Fréttablaðið - 18.04.2015, Blaðsíða 12

18. apríl 2015 LAUGARDAGUR| FRÉTTIR |
SUÐUR-AFRÍKA Að minnsta kosti
sex manns hafa látið lífið í of-
beldis bylgju gegn útlendingum í
Suður-Afríku undanfarna daga.
Ofsóknirnar hafa vakið reiði
nágrannaríkjanna, en suðurafrísk
stjórnvöld hafa óskað eftir aðstoð
frá öðrum Afríkuríkjum við að
draga úr spennunni.
Víða um land hefur múgur
manns farið um og hrakið burt alla
útlendinga. Reiðin hefur ekki síst
beinst að verslunum og öðrum fyr-
irtækjum í eigu útlendinga. Marg-
ir hafa flúið að heiman og þora
ekki að snúa til baka.
Óeirðirnar hófust í hafnarborg-
inni Durban en undanfarna daga
hafa þær verið verstar í Jóhann-
esarborg. Tugir manna hafa verið
handteknir.
Nokkur hundruð manns hafa
leitað skjóls á lögreglustöð í hverf-
inu Jeppestown. Gwede Mantashe,
framkvæmdastjóri Afríska þjóð-
arráðsins, segir allt stefna í að
koma þurfi upp flóttamannabúð-
um í landinu.
Talið er að í Suður-Afríku búi að
minnsta kosti tvær milljónir inn-
flytjenda, hugsanlega allt að fimm
milljónir. Þetta eru á bilinu 4 til 10
prósent af rúmlega 50 milljónum
íbúa landsins alls.
Innflytjendurnir eru sakaðir um
að taka störf frá heimamönnum,
koma með fíkniefni inn í landið og
jafnvel ætla að taka þar öll völd.
Ofbeldishrinan hófst um miðjan
síðasta mánuð eftir að Goodwill
Zwelithini, konungur Súlúmanna,
hafði ávarpað fjölmennan útifund
í KwaZulu-Natal þar sem hann
sagði nauðsynlegt að útlendingar
færu úr landi.
„Við skorum á alla útlendinga
að pakka saman föggum sínum og
hafa sig á brott,“ sagði Zwelithini
á fjölmennum fundi í KwaZulu-
Natal, yfirráðasvæði Súlúfólks-
ins, um miðjan síðasta mánuð.
Í byrjun apríl tók svo Edward
Zuma, elsti sonur Jacobs Zuma
forsta, undir þessi ummæli: „Við
verðum að gera okkur grein fyrir
því að í þessu landi sitjum við á
þeirri tímasprengju að þeir taki
yfir landið,“ er haft eftir honum
á fréttasíðum suðurafríska dag-
blaðsins Mail and Guardian.
Faðir hans, Zuma forseti, hvetur
fólk hins vegar til að halda ró sinni
og láta af þessu ofbeldi.
Fyrir sjö árum reið yfir landið
sams konar bylgja ofsókna gegn
útlendingum. Ofbeldið þá kostaði
tugi manna lífið.
gudsteinn@frettabladid.is
milljónir af um
50 milljónum
íbúa Suður-Afríku eru
innfl ytjendur.
2-5
12
Útlendingar ofsóttir
í borgum S-Afríku
Kröfur um að útlendingar hafi sig á brott frá Suður-Afríku hafa verið háværar
undanfarnar vikur. Ofbeldi gegn útlendingum hefur kostað nokkur mannslíf. Um
4 til 10 prósent íbúa eru innflytjendur. Sonur forsetans hefur varað við þeim.
ÓEIRÐIR Fyrir
utan Jeppies
Hostels í
Jóhannesar-
borg stóð þessi
kona, þakin
sóti, og hrópaði
ókvæðisorð að
útlendingum
sem búa þar.
NORDICPHOTOS/AFP
UMFERÐ Talið er að ótímabær
dauðsföll vegna loftmengun-
ar á Íslandi hafi verið 35 til 72
árið 2011 samkvæmt skýrslu
Umhverfisstofnunar Evrópu.
„Þessar tölur eru ekki byggð-
ar á heilbrigðisupplýsingum frá
hverju landi heldur á mengun-
artölum frá hverju landi. Þær
mengunartölur ásamt upplýs-
ingum um íbúafjölda og hversu
margir íbúar hvers lands búa í hversu
mikilli mengun eru settar inn í reiknilík-
an. Forsendur reiknilíkansins eru meðal
annars rannsóknir sem hafa
sýnt fram á hversu mikil aukn-
ing verður á dánartíðni í ákveð-
ið mikilli mengun,“ útskýrir Þor-
steinn Jóhannsson, sérfræðingur
hjá Umhverfisstofnun, sem hélt í
vikunni erindi á málþingi um loft-
gæði í Reykjavík.
Sýnt hefur verið fram á tengsl
svifryksmengunar og dánartíðni,
að sögn Þorsteins. Hann segir
svifryk hafa áhrif á öndunarfæri en einn-
ig hjarta- og æðakerfið.
Þorsteinn bendir á að á Íslandi séu talin
vera 18 ótímabær dauðsföll á ári vegna
loftmengunar á hverja 100 þúsund íbúa.
„Þetta er skást hér og kemur ekki á óvart.
Ísland er stórt land miðað við fólksfjölda.
Þetta er ekki af því að við séum svo rosa-
lega umhverfisvæn. Við eigum fjölda bíla
og keyrum mikið.“
Þorsteinn greinir frá því að mengun frá
dísilbílum sé í raun verri en frá bensínbíl-
um. Dísilbílar losi meira af verri mengun-
arefnum, það er fyrst og fremst sót og nit-
uroxíðsambönd. Mengunin frá dísilbílum
sé fimm til tíu sinnum meiri en frá sam-
bærilegum bensínbílum. - ibs
Dísilbílar losa fimm til tíu sinnum meira af verri mengunarefnum en sambærilegir bensínbílar samkvæmt mælingum:
Ótímabær dauðsföll hafa orðið vegna loftmengunar
ÞORSTEINN
JÓHANNSSON
UMFERÐ Dísilbílar losa meira af verri mengunarefnum en
bensínbílar. FRÉTTABLAÐIÐ/ANTON
NOREGUR Norski Verkamanna-
flokkurinn samþykkti á lands-
fundi sínum í gær að Noregur
skyldi gera betur í flóttamanna-
málum. Verkamannaflokkurinn
vill að Noregur taki við 10.000
sýrlenskum flóttamönnum árin
2015 og 2016.
Leiðtogi Verkamannaflokksins,
Jonas Gahr Støre, hefur upp á síð-
kastið verið gagnrýndur fyrir að
skila auðum seðli í flóttamanna-
málum. Talið er að þetta útspil sé
til að sýna fram á að leiðtoginn
geti tekið staðfastar ákvarðanir.
Talsmenn norska Framfara-
flokksins hafa gagnrýnt tillöguna
og benda á að Verkamannaflokk-
urinn gerði afar lítið í málefnum
flóttamanna þegar flokkurinn sat
í ríkisstjórn. - srs
Noregur eigi að gera betur:
Vilja taka við
10.000 manns
DÓMSMÁL Ríkharð Júlíus Rík-
harðsson, Davíð Fjeldsted og
Magnús Sigurjón Einarsson
hlutu allir skilorðsbundinn
fangelsisdóm fyrir aðkomu sína
að frelsissviptingarmáli í Hlíða-
hverfinu í Reykjavík í desember
árið 2010. Dómur var kveðinn
upp í Héraðsdómi Reykjavíkur
í gær. Ríkharð hlaut tveggja og
hálfs árs dóm, Davíð tveggja
ára dóm og Magnús Sigurjón
eins árs dóm. Dómar Ríkharðs
og Davíðs eru skilorðsbundnir
til þriggja ára en dómur Magn-
úsar til tveggja ára. Þeir þurfa
að greiða eina milljón króna í
bætur ásamt vöxtum til fórnar-
lambsins og eina og hálfa millj-
ón króna ásamt vöxtum til föður
hans. - ktd, vh
Frelsissvipting í Hlíðunum:
Fengu skilorðs-
bundna dóma
HEILBRIGÐISMÁL Helstu orsakir
raka- og mygluvandamála í hús-
næði virðast vera röng vinnu-
brögð við hönnun og mannvirkja-
gerð, vanræksla við viðhald og
röng notkun á húsnæði, að mati
starfshóps umhverfis- og auð-
lindaráðherra sem fjallað hefur
um myglusvepp og tjón af hans
völdum.
Tækifæri til úrbóta felast
helst í aukinni fræðslu, leið-
beiningum, menntun fagaðila
og auknum rannsóknum á svið-
inu sem leitt gæti til nýrra og
bættra vinnubragða og bygging-
araðferða. - shá
Starfshópur ráðherra er harðorður í skýrslu:
Mistök skýra myglu
MYGLA Myglusveppur í húsnæði getur
verið alvarlegt heilsufarsvandamál.
KAMBÓDÍA Í gær voru 40 ár frá því að herafli Rauðu khmeranna sigraði
stjórnarher Kambódíu í höfuðborginni Phnom Penh og sigraði þar með í
blóðugri borgarastyrjöld. Þó að styrjöldinni hafi lokið markaði fall borg-
arinnar upphafið að hryllilegri stjórnartíð khmeranna sem einkenndist
af pólitískum aftökum, hungursneyð og þrælkunarvinnu. Rúmlega tvær
milljónir manna létust í Kambódíu fyrir tilstilli ógnarstjórnarinnar.
Myndin er tekin í safni við Choeung Ek sem byggt var til að minnast
þjóðarmorðanna. Safnið stendur á fjöldagröf og hauskúpur fórnarlamb-
anna koma þaðan og eru nú til sýnis á safninu. - srs
40 ár frá blóðugri valdatöku Rauðu khmeranna í Kambódíu:
Drápu um tvær milljónir manna
HAUSKÚPUR Maður tekur mynd af hauskúpum á Choeung Ek-safninu í Kambódíu.
TANG CHHIN SOTHY/AFP