Fréttablaðið - 06.04.2017, Blaðsíða 20

Frá degi til dags
Útgáfufélag: 365 miðlar ehf. Stjórnarformaður: Einar Þór Sverrisson forStjóri: Ingibjörg Stefanía Pálmadóttir Útgefandi og aðalritStjóri: Kristín Þorsteinsdóttir kristin@frettabladid.is
aðStoðarritStjórar: Andri Ólafsson andri@frettabladid.is, Hrund Þórsdóttir hrund@stod2.is, Kolbeinn Tumi Daðason kolbeinntumi@365.is. Fréttablaðið kemur út í 90.000 eintökum og er dreift ókeypis á heimili á höfuðborgarsvæðinu og Akureyri.
Einnig er hægt að fá blaðið í völdum verslun um á landsbyggðinni. Fréttablaðið áskilur sér rétt til að birta allt efni blaðsins í stafrænu formi og í gagnabönkum án endurgjalds. ISSn 1670-3871 fréttaBlaðið Skaftahlíð 24, 105 reykjavík Sími: 512 5000,
ritstjorn@frettabladid.is ÞróunarStjóri: Tinni Sveinsson tinni@365.is helgarBlað: Kristjana Björg Guðbrandsdóttir kristjanabjorg@frettabladid.is markaðurinn: Hörður Ægisson hordur@frettabladid.is menning: Magnús Guðmundsson
magnus@frettabladid.is lífið: Guðný Hrönn Antonsdóttir gudnyhronn@frettabladid.is ljóSmyndir: Vilhelm Gunnarsson villi@365.is framleiðSluStjóri: Sæmundur Freyr Árnason sfa@frettabladid.is
Halldór
Þorbjörn
Þórðarson
thorbjorn@frettabladid.is
Nú gera áætlanir laxeldisiðjunnar ráð fyrir allt að 200 þúsund tonna ársframleiðslu með laxeldi í opnum kvíum við íslenskar strendur
og þar af 90 þúsund tonnum á Austfjörðum. Útlend-
ingar standa að útrásinni og hvergi í stjórnkerfinu er
spurt um uppruna framkvæmdafjárins. Það virðist
mikill munur á því hvort fjárfest er í bönkum eða sjó
á Íslandi. Og allt fæst þetta nánast ókeypis á sama
tíma og íslenskur sjávarútvegur greiðir veiðigjöld og
strangar takmarkanir eru í gildi á eignarheimildum
útlendinga í útveginum. Reynslan af laxeldisiðjunni
í nágrannalöndum er svo slæm, að víðast er hætt að
gefa út ný leyfi fyrir opnu sjókvíaeldi. Það staðfesti
t.d. hæstiréttur land- og umhverfisverndar í Svíþjóð í
nýlegum dómum. En hér á landi virðist flest leyfilegt.
Engin ný tækni hefur komið fram í opnu sjókvía-
eldi með kynbættan norskan laxfisk sem kemur í veg
fyrir umhverfistjón. Fiskur sleppur í umtalsverðum
mæli og blandast villtum stofnum, sjúkdómar og lús
grassera í mergðinni í kvíunum með óhjákvæmilegri
lyfjanotkun, og mengun vegna úrgangs er hrikaleg.
Þetta blasir við af reynslunni í nágrannalöndum.
Umræðan erlendis um skaðann af eldinu er nú
að þyngjast og líklegt að eldisfiskur muni eiga undir
högg að sækja á matvælamörkuðum í framtíðinni.
Ísland á hér mikilla hagsmuna að gæta, enda þekkt
að því að bjóða ferskar afurðir úr náttúrlegu og
vistvænu umhverfi. Sama ímynd vegur þungt fyrir
ferðaþjónustuna og hefur verið styrkur Íslendinga
í alþjóðasamstarfi um umhverfismál. Vegið er að
þessum hagsmunum vegna leiftursóknar útlendinga
með risalaxeldi í íslenskum sjó af því að lokað hefur
verið á frekari útþenslu þeirra í nágrannalöndunum.
Svo þegar tjónið blasir við hér á landi, þá liggur ekk-
ert fyrir um það hverjir bera ábyrgðina og hvernig
bæta eigi fyrir skaðann. Við erum þegar farin að
kynnast því í ítrekuðum slysasleppingum fiska úr
eldiskvíum.
Allar þessar staðreyndir liggja fyrir. Íslendingar
hafa sára reynslu af því að láta skammtímagróða
glepja sýn og fá hrunið í bakið. Enn skal á það reyna.
Enn skal á það reyna
Reynslan af
laxeldisiðj­
unni í
nágranna­
löndum er
svo slæm, að
víðast er hætt
að gefa út ný
leyfi fyrir
opnu sjó­
kvía eldi. Það
staðfesti t.d.
hæstiréttur
land­ og
umhverfis­
verndar í
Svíþjóð í
nýlegum
dómum.
Gunnlaugur
Stefánsson
Heydölum
Byltingarhetjan
Í gær var ár síðan Sigmundur
Davíð Gunnlaugsson sagði af
sér sem forsætisráðherra eftir að
upp komst um aflandsfélag hans,
Wintris. Af því tilefni skrifaði
Sigmundur færslu á Facebook
þar sem fram kom að dagurinn
væri honum ekki jafn hugleik-
inn og þeim sem undirbjuggu
viðburðinn. Þá hvetur hann til
dáða það fólk sem hann segir sjá
í gegnum moldviðrið í kringum
Panamaskjölin og sannfæri hann
um að hægt sé að gera breytingar
á íslensku samfélagi þó takast
þurfi á við voldugustu valdakerfin
hér á landi og erlendis. „Ekki einu
sinni alþjóða fjármálakerfið getur
stoppað okkur.“ Sigmundur ætlar
sem sagt að leiða baráttu 99 pró-
sentanna gegn eina prósentinu.
Eða bíddu nú við. Hvorum
hópnum tilheyrir hann aftur?
Loforðavaktin
Oddný Harðardóttir, þingmaður
Samfylkingarinnar, og Eygló
Harðardóttir, þingmaður Fram-
sóknar, skrifa báðar greinar á
vefsvæði sín um brostin loforð í
tengslum við ríkisfjármálaáætlun
nýrrar ríkisstjórnar. Á þessum
vettvangi á mánudag var létt grín
gert að Vinstri grænum sem vilja
taka upp kynjavakt á Alþingi til að
meta áhrif kynjanna á ákvarðana-
töku. Áhugi almennings gæti aftur
á móti vaknað ef þingmenn leggja
til Loforðavakt Alþingis. Það er
líklega liður sem skattgreiðendur
væru til í að sjá á næstu ríkisfjár-
málaáætlun. snaeros@frettabladid.is
Það er víst orðið of seint að fylla upp í ginnungagapið við hlið Hörpu. Þetta sár sem öskrar á alla ferðamenn sem vilja njóta útsýnisins á 5. hæð tónlistarhússins fagra.Best væri ef hægt væri að fylla upp í
holuna, malbika yfir og byggja körfuboltavöll og
garð fyrir hjólabretti. Þeir sem búa yfir fimi á brett-
inu hafa reglulega haldið til nálægt Hörpu. Það væri
náttúruleg og eðlileg þróun að veita þeim varanlegan
viðverurétt svo þeir geti speglað sig í listaverki Ólafs
Elíassonar á meðan þeir gera „ollie“ eða aðrar kúnstir
á sandpappírsþöktum viði.
Ginnungagap samkvæmt norrænni goðafræði er
hið mikla gap eða frumrýmið fyrir tilurð heimsins.
Þess vegna er það auðvitað helber dónaskapur að
klína slíku hugtaki á sárið við Hörpu. Þetta er bara
mjög ljót hola sem hefur staðið allt of lengi. Engar
haldbærar skýringar hafa fengist á því hvers vegna
meirihlutinn í borginni lét það viðgangast svona lengi
að verktakarnir drægju lappirnar. Þetta skrifast víst
á flækjustigið. Þótt sá grunur læðist að mörgum að
kjörnir fulltrúar hafi of lengi sýnt því þolinmæði að
verktakarnir séu annaðhvort með lata lögfræðinga
eða eigi einfaldlega ekki nógu mikla peninga til að
láta verkefnið ganga hraðar. Hver sem skýringin er þá
eru þeir sem standa að þessu verkefni sjálfir of feimnir
til að veita trúverðug svör við seinaganginum.
Þarna mun rísa enn eitt hótelið. Við skulum vona
að allar áætlanir um vöxt ferðaþjónustunnar haldi
svo þetta glæsihótel standi ekki tómt í fyllingu
tímans sem vitnisburður um of mikla bjartsýni. Eins
og staðan er núna er ekki vísbending um annað en
að hvert einasta herbergi verði fullt frá fyrsta degi.
Sem er afar ánægjulegt.
Það er ólíklegt að Hörpuholan verði gerð að ein-
hverju aðalatriði í borgarstjórnarkosningunum á
næsta ári. Líklega munu einhverjir gera tilraun til
þess að gefa borgarstjóra pungspark með því að
benda á holuna en hún verður ekki aðalatriði máls. Í
kosningunum verður tekist á um hugmyndafræði.
Tekist verður á um hvort Reykvíkingar vilji búa í
borg eða sveit þorpa þar sem ríkustu fimm prósentin
búa í glæsihöllum lengst frá kjarnanum innan um
tekjulága nágranna sem þurfa að keyra lengi til að
komast í vinnuna. Sú stefna að loka sárum og þétta
byggð mun í fyllingu tímans auka verðmæti Reykja-
víkur sem borgar. Ef vel tekst til mun Reykjavík
standa undir nafni sem alþjóðleg borg á pari við
Kaupmannahöfn og Stokkhólm. Óháð samanburði
við þessar borgir mun Reykjavík verða á pari við það
besta í heiminum og með sín sterku sérkenni.
Þess vegna var það rétt ákvörðun að þétta byggð
þótt það hafi tekið of langan tíma. Og þótt andúð
núverandi meirihluta á einkabílnum hafi gargað á
bíleigendur hér og þar um allt sveitarfélagið stærstan
hluta kjörtímabilsins þá ættu kosningarnar á næsta
ári ekki að snúast um það. Þær ættu að snúast um
hvort Reykvíkingar vilji búa í borg eða sveit lítilla
þorpa.
Hörpuholan
Þess vegna
var það rétt
ákvörðun að
þétta byggð
þótt það hafi
tekið of
langan tíma.
6 . a p r í l 2 0 1 7 F I M M T U D a G U r20 s k o ð U n ∙ F r É T T a B l a ð I ð
SKOÐUN
0
6
-0
4
-2
0
1
7

0
4
:2
5
F
B
0
7
2
s
_
P
0
5
3
K
.p
1
.p
d
f
F
B
0
7
2
s
_
P
0
2
0
K
.p
1
.p
d
f
A
u
to
m
a
ti
o
n
P
la
te
r
e
m
a
k
e
:
1
C
9
E
-1
0
5
8
1
C
9
E
-0
F
1
C
1
C
9
E
-0
D
E
0
1
C
9
E
-0
C
A
4
2
7
5
X
4
0
0
.0
0
1
2
B

F
B
0
7
2
s
_
5
_
4
_
2
0
1
7
C
M
Y
K