Heimsmynd - 01.09.1986, Qupperneq 71

mjög fáa vini en sand af kunningjum eins
og gerist með fólk sem er alltaf á
hlaupum.
Ég kom því líka strax á að hann drykki
annars staðar en heima, fannst að börnin
ættu að hafa frið á eigin heimili og hann
hvarf oft í nokkra sólarhringa. Hann vildi
að ég drykki með sér og fannst ég ógur-
lega leiðinleg að gera það ekki, en ég
hefði ekki getað það þó ég hefði viljað því
ég hef aldrei haft mikla lyst á víni. Eftir að
búið var að selja ofan af okkur var ég
búin að fá nóg og vildi skilja. Það vildi
hann ekki og við fluttum í blokkaríbúð í
Breiðholtinu. Ég lét hann ráða, það er
svo einkennilegt hvað maður dofnar með
ástandinu - og hættir að hugsa.“
Svo var það einhvern tímann árið
1983, minnir mig, að ég fór að heiman
eina helgi til frænku minnar uppi í sveit.
Þar komst ég í AA-bókina og sá svart á
hvítu að hann hlyti að vera alkóhólisti.
Það hafði auðvitað hvarflað að mér en ég
var aldrei viss. En þarna sá ég að þeir
geta engu að síður verið alkóhólistar sem
stunda sína vinnu og drekka bara um
helgar. Ég sá líka hvað ég hafði hjálpað
honum að drekka með því að hringja í
vinnuna og ljúga fyrir hann, senda skuld-
heimtumenn í burtu og yfirleitt að halda
heimilinu og öllu gangandi fyrir hann,
taka þátt í feluleiknum. Ég fór líka að
gera mér grein fyrir því hvað ég hafði
sjálf breyst, frá því að vera létt og kát og
h'fsglöð yfir í að vera einhvern veginn
dofin og sama um allt.“
-Hvernig brástu við?
„Þetta var ferlega sárt og óþægilegt.
Ég reyndi að tala um þetta við hann en
hann tók því mjög illa og kom meðal
annars með mótrökin um það að hann
stundaði sína vinnu. Þá voru að vísu farn-
ir að detta úr mánudagar og föstudagar,
en það þýddi ekkert að benda á það.
Hins vegar hætti ég að skrökva fyrir
hann, sagði honum að hann yrði að ljúga
fyrir sig sjálfur.“
-Og börnin?
„Ég sagði því elsta fljótt hvernig í mál-
unum lægi, að pabbi væri alkóhólisti. Það
væri sjúkdómur, sem hann þyrfti að leita
sér lækninga við, og hvorki ég né þau
gætum neitt gert við því hvernig hann
væri. Ég held að hafi ég ástæðu til að
klappa sjálfri mér á bakið fyrir nokkurn
skapaðan hlut þá sé það að ég talaði strax
um ástandið við börnin og skýrði það en
var ekki með neinn feluleik við þau. Það
gerir bara illt verra og ég hef séð börn og
unglinga fara miklu verr út úr þessum
hlutum en mín, af því að það var alltaf
verið að reyna að fela ástandið fyrir
þeim.“
Hún rekur söguna hægt og bítandi.
Hann drekkur alltaf meira og meira og
hún fer að verða hrædd við hann. Hon-
um finnst alltaf verið að ganga á sinn
hlut, smáatriði, sem einhver lætur út úr
sér eða gerir, verða honum tilefni til
reiðikasta og hann er farinn að taka í
handlegginn á henni og hrista hana - og
hóta að henda henni út um glugganan.
„Hann var ennþá í vinnu, en drakk um
hverja helgi og kom þá ekki heim nema
rétt til þess að skipta um föt og fá sér að
borða, átti það til að vekja mig um miðj-
ar nætur til að elda sem ég og gerði. Ég
gerði allt til að halda friðinn, við bjugg-
um í blokk og þaðer ekki gaman að láta
nágrannana komast að því hvernig ástatt
er hjá manni. Fjárhagurinn var svo ein-
faldlega í mínus. Ég var hætt að finna til,
gat ekki einu sinni grátið, þegar þarna
var komið sögu, en hélt mér uppi á húm-
ornum. Síðan fór hann í fyrsta skipti að
heiman, sjálfviljugur og sagðist ætla að
skilja við mig. Ég var ánægð, þangað til
hann fór að koma aftur og hóta mér öllu
illu. Á endanum flutti hann inn aftur og
við reyndum að ræða saman. Það gekk
að sumu leyti betur en áður en ég var
samt orðin svo sár og vantrúuð að sú
sælan gekk fljótt yfir. Þetta var síðasta
sameiginlega tilraunin okkar til þess að
gera eitthvað í tilverunni og ein ástæðan
fyrir því að hún mistókst hefur eflaust
verið sú að ég var ekki tilbúin til þess að
taka hann inn aftur og var ósátt við sjálfa
mig fyrir að standa ekki á því.
Upp frá þessu fór ég að gera mér grein
fyrir því að ég elskaði hann ekki lengur. í
fyrsta skipti í mörg ár fór ég að velta því
fyrir mér hvað ég vildi sjálf. Við fjarlægð-
umst meir en nokkru sinni fyrr og það
var komin einhver almenn uppgjöf í sam-
bandið.
Svo sprakk allt. Þá var hann búinn að
vera fullur í tvo sólarhringa, kom heim
og sleppti sér alveg. Henti mér í gólfið,
sparkaði í mig og braut húsgögnin. Svo
fór han út. Þarna var ég búin að kunna
símanúmerið í Kvennaathvarfinu utan-
að. Ég hafði fylgst með úr fjarlægð þegar
verið var að stofna það. Gerði auðvitað
ekket annað sjálf en að fylgjast með. En
ég vissi að ég ætti eftir að þurfa að leita
þangað. Þessa nótt hringdi ég í Athvarf-
ið, var spurð hvort ég vildi koma og sagði
já. Svo hringdi ég í lögregluna. Ég var að
tína ofan í töskuna þegar hann kom aft-
ur. Hann brotnaði alveg niður þegar
hann sá að við vorum að fara en ég þorði
ekki að vera nálægt honum eftir það sem
á undan var gengið og lögreglan ók mér
og börnunum í Athvarfið. Nokkrum
dögum seinna hringdi ég svo í hann og
sagði honum hvar við værum.“
-Hvernig tók hann því?
„Hann varð alveg vitlaus. Það er ógur-
leg hneisa fyrir karlmann að konan hans
skuli flýja undan honum í Kvennaat-
hvarf. Hann hótaði mér bæði lögreglu og
lögfræðingum. Það átti að taka af mér
börnin og allt þetta venjulega sem þeir
hóta.“
-Hvernig var að koma í Kvennaat-
hvarfið í fyrsta skipti?
„Það var í einu orði sagt æðislegt. Við
vorum öll ofsalega tætt og hrædd, börnin
í losti; pabbi þeirra kveður þau grátandi
eftir barsmíðar og brjálæði, allir ná-
grannarnir komnir fram á gang, ekið í
lögreglubíl um hánótt, þú getur ímyndað
þér ...
En þegar við vorum komin á staðinn
fannst mér ég örugg og hólpin. Það var
næstum fullt í Athvarfinu þegar við kom-
um, en það voru strax útbúin handa okk-
ur svefnstæði og hitað kakó og svo gat
maður talað ef maður vildi. Ég vildi helst
bara vera þarna inni í örygginu, enda
þorði ég varla út á götu þessa viku sem
við vorum þarna. Það er samt stórt átak
að flýja heimilið og fara á svona stað og
HEIMSMYND 71