Morgunblaðið - 13.01.2017, Blaðsíða 16

16 FRÉTTIRInnlent
MORGUNBLAÐIÐ FÖSTUDAGUR 13. JANÚAR 2017
VIÐTAL
Anna Lilja Þórisdóttir
annalilja@mbl.is
Bregðast þarf við þeim nýja veru-
leika sem fylgir uppgangi nýrra
stjórnmálaafla og popúlistaflokka.
Rótgrónir stjórnmálaflokkar geta
virst leiðinlegir og gamaldags í
samanburði við flokka sem bjóða ein-
faldar lausnir á flóknum málum.
Þetta segir Karen Ellemann, ráð-
herra jafnréttismála og samstarfs-
ráðherra Norðurlanda í dönsku
ríkisstjórninni, í viðtali við Morgun-
blaðið. Hún segir öflugt Norður-
landasamstarf ekki eingöngu
gagnast í samskiptum á milli nor-
rænu þjóðanna, heldur nýtist það
þeim einnig á alþjóðavettvangi.
Ellemann, sem situr á þingi fyrir
Venstre-flokkinn, tók við ráðherra-
embætti í nóvember síðastliðnum.
Hún er þó ekki ókunnug á þeim vett-
vangi, því áður hefur hún gegnt emb-
ættum innanríkis- og félagsmálaráð-
herra og umhverfisráðherra. Þá var
hún samstarfsráðherra Norðurlanda
2010-2011 og fulltrúi Danmerkur í
Norðurlandaráði 2011-2015.
Karen Ellemann veitti blaðamanni
Morgunblaðsins viðtal á skrifstofu
sinni í danska utanríkisráðuneytinu í
Kaupmannahöfn fyrr í vikunni og
var m.a. spurð hverjar væru stærstu
áskoranir sem norrænt samstarf
stæði frammi fyrir um þessar mund-
ir. Hún sagðist sjá talsverðan mun á
þeim frá fyrri ráðherratíð sinni sem
samstarfsráðherra Norðurlanda.
„Áður voru Norðurlandaráð og Nor-
ræna ráðherraráðið vettvangurinn
þar sem hlutirnir gerðust; þar sem
heilmiklar breytingar urðu. Það hef-
ur breyst í áranna rás og þegar ég
varð fyrst samstarfsráðherra
Norðurlanda sagði ég að við yrðum
aftur að komast að þessum upp-
runalega kjarna. Það er stutt síðan
ég settist aftur á þennan vettvang en
ég sé, mér til mikillar ánægju, að
margt af því sem ég lagði þá til er
orðið að veruleika. En það er alltaf
hægt að gera betur og til þess að svo
megi verða þurfa samskipti á þess-
um vettvangi að vera góð. Það er
hagur Norðurlandabúa og gagnast
samskiptum landanna á alþjóðavett-
vangi.“
Ellemann segir að ráðin tvö
mættu gjarnan vera sýnilegri þannig
að íbúar aðildarlandanna væru betur
meðvitaðir um það sem fram fer á
þessum vettvangi. Tilgangur þessa
samstarfs þurfi að liggja ljós fyrir.
Hún segir að samstarf um mót-
töku flóttafólks og aðlögun þess að
samfélaginu hafi talsvert verið rætt
á vettvangi norræna ráðherraráðs-
ins. „Ég er vel meðvituð um hversu
miklar hömlur fylgja auknu landa-
mæraeftirliti á Eyrarsundssvæð-
inu,“ segir hún og á þar við landa-
mæraeftirlit á landamærum Sví-
þjóðar og Danmerkur sem tekið var
upp á síðasta ári. „Þetta er dæmi um
að við lifum við norrænan veruleika,
en hann er einnig evrópskur. Stund-
um stangast það á og veldur mót-
sögnum.“
Bjóða einfaldar skyndilausnir
Hvernig metur þú stjórnmála-
ástandið á Norðurlöndunum hér og
nú og uppgang popúlistaflokka?
„Ég sé stjórnmálaástandið á
Norðurlöndunum á svipaðan hátt og
á alþjóðavísu. Ég hef vissar áhyggj-
ur, það er ljóst. Fram hafa komið
flokkar sem bjóða auðveldar lausnir
á afar flóknum vandamálum. Þeir
bjóða upp á skyndilausnir og það er
að vissu leyti skiljanlegt að sumir
óski þess að málin séu svona einföld,
að hægt sé að leysa þau á þennan
fljótlega hátt. En svo erum það við,
frá gömlu sígildu stjórnmálaflokk-
unum sem hljómum leiðinleg og
gamaldags í samanburði við þessa
nálgun popúlistaflokkanna. Kannski
finnst sumum stofnanabragur á
hefðbundnu flokkunum. En núna
reynir á hversu vel okkur tekst til að
koma okkar stefnu á framfæri,
hversu vel okkur tekst að eiga sam-
skipti og hvernig við getum nálgast
erfið mál.“
Norræna jafnréttisparadísin
Í framhaldi af þessu segir Elle-
mann að nýr taktur hafi verið sleg-
inn í samfélaginu með samfélags-
miðlunum og síauknum frétta-
flutningi. „Allt gerist svo hratt,
fréttir streyma til okkar allan sólar-
hringinn og við fáum mikið af upp-
lýsingum. Það að vera borgari í lýð-
ræðissamfélagi er einfaldlega
hörkuvinna. Við megum ekki gleyma
því að frelsi verður ekki til af sjálfu
sér og við verðum áfram að standa
vörð um þætti eins og jafnrétti og
lýðræði.“
Oft er talað um norrænu löndin
sem jafnréttisparadís. Er það rétt
lýsing? „Ef við berum Norðurlöndin
saman við önnur lönd í heiminum
virðist það vera þannig. Við höfum
vissulega náð langt en við eigum svo
sannarlega fleiri verkefni fyrir hönd-
um,“ segir Karen Ellemann.
Að vera borgari er hörkuvinna
 Stundum stangast norrænn og evrópskur veruleiki á, segir Karen Ellemann, jafnréttisráðherra
Danmerkur og samstarfsráðherra Norðurlanda  Norðurlandasamstarf þyrfti að vera sýnilegra
Ljósmynd/venstre.dk
Ráðherra „Kannski finnst sumum stofnanabragur á hefðbundnu flokkunum,“
segir Karen Ellemann, jafnréttis- og Norðurlandaráðherra Danmerkur.
Karen Ellemann er 47 ára, fædd í ágúst 1969. Hún
er menntaður grunnskólakennari og starfaði sem
slíkur um tíma en starfaði einnig m.a. sem blaða-
maður og við rekstur fyrirsætuskrifstofu. Hún var
kosin á þing fyrir Kaupmannahafnarkjördæmi árið
2007 og tveimur árum síðar varð hún innanríkis- og
félagsmálaráðherra og gegndi hún þeim embættum
til 2010. Árin 2010-11 var hún umhverfisráðherra og
samstarfsráðherra Norðurlanda og innanríkis- og
félagsmálaráðherra 2015-16. Hún hefur gegnt núver-
andi ráðherraembættum síðan í nóvember síðast-
liðnum.
Faðir Karenar er Uffe Ellemann-Jensen, sem var utanríkisráðherra
Danmerkur 1982-93 og formaður Venstre 1984-98.
Fjölbreyttur ferill ráðherradóttur
HVER ER KAREN ELLEMANN?
Uffe
Ellemann-Jensen
Stefnt er að því að Unnur Brá Kon-
ráðsdóttir, þingmaður Sjálfstæð-
isflokksins, verði kjörin forseti Al-
þingis á fyrsta fundi eftir jólahlé, en
fundurinn hefur verið boðaður
þriðjudaginn 24. janúar.
Unnur Brá verður 10. forseti Al-
þingis frá því deildaskipting þings-
ins var aflögð og Alþingi gert að
einni málstofu árið 1991. Hún verður
jafnframt fjórða konan sem gegnt
hefur þessu virðulega embætti.
Forsetar Alþingis frá 1991 hafa
verið þessir: Salóme Þorkelsdóttir
(1991-1995), Ólafur G. Einarsson
(1995-1999), Halldór Blöndal (1999-
2005), Sólveig Pétursdóttir (2005-
2007), Sturla Böðvarsson (2007-
2009), Guðbjartur Hannesson
(2009), Ásta R. Jóhannesdóttir
(2009-2013), Einar K. Guðfinnsson
(2013-2016) og Steingrímur J. Sig-
fússon (2016-2017).
Guðrún Helgadóttir var forseti
Sameinaðs Alþingis 1988 til 1991.
„Meginhlutverk forseta Alþingis
er að sjá um að ákvæði stjórn-
arskrár, sem varða Alþingi og þing-
sköp Alþingis, séu haldin. Forseti
Alþingis er einn handhafa forseta-
valds ásamt forsætisráðherra og for-
seta Hæstaréttar í fjarveru og for-
föllum forseta
Íslands,“ segir
m.a. í kynningu á
embættinu á vef
Alþingis. Þar
segir ennfremur
að þingforseti
stjórni fundum
Alþingis. Hann
hefur rétt til að
taka þátt í um-
ræðum líkt og
aðrir þingmenn
og gegnir þá einhver varaforsetanna
fundarstjórninni á meðan. Forseti
Alþingis hefur atkvæðisrétt í þing-
salnum.
Sættir ólík sjónarmið
„Þingforsetinn stýrir störfum Al-
þingis. Oft þarf hann að sætta ólík
sjónarmið og gæta hagsmuna
margra aðila. Þannig getur þing-
forseti ekki látið sjónarmið eigin
flokks ráða gerðum sínum heldur
verður hann að gæta þess að tekið sé
á erindum allra þingmanna af sann-
girni og réttsýni,“ segir ennfremur í
kynningunni. Forseti Alþingis kem-
ur víða fram fyrir hönd Alþingis og
tekur þátt í alþjóðlegu samstarfi for-
seta þjóðþinga. sisi@mbl.is
Fjórða konan
í stóli forseta
 Unnur Brá verður 10. forseti Alþingis
Unnur Brá
Konráðsdóttir
...sem þola álagið!
TRAUSTAR VÖRUR...
VIFTUR
Í MIKLU ÚRVALI
Það borgar sig að nota það besta!
• Bor›viftur
• Gluggaviftur
• I›na›arviftur
• Loftviftur
• Rörablásarar
• Ba›viftur
• Veggviftur
Dalvegi 10–14 • 201 Kópavogi • Sími: 540 7000 • www.falkinn.is