Morgunblaðið - 30.09.2017, Side 27

27
MORGUNBLAÐIÐ LAUGARDAGUR 30. SEPTEMBER 2017
Halló heimur! Þessi kálfur með augun full af undrun yfir veröld sem hann fæddist inn í fyrir stuttu á bænum Flatey á Mýrum, heilsaði upp á ljósmyndara Morgunblaðsins í gær.
Eggert
Samgöngu- og
sveitarstjórnarráðu-
neytið stóð fyrir Sam-
gönguþingi sem hald-
ið var í Hveragerði sl.
fimmtudag. Þingið var
fjölsótt og mörg fróð-
leg erindi voru flutt
sem fjölmiðlar gera
væntanlega góð skil.
Að vonum vakti til-
laga starfshóps sem
ég skipaði sl. vetur til að fjalla um
möguleika á hraðari uppbyggingu
stofnbrauta út frá Reykjavík mikla
athygli. Eðlilega munu verða
skiptar skoðanir á þeirri tillögu
starfshópsins að fjármagna slíkar
stórframkvæmdir með veg-
gjöldum, en að sama skapi er ljóst
að verði sú leið ekki farin mun sú
uppbygging sem þar er lögð til
taka allt að 30 ár að mati starfs-
hópsins. Þá er miðað við að fjár-
framlög til vegagerðar á umrædd-
um leiðum verði svipuð í
framtíðinni og verið hefur.
Hröð uppbygging stofnbrauta
út frá Reykjavík
Sá valkostur sem starfshópurinn
leggur til er að stofnbrautirnar til
Keflavíkurflugvallar, upp í Borg-
arnes með nýjum Hvalfjarðar-
göngum og austur fyrir Selfoss
með nýrri brú á Ölfusá, verði tvö-
faldaðar að mestu og að fram-
kvæmdum verði lokið á 6 til 8 ár-
um. Kostnaður við þetta verkefni
er gríðarlegur, áætl-
unin hljóðar upp á 56
milljarða króna, en
ábatinn verður að
sama skapi mikill.
Hann myndi birtast
vegfarendum í styttri
ferðatíma, minni
eldsneytiseyðslu og
ekki síst auknu um-
ferðaröryggi. Auðvit-
að verður ekki lagt
neitt fjárhagslegt mat
á mannlegan harm-
leik, en tjón á eignum,
löggæslu- og heilbrigðiskostnað,
svo eitthvað sé nefnt, er hægt að
leggja mat á. Á þessum þremur
leiðum nam kostnaður af umferð-
arslysum 3,1 milljarði króna á síð-
asta ári sem er ekki fjarri þeirri
fjárhæð sem áætlað er að rynni ár-
lega til samgönguframkvæmda á
þessum leiðum skv. tillögu starfs-
hópsins.
Við þekkjum öll Hvalfjarðar-
göngin sem afhent verða ríkinu á
næsta ári, en þau voru fjármögnuð
af vegfarendum með veggjöldum. Í
skýrslu starfshópsins kemur fram
að þau veggjöld sem innheimt yrðu
af fjölnotendum samgöngumann-
virkjanna gætu orðið um 140 krón-
ur í hvert skipti sem er um helm-
ingur þeirrar fjárhæðar sem þeir
vegfarendur greiða í Hvalfjarðar-
göngum sem kaupa sér lykil með
100 ferðum. Auðvitað myndu
margir finna fyrir slíkum kostnaði,
en mögulega mætti útfæra slíka
gjaldtöku á þann veg að kostnaður
yrði umtalsvert lægri.
Erlendir ferðamenn
taki þátt í fjármögnun
Nefna má að sú umferðarspá
sem byggt er á er íhaldssöm og
gera má ráð fyrir að umferð muni
aukast meira á næstu árum en þar
er gert ráð fyrir sem myndi vænt-
anlega endurspeglast í lægri veg-
gjöldum en hér er lagt upp með.
Við höfum flest orðið vör við sí-
fellt fleiri ferðamenn á þjóðveg-
unum okkar. Þar er kominn til
skjalanna stórnotandi vegakerfis-
ins sem við getum fengið til að
taka í árarnar með okkur við fjár-
mögnun þessara framkvæmda.
Víða erlendis eru veggjöld inn-
heimt á stofnbrautum og útlend-
ingar eru alvanir því að greiða slík
gjöld og kippa sér ekki upp við
það. Með mikilli fjölgun erlendra
ferðamanna hefur álag á vegakerf-
ið aukist að miklum mun og að
mínu mati er sjálfsagt og eðlilegt
að þeir beri kostnað af hraðari
uppbyggingu þess með okkur.
Nú verða tillögur starfshópsins
teknar til ítarlegrar skoðunar í
samgöngu- og sveitarstjórnarráðu-
neytinu og afstaða tekin til þeirra í
framhaldinu. Augljóst er að hér er
um að ræða áhugaverðan valkost í
vegagerð sem ég vænti að fái ítar-
lega og sanngjarna umfjöllun á
næstunni.
Óhappaverk að næturþeli
Það er að verða æ fleirum ljóst
hvílík óhappaverk unnið var að
næturþeli aðfaranótt 15. septem-
ber síðastliðinn þegar Björt fram-
tíð ákvað á óskiljanlegan hátt að
slíta ríkisstjórnarsamstarfinu.
Þetta var gert án þess að svo mik-
ið sem að reyna að ræða við sam-
starfsmenn sína í ríkisstjórn um
þau mál sem brunnu á þessu fólki.
Það skorti algerlega að grunn-
forsendan fyrir eðlilegum sam-
skiptum væri uppfyllt, að ræða
saman, sýna yfirvegun og ábyrgð
og komast að niðurstöðu að
ígrunduðu máli.
Því hefur verið haldið fram að
þarna hafi reynsluleysi fólks í
Bjartri framtíð ráðið för og er það
eflaust ein skýringin, en því verður
líka að halda til haga að forystu-
leysi í þeim stjórnmálaflokki hafi
einnig átt hér mikla sök.
Afleiðingarnar af þessu frum-
hlaupi létu ekki á sér standa. Í
einu vetfangi hvarf 32ja milljarða
sparnaður landsmanna með lækk-
un á hlutabréfamarkaði, ótti um
verðbólgu óx og líkur eru á að það
leiði til hækkunar vaxta. Þetta
óheillaskref hefur því bein áhrif á
afkomu heimilanna.
Það er með miklum ólíkindum
að þetta skuli gerast þegar þannig
háttar til hér á landi að allar ytri
aðstæður okkar eru mjög hag-
felldar. Ástandið í efnahags- og at-
vinnumálum er til að mynda með
miklum ágætum núna. Hér er ekk-
ert atvinnuleysi, ríkissjóður er
rekinn með afgangi og hagvöxtur
er með því mesta sem þekkist á
byggðu bóli. Segja má að hér
drjúpi smjör af hverju strái. Kaup-
máttur almennings er einnig meiri
en nokkru sinni fyrr. Þessar hag-
felldu aðstæður skapa okkur tæki-
færi til að sækja fram og gera enn
betur en gert gefur verið.
Við sjálfstæðismenn erum tals-
menn stöðugleika í stjórnarfari og
efnahagslífi. Kosningar til Alþingis
nú, aðeins ári eftir síðustu kosn-
ingar, eru ekki gott innlegg í það.
Óstöðugleiki í stjórnarfari fælir frá
bæði innlenda og erlenda fjárfesta
sem draga mun úr hagvexti sem
og að hætta er á að atvinnutæki-
færi tapast.
Eðlilega er fólk áhyggjufullt yfir
stöðunni í íslenskum stjórnmálum í
dag. Við sjálfstæðismenn vonumst
til þess að í kjölfar komandi kosn-
inga komist á festa á nýjan leik.
Það ástand sem skapast hefur í
íslenskum stjórnmálum er í boði
Bjartrar framtíðar. Ég vænti þess
að kjósendur hafi það í huga í
næstu Alþingiskosningum.
Eftir Jón
Gunnarsson » Segja má að hér
drjúpi smjör af
hverju strái. Kaupmáttur
almennings er einnig
meiri en nokkru sinni
fyrr. Þessar hagfelldu að-
stæður skapa okkur
tækifæri til að sækja
fram og gera enn betur
en gert gefur verið. Jón Gunnarsson
Höfundur er samgöngu-
og sveitarstjórnarráðherra.
Áhugaverður valkostur í vegagerð