Morgunblaðið - 04.11.2016, Blaðsíða 46

46 FRÉTTIRViðskipti | Atvinnulíf
MORGUNBLAÐIÐ FÖSTUDAGUR 4. NÓVEMBER 2016
Skútuvogi 6 - Sími 568 6755
plankaparket
Verðdæmi:
190 mm Eik Rustik burstuð
mattlökkuð 6.990.- m2
Skannaðu kóð-
ann til að sjá
gengið eins og
það er núna á
BAKSVIÐ
Ólafur Fáfnir Sigurgeirsson
olafur@mbl.is
Staða sjávarútvegsfyrirtækja er góð
um þessar mundir en áframhaldandi
gengisstyrking krónunnar mun að
öðru óbreyttu skila lakari afkomu í
sjávarútvegi, að mati Ásdís Krist-
jánsdóttir, forstöðumanns efnahags-
sviðs Samtaka at-
vinnulífsins. Hún
var meðal fyrir-
lesara á Sjávarút-
vegsdegi SA,
Samtaka fyrir-
tækja í sjávarút-
vegi, og Deloitte
sem haldinn var í
gær.
„Ytri aðstæður
sjávarútvegs-
fyrirtækja hafa
verið hagstæðar, eins og hækkanir
á afurðaverði og lágt olíuverð. Þess-
ar aðstæður hafa vegið á móti
styrkingu krónunnar hingað til,“
segir Ásdís í samtali við Morgun-
blaðið.
Mikil hagræðing hefur orðið í
greininni að hennar sögn. „Eftir 25
ára tímabil hagræðingar erum við nú
með stærri og öflugri sjávarútvegs-
fyrirtæki sem eru betur í stakk búin
til að mæta gengissveiflum. Þá hefur
framleiðni aukist í greininni samfara
aukinni tækni, sem skilar sér í auk-
inni arðsemi,“ segir Ásdís.
Hún bendir á að miklar breyting-
ar hafa orðið á íslensku efnahagslífi
síðastliðin ár. „Þjónustujöfnuður er
að skila afgangi, einkum og sér í lagi
helgast það af þeim vexti sem verið
hefur í ferðaþjónustu. Eins sterkan
þjónustujöfnuð og nú er höfum við
ekki upplifað áður og er til marks
um þær breytingar sem eiga sér stað
í íslensku hagkerfi,“ segir Ásdís.
Talsverðar áskoranir fram-
undan fyrir greinina
Efnahagsaðstæður á Íslandi og
ytri skilyrði eru ennþá hagstæð að
mati Ásdísar. „Krónan hefur styrkst
samfleytt frá árinu 2013 og undir-
liggjandi hagstærðir benda ekki til
annars en að styrkingin muni halda
áfram. Ef fram fer sem horfir eru
því talsverðar áskoranir framundan
fyrir greinina. Okkur reiknast til að
afkoman á þessu ári gæti orðið tutt-
ugu milljörðum króna lakari vegna
þeirra styrkingar sem orðið hefur á
árinu, ef aðeins eru einangruð geng-
isáhrifin en öðrum þáttum eins og
magni og verði haldið föstum. Til
samanburðar voru opinber gjöld
sem greidd voru af sjávarútvegi 23
milljarðar króna á árinu 2015,“segir
Ásdís að lokum.
Mikil áhrif gengisstyrkingar
 Frekari styrking krónunnar gæti dregið úr tekjum sjávarútvegs um tugi millj-
arða  Mikil hagræðing ásamt góðum ytri aðstæðum hefur vegið á móti styrkingu
Sjávarútvegurinn
» 60% gjalda sjávarútvegs-
fyrirtækja eru í erlendri mynt
og 40% í íslenskum krónum.
» 38% af tekjum sjávar-
útvegsfyrirtækja eru í evrum,
30% í bandaríkjadal og 19% í
breskum pundum.
» Raungengi íslensku krón-
unnar er farið að svipa til
þensluáranna í kringum 2007.
Ásdís
Kristjánsdóttir
EBITDA íslensks sjávarútvegs*
*Verði, magni og öðrum liðum en gengi haldið föstum.Miðað er við ársbreytingu frá nýjasta gildi. He
im
ild
:D
el
oi
tt
e,
út
re
ik
ni
ng
ar
ef
na
ha
gs
sv
ið
s.
2015 M.v. gengisþróun 2016
50 ma.kr.
38 ma.kr.
26 ma.kr.
13 ma.kr.
28 ma.kr.
71 ma.kr.
10% styrking 20% styrking 30% styrking Opinber gjöld sjávarútv.-
fyrirtækja árið 2015
Miðað við styrkingu krónunnar umfram þá
styrkingu sem orðið hefur á árinu 2016
vísitala hækkaði
um 0,4% og vísi-
tala fyrir-
tækjaskulda-
bréfa hækkaði
einnig um 0,4%.
Þá hækkaði
hlutabréfa-
vísitalan um 4,1%
í liðnum mánuði
en hún hefur hins
vegar lækkað um
tæplega 1% frá áramótum.
Valdimar segir að hlutabréfa-
markaðurinn hafi litast af upp-
gjörum sem fram komu í síðustu
viku mánaðarins og dagana fyrir
kosningar. „Þannig var til dæmis
uppgjör Vodafone, sem lækkaði
mest, undir væntingum á meðan N1
var með uppgjör yfir væntingum og
meira að segja betra en nýleg já-
kvæð afkomuviðvörun fyrirtækisins
gaf til kynna.“
Sjá má merki áframhaldandi mik-
illar styrkingar krónunnar á
skuldabréfamarkaði, að mati Valdi-
mars, en styrking hennar er ráð-
andi þáttur í því að verðbólga hefur
verið minni en búist var við. Þessi
þróun og minni verðbólguvænt-
ingar endurspeglist í því að óverð-
tryggða skuldabréfavísitalan hækk-
aði mun meira í október en sú
verðtryggða, eða um 1,2% á meðan
verðtryggða vísitalan hækkaði um
0,1%.
Valdimar bendir á að eftir kosn-
ingarnar um helgina hafi bara verið
eftir einn viðskiptadagur í mán-
uðinum. Þá hafi komið fram ákveð-
inn léttir á markaði þegar í ljós var
komið að líklega tæki ekki við mjög
breytt stjórnarmynstur, þótt enn sé
uppi ákveðin óvissa. „Því nið-
urstaða er jú ekki enn komin um
hvernig ríkisstjórnin kemur til með
að líta út,“ segir hann.
„Það sem af er ári hafa óverðtryggð
ríkisskuldabréf skilað langsamlega
bestri ávöxtun á markaðnum eða
um 8%. Það skýrist af óvæntum að-
stæðum fyrir vaxtalækkanir og um-
talsverðri styrkingu krónu, sam-
hliða ótrúlegum vexti í
gjaldeyrisforða Seðlabankans,“
segir Valdimar Ármann, fram-
kvæmdastjóri sjóða hjá Gamma.
Gamma heldur úti vísitölum sem
mæla verðþróun á innlendum
skuldabréfa- og hlutabréfamörk-
uðum og segir Valdimar að heilt
yfir hafi markaðir verið jákvæðir í
október. Ríkistryggð skuldabréfa-
Óverðtryggt skilað bestri ávöxtun í ár
 Vísitala óverðtryggðra ríkisskuldabréfa hefur hækkað um 8% frá áramótum
Valdimar
Ármann
● Atvinnuleysi var 2,6% á þriðja árs-
fjórðungi en þá voru 5.200 manns án
vinnu og í atvinnuleit, af þeim 199.500
á aldrinum 16-74 ára sem eru á vinnu-
markaði. Atvinnulausar konur voru
2.700 og var atvinnuleysi á meðal
kvenna 2,9%, en atvinnulausir karlar
voru 2.500 eða 2,3% þeirra sem eru á
vinnumarkaði.
Í samanburði við þriðja ársfjórðung í
fyrra fjölgaði starfandi fólki um 8.400,
en atvinnulausum fækkaði á sama tíma
um 1.500 manns og lækkaði því hlutfall
atvinnulausra um 0,9 prósentustig.
Atvinnuleysi var meira á höfuðborg-
arsvæðinu en utan þess og voru 3%
vinnuafls án vinnu á höfðuborgarsvæð-
inu. Á landsbyggðinni var atvinnuleysið
hins vegar 1,9%.
Á þriðja ársfjórðungi höfðu 600
manns verið atvinnulausir í 12 mánuði
eða lengur, samanborið við 1.400
manns á þriðja ársfjórðungi í fyrra.
Langtímaatvinnuleysi sem hlutfall af
heildarfjölda atvinnulausra var því
11,9% samanborið við 20,8% á sama
tíma fyrir ári.
Fjöldi vinnustunda þeirra sem voru í
fullu starfi var að meðaltali 45,6
klukkustundir í þriðja ársfjórðungi og
25,8 klukkustundir hjá þeim voru í
hlutastarfi.
Atvinnuleysi mældist
2,6% á þriðja fjórðungi
Morgunblaðið/Styrmir Kári
Starfað Atvinnuleysi karla einungis 2,3%.
4. nóvember 2016
Gengi Kaup Sala Mið
Dollari 110.95 111.47 111.21
Sterlingspund 138.06 138.74 138.4
Kanadadalur 82.86 83.34 83.1
Dönsk króna 16.522 16.618 16.57
Norsk króna 13.554 13.634 13.594
Sænsk króna 12.454 12.526 12.49
Svissn. franki 114.0 114.64 114.32
Japanskt jen 1.0776 1.084 1.0808
SDR 153.49 154.41 153.95
Evra 122.96 123.64 123.3
Meðalgengi/Viðskiptavog þröng 153.3971
Hrávöruverð
Gull 1293.0 ($/únsa)
Ál 1709.0 ($/tonn) LME
Hráolía 47.9 ($/fatið) Brent
STUTT