Morgunblaðið - 04.11.2016, Side 70

70 MINNINGAR
MORGUNBLAÐIÐ FÖSTUDAGUR 4. NÓVEMBER 2016
✝ Sjöfn Jóhann-esdóttir fædd-
ist á Akranesi 31.
mars 1923. Hún
lést á dvalarheim-
ilinu Höfða 1. nóv-
ember 2016.
Foreldrar henn-
ar voru Guðmunda
Sigurðardóttir frá
Bæ, f. 1899, d.
1964, og Jóhannes
Sigurðsson frá Sý-
ruparti, f. 1895 d. 1981. Þau
bjuggu á Auðnum á Akranesi.
Systkini Sjafnar eru Alda, f.
1922, Sigurður, f. 1927 (látinn),
Emilía, f. 1931 (látin), Selma, f.
1939.
Sjöfn giftist hinn 1. júlí 1950
Guðjóni Guðmundssyni, f. 13.
október 1923, d. 4. desember
2006. Foreldrar hans voru
þau eiga eitt barn. Sonur Guð-
mundar og Bjarkar Kristjáns-
dóttur er Guðjón, maki Helga
R. Eysteinsdóttir, þau eiga eitt
barn. 3) Hrefna, f. 1962, maki
Sigurður Sigurðsson. Sonur
Hrefnu og Valgeirs Barðasonar
er Valgeir Valdi, maki Karen
Pétursdóttir. Börn Sigurðar
eru Hallur Þór, Sigurður Valur,
Sólveig og Heiðrún Anna og
barnabörnin eru 7.
Sjöfn stundaði nám við Hér-
aðsskólann að Laugarvatni
1940-1941 og 1947 stundaði hún
nám við húsmæðraskóla í Sorø í
Danmörku. Hún starfaði fyrst í
Akranesapóteki en síðan í Bíó-
höllinni á Akranesi allt frá
stofnun hennar 1942, í 45 ár
samfleytt. Sjöfn og Guðjón
bjuggu lengst af á Stekkjarholti
5 á Akranesi en fluttu á Dval-
arheimilið Höfða árið 2005.
Guðjón lést árið 2006 en Sjöfn
bjó á Höfða til dauðadags.
Útför Sjafnar verður gerð
frá Akraneskirkju í dag, 4. nóv-
ember 2016, og hefst athöfnin
kl. 13.
Hrefna Jónsdóttir,
f. 1895, d. 1947, og
Guðmundur Sig-
urðsson, f. 1984, d.
1938.
Börn Sjafnar og
Guðjóns eru: 1) Jó-
hannes, f. 1950,
maki Guðrún J.
Guðmundsdóttir.
Börn þeirra eru: a)
Gauti, maki The-
rese Ahlepil, þau
eiga þrjú börn, b) Bjarki, maki
Daniela Cornacchia, c) Helga
Sjöfn, maki Jónmundur V. Ing-
ólfsson, þau eiga þrjú börn. 2)
Guðmundur, f. 1953, maki Ólöf
Á. Guðmundsdóttir. Börn
þeirra eru: a) Vala, b) Stefán,
maki Birta Dögg Ingudóttir
Andrésdóttir, c) Sölvi, maki
Berglind M. Valdimarsdóttir,
Í dag kveð ég með söknuði
elskulega tengdamóður mína,
Sjöfn Jóhannesdóttur. Samleið
höfum við átt í 45 ár og hefur sú
samleið verið sérlega ánægjuleg
og gefandi og hvergi borið
skugga þar á. Segja má að Sjöfn
hafi að mörgu leyti verið mið-
punktur stórfjölskyldunnar og af-
ar ástsæl hjá öllum kynslóðum.
Sjöfn starfaði ásamt Öldu syst-
ur sinni í Bíóhöllinni á Akranesi í
45 ár, allt frá stofnun hennar.
Heimilið var samt hennar aðal-
starfsvettvangur og þar var hún
afkastamikil, enn í dag fá flestir
fjölskyldumeðlimir vatn í munn-
inn við tilhugsunina um öll heima-
bökuðu brauðin, hveitikökurnar,
pönnukökurnar, rúlletturnar og
fiskibollurnar sem hún var svo
þekkt fyrir. Hróður hennar barst
meira að segja út fyrir landstein-
ana, við eigum nokkra sænska
vini sem tala enn áratugum síðar
með lotningu og blik í augum um
fiskibollurnar hennar Sjafnar.
Gjafmild var hún og greiðvikin
með afbrigðum og alltaf boðin og
búin að gera eitthvað fyrir aðra,
einkum þá sem minna máttu sín
en hins vegar mátti helst enginn
gera neitt fyrir hana í staðinn.
Okkar fjölskylda á Sjöfn senni-
lega enn meira að þakka en flestir
aðrir þar sem hún hélt fyrir okk-
ur hús og heimili í tíu ár eftir að
við fluttum heim frá Svíþjóð árið
1986. Hlutverk hennar átti fyrst
og fremst að vera að hugsa um
börnin okkar að loknum skóla og
leikskóla en hún lét sér það ekki
nægja. Hún mætti á hverjum
morgni á hjólinu sínu hvernig
sem viðraði og fór um húsið eins
og hvítur stormsveipur, bakaði og
eldaði, þvoði og straujaði. Mest
eigum við henni þó að þakka fyrir
þau lífsgildi sem hún innrætti
yngri kynslóðinni, staðfestu,
heiðarleika, virðingu fyrir náung-
anum og umhyggju fyrir lítil-
magnanum. Það er ótrúlega mik-
ilvæg reynsla og gott veganesti út
í lífið að fá að alast upp að miklu
leyti með ömmu sinni. Eftir að
þessu tímabili lauk héldu barna-
börnin áfram að heimsækja
ömmu sína og afa reglulega. Þeg-
ar nám í fjölbrautaskólanum
hófst skruppu þau gjarnan í
Stekkjarholtið í hádeginu og
fengu grjónagraut og slátur eða
annað góðgæti.
Fyrir 11 árum fluttu þau hjón á
dvalarheimilið Höfða, aðallega
vegna heilsuleysis Guðjóns sem
lést svo ári síðar. Hún neitaði hins
vegar að ganga inn í gamalmenn-
ishlutverkið, skeiðaði um ganga
dvalarheimilisins eins og mun
yngri manneskja, notaði aldrei
lyftu ef hún komst hjá því og síð-
ast sást hún á hjólinu sínu um ní-
rætt. Oftar en ekki þurfti starfs-
fólk að spyrjast fyrir um hana að
kvöldi, ekki vegna elliglapa held-
ur vegna þess að hún var í útstá-
elsi úti í bæ. Á Höfða leið henni
eins og hún væri á fimm stjörnu
hóteli vegna þess hve starfsfólkið
er frábært og viljum við aðstand-
endur þakka fyrir frábæra
umönnun alla tíð. Allra síðustu
vikurnar tók heilsu hennar að
hraka og lokabaráttan var stutt.
Missir fjölskyldunnar er mikill en
minningin um aðdáunarverða
konu lifir.
Guðrún J. Guðmundsdóttir
Einstök kona með fallega sál
hefur nú kvatt. Brottför hennar
bar brátt að og eftir sit ég með
djúpa sorg en þó svo þakklát fyrir
að Sjöfn varð aldrei gömul og
veik. Hún hefði ekki kunnað þann
leik.
En einhvern veginn hélt ég að
Sjöfn yrði eilíf. Hún bara var
þarna, alltaf hress, alltaf jákvæð,
hafði skoðanir á öllu, fylgdist vel
með þjóðmálum og fótbolta af
miklum áhuga.
Sjöfn reyndist mér í nær 40 ár
sem frábær tengdamóðir, kenndi
mér handtök og svo margt í heim-
ilishaldi og lífinu sem ég kunni
ekki, vissi ekki um eða hafði ekki
áhuga á. Hún var alltaf til staðar
án þess að ég þyrfti að biðja um
aðstoð. Sjöfn kunni nefnilega þá
list að dansa á línunni, ég fann
aldrei að hún væri að leiðbeina en
ég lærði.
Hún var einstök og það verður
aldrei til önnur Sjöfn Jóhannes-
dóttir.
Fyrir mér varst þú ímynd hins göfuga
og góða,
svo gestrisin, einlæg og hlý.
En örlög þín ráðin, mig setur hljóða,
við hittumst ei framar á ný.
Megi algóður Guð þína sálu nú geyma,
gæta að sorgmæddum, græða djúp
sár.
Þó komin sért yfir í aðra heima,
mun minning þín lifa um ókomin ár.
(Sigr. H. Lárusd.)
Elsku Sjöfn, njóttu ferðarinn-
ar, þangað sem vængirnir bera
þig núna.
Þín tengdadóttir,
Ólöf Guðmundsdóttir.
Elsku amma Sjöfn.
Mér stekkur bros á tárvota vör
við tilhugsunina um að þú hefðir
nú haft sitt hvað að segja um þína
eigin minningargrein. Vinsam-
legast afþökkuð: lýsingarorð á
efsta stigi, óþarfa tilfinningasemi,
málalengingar og hvers konar lof
um „venjulega manneskju eins og
mig“. Vandamálið er að þú varst
mér svo miklu meira en venjuleg
manneskja.
Allt frá mínum fyrstu minning-
um úr eldhúsinu á Stekkjarholti
hefur þú í mínum huga verið sam-
nefnari umhyggju og öryggis,
hlýju og vinsemdar. Ég lagði upp
í hvert ævintýri æskunnar með
fullan maga af grjónagraut, í ný-
þrifnum og hnébættum buxum,
með lófana fulla af kandís, sem ég
átti að gefa með mér af. Í lok
hvers dags var síðan viðstöðu-
laust tekið við þessum sömu bux-
um, þær þrifnar, óútskýrð göt
faglega bætt og þær gerðar til-
búnar fyrir næstu umferð. Dag
eftir dag, ár eftir ár. Ósérhlífni
var það sem einkenndi þig allt
fram á efri ár. Við sem nutum
þeirra forréttinda að alast upp
undir þínum verndarvæng reyn-
um af veikum mætti að breyta af
sama dugnaði og manngæsku, en
þar er þrautin oft þung.
Nú höldum við öll tilneydd á vit
nýrra ævintýra, án þín, en þó með
brjóstið fullt af hlýjum minning-
um, þakklæti og mýmörgum
hversdags dæmum um það
hvernig ofur venjuleg manneskja
eigi að haga sér. Betra veganesti
er vandfundið.
Hvíl í friði, elsku amma.
Bjarki Jóhannesson.
Einstök var hún amma Sjöfn.
Sterk og falleg kona. Ég hef ver-
ið svo heppin að kynnast henni
eftir að ég kom inn í fjölskyld-
una og hún hefur orðið amma
mín líka. Eitt af því sem ég hef
hlakkað mest til þegar við förum
til Íslands er að fá að hitta
ömmu Sjöfn og spjalla yfir kaffi-
bolla. Krakkarnir okkar elska
langömmu sína líka og þótti
mjög vænt um að heimsækja
hana á Höfða. Tilfinningin hjá
mér er eins og Astrid Lindgren
lýsir í bókinni um Ronju ræn-
ingjadóttur þegar afi hennar,
Skalle-Per, deyr og faðir hennar
er niðurbrotinn af sorg: „Hon
fattas mig, hon fattas mig så det
skär i bröstet“, sem útleggst á
íslensku „ég sakna hennar, ég
sakna hennar svo að hjartað er
að springa“.
Therese Ahlepil.
Það er með sorg í hjarta sem
ég kveð elsku ömmu mína, Sjöfn.
Hún var einstök kona sem ég á
margt að þakka. Eftirfarandi vísa
sem hún skráði hjá sér er lýsandi
fyrir þá manneskju sem hún hafði
að geyma:
Gull og perlur að safna sér
sumir endalaust reyna.
Vita ekki að vináttan er
verðmætust eðalsteina.
Takk fyrir allt og allt.
Valgeir Valdi Valgeirsson.
Þegar október hóf innreið sína
stóð hinn mikli hlynur í garðinum
okkar í fullum rauðum blóma.
Stórt og kraftmikið tréð gerði sig
klárt fyrir langan svefn og sýndi
sig í fullum skrúða eftir enn eitt
sumarið á langri ævi. Mér varð
litið á laufblöð trésins, ægifögur á
að líta, og varð hugsað til ömmu
minnar Sjafnar.
Gull af manni var hún og góð-
hjörtuð og mátti hvergi neitt
aumt sjá. Spakmælið „sælla er að
gefa en þiggja“ lýsir henni vel því
hún gaf allt sem hún mátti af sjá
þótt efni væru oft lítil. Hún for-
gangsraðaði í þágu annarra á
kostnað sjálfrar sín. Lýsandi
dæmi um djúpstæða væntum-
þykju ömmu var þegar mér barst
forláta gjöf úr óvæntri átt í sam-
bandi við útskrift mína úr fjöl-
brautaskóla. Gefandinn sagði að
ég ætti vissulega skilið að fá góða
gjöf en aðalástæðan væri „hversu
ómetanlega Sjöfn hefði reynst
fjölskyldu hennar á erfiðum tím-
um í barnæsku“.
Í augum ömmu var enginn
munur á Jóni og séra Jóni. Rétt-
lætiskennd og heiðarleiki voru
mikilvægir mannkostir sem hún
hafði að geyma og miðlaði til okk-
ar sem yngri vorum. Hún var
ekki mikið gefin fyrir að stæra sig
af verkum sínum og setti sig ekki
á háan hest. Aldrei man ég til
þess að borið hafi á afbrýðisemi
heldur gladdist amma innilega yf-
ir velgengni annarra. Á langri
ævi lærði hún aldrei á tölvu og
kynntist því aldrei þeim sam-
skiptamiðlum sem tröllríða sam-
félaginu í dag. Sá þorsti í athygli
og viðurkenningu sem endur-
speglast oft á þessum miðlum er
eins langt frá hugsjónum ömmu
og hægt er að komast.
Mestalla sína hjúskapartíð
bjuggu þau afi á Stekkjarholti á
Akranesi. Þar var ég tíður gestur
öll mín uppvaxtarár og skipti þá
engu hver verkin voru eða hve-
nær sólarhringsins mann bar að
garði, ávallt var maður hjartan-
lega velkominn. Lagni hennar í
eldhúsinu var annáluð og alltaf
lumaði hún á brúnni tertu með
rjóma í ísskápnum ásamt öðru
góðgæti sem átti rætur að rekja
til húsmæðranáms í Danmörku á
eftirstríðsárunum. Amma bakaði
eða eldaði alla tíð án nákvæmra
uppskrifta og með hjálp Rafha-
eldavélar anno 1950. Þetta skap-
aði vandræði fyrir smámunasamt
barnabarnið sem vildi læra, því
ekki fékkst uppgefið magn nema í
hnefum eða klípum, hitastig ofns
óþekkt og til að bæta gráu ofan á
svart var talað um natrón og
sódapúlver.
Það eru mikil forréttindi að fá
að alast upp í nánu sambandi við
eldri kynslóð en foreldranna.
Þetta auðnast því miður fáum
börnum í dag. Allt frá barnæsku
er amma samofin minningum
hversdagslífsins. Alla mína
barnaskólatíð var hún til staðar
þegar komið var heim í hádeg-
ismat, oft í kjötfars í brauði eða
grjónagraut, eða þegar skóla lauk
síðar um daginn. Hægt væri að
telja upp marga hluti sem vert
væri að minnast en eitt var þó
mikilvægara en allt annað; hún
var til staðar. Alltaf. Hún var
okkur systkinunum í raun sem
þriðja foreldrið.
Nú er október allur og lauf-
blöðin liggja fölnuð á frostkaldri
jörðinni. Það fer þó ylur um
hjartarætur að vita til þess að úr
frjóum jarðvegi laufblaðanna
munu minningarnar um einstaka
manneskju spretta og dafna vel
um ókomna tíð.
Hvíl í friði.
Gauti Jóhannesson.
Sárt er að missa þann sem
mikið er elskaður.
Amma var einstök kona sem
verður sárt saknað af svo mörg-
um.
Þegar ég hugsa til baka og
rifja upp góðar minningar um
elsku ömmu mína er mér efst í
huga þakklæti. Þakklæti fyrir allt
sem hún gerði fyrir mig og mína
fjölskyldu. Þakklæti fyrir alla
umhyggjuna, kærleikann og vin-
áttuna.
Amma Sjöfn var mér svo miklu
meira en bara amma. Í raun má
segja að hún hafi verið mamma
númer tvö. Við systkinin vorum
svo lánsöm að hafa ömmu í okkar
daglega lífi alla okkar barnæsku.
Hún gekk í öll húsverk, eldaði
mat og hugsaði einstaklega vel
um okkur systkinin. Það var
ómetanlegt að koma heim úr
skólanum þar sem amma tók á
móti okkur opnum örmum með
heitan mat á hellunni. Ég lærði
margt af ömmu. Hún var mjög
nægjusöm og var ekki vön að
kaupa dýra hluti. Amma lagði
mikla áherslu á að við krakkarnir
værum ánægð með það sem við
ættum og værum ekki að öfund-
ast út í náungann. Hún var góð-
mennskan uppmáluð, ávallt tilbú-
in að hjálpa öðrum og var alltaf að
gefa en þáði sjaldan.
Amma var einstaklega liðtæk í
eldhúsinu og tók mig upp á arma
sína þegar ég byrjaði í fjölbrauta-
skóla. Að fá hefðbundinn íslensk-
an heimilismat í hverju hádegi
ásamt gæðastundum með ömmu
og afa var ómetanlegt. Ekki var
leiðinlegt þegar ég var send niður
í kjallara að sækja mér „eina
brúna“ en þar var yfirleitt djöfla-
terta í kælinum. Hrefna frænka
og Valdi borðuðu oftar en ekki
með okkur og var þá mikið spjall-
að og hlegið. „Jæja, eigum við
ekki að færa okkur yfir í betri
stofuna á Bjargi,“ sagði amma
venjulega eftir matinn. Þá settum
við gamlar plötur á fóninn og nut-
um samverustundar með kaffi-
bollann við hönd. Þessi hádegi hjá
ömmu voru í raun heilagur tími í
mínum huga og á ég margar af
mínum bestu minningum frá
þessum tíma á Stekkjarholtinu.
Eitt stórt áhugamál áttum við
amma sameiginlegt en það voru
íþróttir. Amma hafði óbilandi
áhuga á hvers kyns íþróttum allt
frá knattspyrnu til formúlu 1.
Systurnar þær Alda og amma
Sjöfn voru gallharðir stuðnings-
menn Manchester United eins og
ég, þær fylgdust með öllum leikj-
um og áttu sína uppáhaldsleik-
menn. Það voru mikil forréttindi
fyrir mig íþróttaálfinn að geta
kíkt í heimsókn til ömmu og horft
með henni á leik í sjónvarpinu eða
spjallað um helstu íþróttafréttir
dagsins. Það er ekki sjálfgefið að
unglingur geti spjallað við ömmu
sína sex áratugum eldri eins og
jafningja um slíka hluti. Amma
var mikill Skagamaður og fylgd-
ist náið með ÍA-liðinu alla tíð.
Eftir alla heimaleiki ÍA var stór-
fjölskyldan vön að hittast í fót-
boltakaffi og fara yfir úrslit dags-
ins og var þá amma venjulega
hrókur alls fagnaðar.
Í seinni tíð, eftir að börnin mín
fæddust og amma var komin á
Höfða, reyndi ég að vera dugleg
að fara með þau í heimsókn til
hennar. Mér þótti ákaflega vænt
um það hversu náið samband
myndaðist milli hennar og næstu
kynslóðar en þeirra missir er
mikill að fá ekki að njóta hennar
lengur.
Missir hennar skapar mikið
tómarúm sem erfitt verður að
fylla en það er huggun harmi
gegn að eiga sælar minningar um
einstaka konu.
Helga Sjöfn Jóhannesdóttir.
Minningar okkar um ömmu
eru líklega ekki svo frábrugðnar
minningum annarra um ömmur
sínar. Ást, hlýja, góður matur,
kaffi og spil koma upp í hugann.
En amma Sjöfn bætti um betur
þar sem spjall um fótbolta og
fréttir dagsins áttu alltaf stóran
þátt í tilverunni alveg fram á síð-
asta dag.
Í heimsóknum okkar systkina
síðustu vikur til ömmu gerði eng-
inn sér í hugarlund hversu stutt
amma átti eftir. Sprækari kona
var vandfundin. Hún var alltaf
með tilbúið veisluborð við hverja
heimsókn og með opið Morgun-
blaðið hjá sér að hella upp á kaffi.
Undir það síðasta átti hún þó til
að biðja um aðstoð við að ná í
kaffikönnuna þar sem hún vildi
helst sleppa við að standa uppi á
stól svona gömul.
Minnisstæð er heimsókn til
ömmu upp á Skaga, skömmu áður
en hún veiktist, þar sem nýjasti
fjölskyldumeðlimurinn fékk að
hitta langömmu sína í fyrsta og
eina skiptið. Þetta var svo sann-
arlega hamingjuhittingur enda
var greinilegt hvað henni leið vel í
fangi ömmu sem passaði svo vel
uppá litlu stúlkuna á sama hátt og
hún hafði passað upp á okkur
systkinin öll áður.
Amma fylgdist alltaf vel með
okkur barnabörnunum og þá
fyrst og fremst í gegnum pabba
sem hringdi í hana á hverju
kvöldi. Alltaf gátum við því spurt
hann „hvernig hefur amma það?“
og svarið var oftast „hún er alveg
ótrúlega hress“. Þegar pabbi var
erlendis þá tók Vala við hlutverk-
inu að heyra í ömmu og áttu þær
oft löng og góð samtöl á kvöldin
sem voru svo sannarlega dýr-
mæt.
Þar sem ekkert okkar bjó á
Akranesi voru heimsóknirnar
ekki daglegar en hugurinn leitaði
gjarnan upp á Skaga. Því fjær
sem við vorum, því meira hugs-
uðum við til ömmu og hlökkuðum
til að fá að hitta hana sem fyrst
aftur. Eftir lengri dvöl erlendis
var heimsókn til ömmu og afa
alltaf efst á blaði. Fjarlægðin
hjálpar manni svo sannarlega að
átta sig á hvern manni þykir
vænst um og vill hafa nálægt sér.
Nú þegar þú ert búin að kveðja
þennan heim og farin í hið hinsta
ferðalag lifa hlýjar minningar
áfram með okkur og munu gera
um ókomna tíð.
Hvíldu í friði, elsku amma, og
skilaðu kveðju til afa.
Guðjón, Vala, Stefán
og Sölvi Guðmundarbörn.
Elsku frænka, Sjöfn, var ein
ótrúlegasta og magnaðasta
manneskja sem ég hef á ævi
minni kynnst. Það er úr svo
mörgu að velja en ég ætla bara að
segja það sem mér finnst eftir-
minnilegast. Hún var 93 ára göm-
ul en hreyfigeta hennar var eins
og hún væri 63 ára. Hún hjólaði
þar til hún var 89 ára og fylgdist
með Formúlunni þar til hún var
86 ára. Hún var stjarnfræðilega
mikið inni í fótbolta allt til loka –
hún var mjög mikill húmoristi og
mjög gjafmild. Það væri hægt að
skrifa heila bók um kosti Sjafnar,
mér þótti endalaust vænt um
hana og ég mun aldrei gleyma
henni.
Systur mínar, Hildur Ása og
Sigurbjörg Helga, senda líka
hjartans kveðjur.
Þröstur Elvar Ákason.
Frænka kemur á hjólinu.
Örugg í fasi og bein í baki – það er
ekki laust við að manni finnist bíll
óþörf uppfinning þegar frænka
kemur á bláa hjólinu eftir göt-
unni.
Það er yfir henni þessi virðu-
leiki hversdagsins sem erfitt er
að útskýra; best þegar allt er ein-
Sjöfn
Jóhannesdóttir
ÚTFARARÞJÓNUSTA
Vönduð og persónuleg þjónusta
athofn@athofn.is - www.athofn.is
ATHÖFN ÚTFARAÞJÓNUSTA - s: 551 7080 & 691 0919
Inger Steinsson