafélaga og
tel því rétt að vekja athygli á þeim at-
riðum sem mér finnst orka tvímælis
um framkvæmd fundarins eins og
honum er lýst í framangreindum
greinum. Það skal tekið fram að önn-
ur gögn hef ég ekki um fundinn en
áðurnefndar greinar og fréttir fjöl-
miðla.
Það fyrsta sem vekur athygli mína
í grein Arnars er að þar er hvergi
nefnt að stjórnarkjörið fór fram sem
margfeldiskosning sem er sérstakt
lögbundið kosningakerfi sem lesa má
um í 63. gr. hlutafélagalaga nr. 2/
1995 (hl) og breytir eðli kjörsins. Af-
leiðingar þess eru m.a. þær að aðrar
reglur gilda um hvaða meirihluta
þarf til að víkja stjórnarmönnum frá
svo sem sjá má í 64. gr. hl. en þar
segir m.a. að til að víkja frá fimm
manna stjórn þurfi atkvæði 5/6 sem
er aukinn meirihluti, en ef beitt hefði
verið meirihlutakosningu þarf ein-
ungis helming atkvæða.
Þá segir af því í grein Arnars að
komið hafi „í ljós að einn hluthafi hafi
greitt atkvæði en honum láðst að
stinga því í kjörkassann“.
Samkvæmt þeim fundarsköpum
sem ég best kann lýkur kosningu á
aðalfundum hlutafélaga áður en taln-
ing hefst. Berist at-
kvæðaseðill eftir að
talning er hafin á ekki
að hafa hann með í
talningu.
Athyglisverð er
ályktun fundarstjóra
um „að heildar-
atkvæðamagn í kjör-
kassa stemmdi ekki við
afhenta kjörseðla við
upphaf fundar“. Hér
hlýtur að gæta mis-
skilnings. Skilji ég það
rétt er fundarstjóri að
segja að ef atkvæði í kjörkassa hafi
verið færri en afhent atkvæði leiði
það til þess að kosningin sé ekki gild.
Það er skv. þeim reglum sem ég best
þekki ekki svo. Hluthöfum er það í
sjálfsvald sett hvort þeir vilja nýta
sér atkvæðisrétt sinn eða ekki. Á
þeim hvílir engin skylda til þess að
nýta hann. Eina afstemmingin sem
skiptir máli í þessu samhengi er að
ganga úr skugga um að ekki hafi
komið fleiri atkvæði upp úr kjör-
kassa en afhent voru. Gerist það er
augljóst að brögð hafa verið í tafli og
við þær aðstæður væri kosning ógild
og ástæða til að endurtaka hana.
Hluthafafundir eru lýðræðislegir
og fara áhrif hluthafa eftir því hvað
mikið hlutafé þeir eiga í félaginu.
Hlutafélagalög og samþykktir félaga
kveða á um hvernig því sé háttað í
ákvörðunum hluthafafunda. Þannig
birtist vilji hluthafa í niðurstöðum at-
kvæðagreiðslna um hvaðeina sem
fyrir þá er lagt. Hlutverk fundar-
stjóra er aðeins eitt – að tryggja rétt-
mætan framgang þess fundar sem
hann stýrir og gæta fyllsta hlutleysis
í hvívetna. Þannig hefði fundarstjóra
borið lögum samkvæmt að ljúka
stjórnarkjöri eftir fyrri kosninguna
með því að varpa hlutkesti um þá
stjórnarmenn sem jafnmörg atkvæði
fengu. Tekur 92. gr. hl. af allan vafa
um þetta en greinin er svohljóðandi:
„ 92. gr. Einfaldur meiri hluti at-
kvæða ræður úrslitum á hluthafa-
fundi, nema öðruvísi sé mælt í lögum
eða félagssamþykktum. Nú verða at-
kvæði jöfn við kosningar í félaginu,
og ræður þá hlutkesti úrslitum, nema
annað sé ákveðið í félags-
samþykktum.“
Samþykktir Vinnslustöðvarinnar
hf. geyma ekki aðra reglu, þvert á
móti er ákvæðið endurtekið þar en
17. gr. samþykktanna hljóðar þann-
ig:
„17. gr. Í upphafi hluthafafundar
skal taka saman skrá yfir hluthafa og
umboðsmenn hluthafa sem fund
sækja, til þess að ljóst sé á hversu
mörgum atkvæðum úrslit ráðast,
nema öðruvísi sé fyrir mælt í lands-
lögum eða samþykktum þessum. Ef
tillaga fær jöfn atkvæði með eða á
móti telst hún fallin. Ef tveir menn
eða fleiri fá jafn mörg atkvæði við
kosningu til trúnaðarstarfa fyrir fé-
lagið skal hlutkesti ráða.“
Þetta eru þær reglur sem fundar-
stjóra bar að mínu viti að fara eftir
við afgreiðslu stjórnarkjörsins. Hlut-
hafar höfðu látið vilja sinn í ljós í
kosningunni og fundarstjóri mátti
ekki ákveða að endurtaka kosn-
inguna.
Þá er það er ekki í verkahring
fundarstjóra að ákveða að boða nýj-
an fund, það getur stjórn félagsins
ein gert og þá eftir reglum sam-
þykkta og hlutafélagalaga.
Mér sýnist því að mönnum hafi
verið mislagðar hendur við fram-
kvæmd fundarins og ekki gætt
ákvæða laga, samþykkta eða al-
mennra fundarskapa. Með réttu
hefði átt að ljúka kjöri stjórnarinnar
með því að varpa hlutkesti um þá
sem jafnmörg atkvæði fengu og að
því loknu að tilkynna úrslitin.
Hugleiðing um fundarstjórn
Eftir Pétur
Guðmundarson »Mér sýnist því að
mönnum hafi verið
mislagðar hendur við
framkvæmd fundarins
og ekki gætt ákvæða
laga, samþykkta eða al-
mennra fundarskapa.
Pétur Guðmundarson
Höfundur er sjálfstætt starfandi
hæstaréttarlögmaður.