Morgunblaðið - Sunnudagur - 01.10.2017, Qupperneq 6

6 MORGUNBLAÐIÐ SUNNUDAGUR 1.10. 2017
Í fyrsta sinn frá lokum síðariheimsstyrjaldar hefur flokkurmeð opinbera þjóðernisstefnu
fengið sæti á þýska þinginu og unnið
stórsigur, með 13,9% atkvæða.
Í kosningabaráttunni notaði
flokkurinn gamalþekkta popúlíska
stefnu; að etja einum illa settum
hópi gegn öðrum, sögðu að það yrði
að hætta að veita flóttamönnum fé
svo þýskir ellilífeyrisþegar hefðu
efni á að kaupa sér gleraugu. Þrátt
fyrir að samtök svo sem Alþjóðleg
samtök gyðinga, International
Auschwitz Committee, hafi varað við
því að flokkurinn ali á hatri í garð út-
lendinga, þar á meðal gyðinga, telja
sérfræðingar að kjósendur flokksins
hafi ekki allir gengið í kjörklefann
meðvitaðir um hve stór hluti það
væri af stefnu flokksins heldur hafi
flokkurinn höfðað til ákveðins hóps
kjósenda sem finnst hann hafa setið
eftir, búa við verri lífskjör en aðrir
Þjóðverjar.
Eftir kosningar er eins og AfD
hafi slakað á og leyft sér að tala enn
opinskárra og skerpa á þeirri stefnu
sinni að þeir séu andvígir komu út-
lendinga til landsins. Telja margir að
það hafi orðið til þess að sjálfur for-
maður flokksins, Frauke Petry, neit-
aði að setjast á þing fyrir flokkinn.
Óánægja með lífskjör
Margt bendir til að Þjóðverjar
óánægðir með lífskjör eigi stóran
hluta atkvæða AfD. Stærstur hluti
atkvæða AfD kom frá Saxlandi en
Saxland var við lok heimsstyrjald-
arinnar síðari hernumið af Sovét-
mönnum og varð því hluti af Aust-
ur-Þýskalandi árið 1949. AfD fékk
til dæmis 44% atkvæða í borginni
Görlitz í Saxlandi. Í Saxlandi í heild
fékk AfD 27%.
Þýska dagblaðið Taz lýsti niður-
stöðunum á sunnudag sem „hefnd
austursins“ sem vísar til dæmis til
eldri borgara í sveitarfélaginu
Oppach sem samkvæmt blaðinu
greiddu atkvæði sitt til AfD því
þeim fannst hinir stjórnmálaflokk-
arnir hafa brugðist sér. Saxar segj-
ast hafa setið eftir í lífskjarabar-
áttunni og efnahagsleg kjör þeirra
séu jafnvel verri en fyrir hrun
múrsins, sérstaklega fyrir þá sem
stóðu í eigin rekstri. Þannig birti
Guardian viðtal við fyrrverandi
bensínstöðvareigendur sem urðu
að loka stöðvunum sínum þegar
inn komu sterkir vesturþýskir að-
ilar, stórar keðjur, og gátu boðið
verð sem smærri stöðvarnar réðu
ekki við að bjóða. Austurþýskir
viðskiptamenn fengu holskeflu yfir
sig úr vestri af viðskiptajöfrum sem
sáu tækifæri og voru í yfirburða-
stöðu gagnvart Austur-Þýskalandi.
Vitað var að það myndi taka tíma
fyrir laun og ellilífeyri Austur-
Þjóðverja að ná því sem Vestur-
Þjóðverjar höfðu en mörgum Aust-
ur-Þjóðverjum finnst ekkert hafa
ræst úr því.
Hræðslan meiri í Saxlandi
Aðrir benda á að allt sé á hraðri upp-
leið í Saxlandi. Þrátt fyrir að mikill
fjöldi hafi flutt til Vestur-Þýska-
lands árin eftir að múrinn féll hefur
verg landsframleiðsla aukist upp á
síðkastið, um 2,7 prósent á síðasta
ári, og var það meiri aukning en í öll-
um hinum þýsku ríkjunum. Svo má
benda á að AfD náði mjög góðum
árangri í ríkasta ríki Þýskalands,
Bæjaralandi, svo ekki verður allt á
efnahag skrifað.
Sumir vilja skýra svo mikinn
stuðning í Saxlandi við AfD með því
að Saxland sé, miðað við önnur sam-
bandsríki Þýskalands, ekki fjöl-
menningarsamfélag. Í Saxlandi eru
íbúar af öðrum uppruna, frá fjarlæg-
ari löndum, færri en í öðrum ríkjum.
Og það sem þú þekkir ekki ertu oft
hræddur við. Hræðslan er talin
meiri í Saxlandi við „innrás útlend-
inga“ en annars staðar í Þýskalandi
og gæti komið heim og saman við
þetta.
Í umfjöllun Deutsche Welle í vik-
unni er fjallað um hvernig AfD muni
falla að þýska þinginu og ganga að
vinna með hinum flokkunum. Bent
er á að margt sé hægt að læra af
Skandinavíu en þar eru Danir,
Norðmenn og Svíar með álíka
stjórnmálaöfl á þingi og AfD. Sumir
stjórnmálafræðingar segja að gagn-
vart öfgakenndum og hatursfullum
skoðunum sé útskúfun leiðin en aðr-
ir segja að reyna þurfi að vinna með
AfD í sátt og samlyndi til að kæfa at-
hyglina sem þeir og öfgasinnaðar
skoðanir þeirra fá í fjölmiðlum.
Norski stjórnmálafræðingurinn
Anders Widfeldt segir í viðtali við
Deutsche Welle að hvorugt virki.
Skoðanir og upphrópanir AfD; eins
og að Þjóðverjar þurfi ekki lengur
að spá í það sem gerðist í seinni
heimsstyrjöld, muni alltaf fá athygli.
Vangaveltur
um atkvæði
Saxlands
AfD er orðinn þriðji stærsti stjórnmálaflokkur
Þýskalands en stórsigur vannst í Saxlandi. Margir
velta því fyrir sér af hverju flokkurinn eigi þar
öðru fremur upp á pallborðið.
AFP
Alexander Gauland og Alice Weidel. Flokksforystan hefur ekki verið á eitt sátt dagana eftir kosningar. Frauke Petry
sagði frá því í viðtali á ZDF að hún hefði tekið þá ákvörðun að taka ekki sæti á þingi fyrir flokkinn um síðustu helgi.
Saxland er tíunda stærsta sam-
bandsland Þýskalands.
’
Reiði er skepna sem stækkar þegar ráðist er á hana.
Jung von Matt, kosningastjóri Kristilegra demókrata.
ERLENT
JÚLÍA MARGRÉT ALEXANDERSDÓTTIR
julia@mbl.is
KÍNA
Kínversk stjórnvöld hafa fyrirskipað norðurkóreskum fyrir-
tækjum sem starfa í Kína að hætta allri starfsemi þar vegna
refsiaðgerða sem Sameinuðu þjóðirnar hafa samþykkt gegn
yfirvöldum í Norður-Kóreu. Fyrirtækjunum verður lokað í jan-
úar en Kína hefur einnig bannað viðskipti með vefnaðarvöru
og takmarkað útflutning á olíu til Norður-Kóreu.
INDLAND
Dómstóll á Indlandi breytti sakfellingu
í nauðgunarmáli þar sem leikstjórinn
Mahmood Farooqui var dæmdur fyrir
að nauðga konu. Dómstóllinn sagði að
„veikburða nei“ gæti þýtt samþykki,
sérstaklega þar sem meint fórnarlamb
er vel menntað. Aðgerðasinnar hafa
mótmælt niðurstöðunni.
FÆREYJAR
Poul Michelsen, utanríkis-
ráðherra Færeyja, heimsækir
Rússland í næsta mánuði en á
dagskrá er að ræða fríverslun-
arsamning við Rússland sem
Færeyingar hafa áhuga á að
koma á. Færeyingar eru ein af
fáum þjóðum sem eru ekki
þátttakendur í refsiaðgerðum
gegn Rússum og útflutningur
á sjávarfangi frá Færeyjum til
Rússlands hefur aukist mikið.
VANUATO
Allir 11.000 íbúar eyjunnar
Ambae í eyríkinuVanuato
hafa verið fluttir á brott af
heimilum sínum vegna eldgoss
í eldfjallinu ManaroVoui en
gos þar hófst um síðustu helgi.
Eyjan er á svæði þar sem
jarðskjálftar og eldgos eru tíð
vegna hreyfinga á flekamótum
en síðast gaus þar 2005.