Fréttablaðið - 18.04.2015, Qupperneq 16

18. apríl 2015 LAUGARDAGURSKOÐUN GUNNAR
FRÉTTABLAÐIÐ Skaftahlíð 24, 105 Reykjavík Sími: 512 5000, ritstjorn@frettabladid.is ÞRÓUNARSTJÓRI: Tinni Sveinsson tinni@365.is HELGARBLAÐ: Erla Björg Gunnarsdóttir erla@frettabladid.is MENNING: Magnús Guðmundsson magnus@frettabladid.is
LJÓSMYNDIR: Pjetur Sigurðsson pjetur@frettabladid.is FRAMLEIÐSLUSTJÓRI: Sæmundur Freyr Árnason sfa@frettabladid.is ÚTLITSHÖNNUN: Silja Ástþórsdóttir siljaa@frettabladid.is
ÚTGÁFUFÉLAG: 365 miðlar ehf. STJÓRNARFORMAÐUR: Ingibjörg S. Pálmadóttir FORSTJÓRI: Sævar Freyr
Þráinsson ÚTGEFANDI OG AÐALRITSTJÓRI: Kristín Þorsteinsdóttir kristin@frettabladid.is AÐSTOÐARRITSTJÓRAR:
Andri Ólafsson andri@365.is, Hrund Þórsdóttir hrund@stod2.is, Kolbeinn Tumi Daðason kolbeinntumi@365.is.
Fréttablaðið kemur út í 90.000 eintökum og er dreift ókeypis á heimili á höfuðborgarsvæðinu og Akureyri. Einnig er
hægt að fá blaðið í völdum verslun um á landsbyggðinni. Fréttablaðið áskilur sér rétt til að birta allt efni blaðsins í
stafrænu formi og í gagnabönkum án endurgjalds. ISSN 1670-3871
MÍN SKOÐUN: JÓN GNARR
Kristín
Þorsteinsdóttir
kristin@frettabladid.is
Ég hef aldrei skipt mér neitt sérstaklega af stjórnmál-um, nema einu sinni og þá með nokkuð afdrifaríkum
hætti. Ég hef nokkrum sinnum
skráð mig í stjórnmálaflokk til
að geta stutt eða kosið einhvern
vin minn eða kunningja í próf-
kjöri eða slíku. Annars leiðist mér
þetta pólitíska þref, þessir flokka-
drættir og þras, sem alltaf verður
svo afskaplega þreytandi og leiðin-
legt. Á endanum er þetta bara eitt-
hvað fólk sem er að reyna að gera
sitt besta en í umhverfi sem er
ekki alltaf að vinna með því. Inn á
milli eru svo nokkrir eigingjarnir
frekjudallar sem finnst meira til
sín og sinna koma en annarra. Það
er bara eins og alls staðar annars
staðar.
Ég er, mér vitandi, ekki með-
limur í neinum stjórnmálaflokki.
Ég styð engan einn sérstaklega
og er ekki held-
ur neitt sér-
staklega á móti
neinum heldur.
Ég hef til dæmis
ekkert á móti
Fram sóknar-
flokknum, þótt
sumt af því
fólki sem starf-
ar innan hans fari oft í taugarnar
á mér. Það fer fólk úr öllum flokk-
um í taugarnar á mér. Það að fólk
sé vel innrætt, kurteist og ærlegt
finnst mér skipta meira máli en í
hvaða flokki það er. Ég hef held-
ur aldrei getað haldið með neinu
íþróttafélagi. Ég einhvern veginn
held alltaf með þeim sem er að
tapa. Kannski er það vegna þess
að ég hef alltaf upplifað mig og
mína sem aumingja. Ég er aum-
ingi, kominn af aumingjum. Ef ég
er spurður þá segist ég vera anark-
isti. Mér finnst það fínt. Ég trúi á
einstaklinginn og frelsi hans og
rétt til að haga lífi sínu að eigin
vilja og án afskipta annarra, svo
framarlega sem hann er ekki að
skaða sjálfan sig eða aðra. Það
er mín grundvallarskoðun. Mér
finnst til dæmis að ég eigi að fá
að heita það sem ég vil og finnst
engum koma það við. En ég trúi
líka á samkennd og meðlíðan og
samfélagslegan stuðning við okkar
minnstu bræður og systur. Þetta
er draumasamfélag að mínum
dómi, þar sem allir fá að njóta sín
á meðan vel er séð um lítilmagn-
ana. En það er náttúrlega flókin
útfærsla. Stundum hafa aumingj-
arnir það gott á kostnað hinna og
stundum maka þeir síðarnefndu
krókinn á kostnað aumingjanna.
Stundum eru allir aumingjar og
stundum eru allir kóngar. En það
varir yfirleitt stutt í einu.
Að sigra heiminn
Leitin að hinu fullkomna jafn-vægi í samfélagi mannanna er völundarhús og vegur allt-
af salt. Hugmyndir og hugsjónir
eru eitt og oft eru hræðilegustu
afglöpin vörðuð af góðri hugmynd
og fullvissu. Það eru yfirleitt mann-
legir breyskleikar sem verða þeim
að falli. Leti, eigingirni, hroki, reiði
og allt þetta dót. Það er svo margt
sem við vitum ekki og skiljum ekki
en teljum okkur vita og skilja. Sólin
er til dæmis ekki endilega gul, þótt
mér finnist hún vera það.
Ég hef reynt að forða mér frá
því að dragast inn í þetta þras. Mér
finnst að það eigi að byggja Land-
spítalann. Það er eitthvað sem er
áþreifanlegt og raunverulegt. Mér
er alveg sama um ESB, hvort við
göngum í það eða ekki. Ég held að
það breyti engu stóru. Sumir segja
að við séum í því hvort sem er. En
það er kannski einhver vitleysa.
Mér finnst evran ljótur peningur
og ég get ekki fyrirgefið ESB að
hafa bannað sænskt munntóbak.
Margt sem við vitum ekki
Ég hef aðeins verið að komm-entera á stjórnmálin að undan förnu. Og helst út frá
því að mér finnst stjórnsýslan
sjálf mega vera betri, þ.e.a.s. reglu-
verkið, hvernig við skipuleggjum
samfélagið. Mér finnst umgjörðin
nokkuð skýr en mér finnst þurfa að
skýra betur útfærslur og inntak.
Margir vilja meina að ný stjórnar-
skrá muni leysa þetta. Ég veit það
ekki. Mér finnst mjög mikilvægt að
Ísland fái ný umferðarlög. Alþingi
hefur ekki getað komið sér saman
um þau í átta ár. Umferðar lögin eru
úrelt. Og mér finnst það kannski
fyrst og fremst táknrænt frekar en
hættulegt og dýrt. Hvernig getur
Alþingi, sem getur ekki komið sér
saman um einföld umferðarlög svo
fólkið í landinu geti komist slysa-
laust á milli staða með einföldum
og skýrum hætti, nokkurn tímann
komið sér saman um eitthvað sem
skiptir máli?
Það segir í lögum að Reykja-
vík sé höfuðborg Íslands. En það
er ekkert um hvað í því felst. Það
er því huglægt mat hvers og eins
og enn eitt málið sem hægt er að
þrasa um. Hvernig væri að fara að
taka öll þessi atriði fyrir og skil-
greina þau? Íslenskt regluverk er
því miður alltof oft hrákasmíði,
sett saman meira af vilja en getu.
Og þá verður samfélagið eins og
að spila spil þar sem reglurnar eru
ekki á hreinu og fólk nær árangri
með frekju og yfirgangi. Sumir
mega gera aftur og kasta teningn-
um tvisvar en aðrir ekki. Og eng-
inn virðist skilja af hverju.
Það er vitlaust gefi ð
31.990,-
ÚRVALIÐ
ER HJÁ OKKUR!
S
íðast þegar demókratar völdu forsetaefni var mörgu
frjálslyndu flokksfólki vandi á höndum. Valið stóð milli
tveggja öflugra frambjóðenda, sem hvor um sig myndi
marka timamót, næðu þeir kjöri. Þeldökkur karl atti
kappi við konu. Fyrirrennararnir á forsetastóli voru
allir hvítir karlar. Obama vann eftir hatramma baráttu og varð
forseti. Clinton gerir nú aðra atlögu að forsetastólnum.
Sitt sýnist hverjum um
frammistöðu Obama þegar
sígur á seinni hluta ferilsins.
Almennt þótti hann of leiðitam-
ur ríkjandi hagsmunaöflum og
frekar daufur í stórum málum
á fyrra kjörtímabilinu. Það
sem af er því síðara hefur hann
verið heldur líflegri. Hann fær
stóran plús fyrir Kúbu. Erfitt er að spá um hvernig framtíðin
mun meta hans feril.
En skiptir uppruninn máli? Hefur sambúð kynþátta batnað á
valdatíma forseta sem er afrískur að hálfu? Ítrekaðar útistöður
lögreglu við þeldökka Bandaríkjamenn telja margir vís-
bendingu um afturför. Mikill meirihluti þeldökkra telur, að á
þá halli í réttarkerfinu almennt. Þeir fái þyngri dóma og verri
meðferð í troðfullum fangelsum. Obama hafi engu breytt. Sama
eigi við á fjölmörgum öðrum sviðum.
Því er haldið fram að hálfafrískur forseti hafi orðið einhvers
konar syndakvittun – fólk telji sig hafa gert upp við ljóta fortíð
með því að treysta þeldökkum manni fyrir Hvíta húsinu. En
það sé í raun lítil fórn. Embætti forseta skipti æ minna máli því
stjórnmálavaldið sé ofurselt hagsmunaklíkum, sem öllu ráði í
krafti peninga.
Hvað sem því líður segja stuðningsmenn Obama að hann
sé að taka til hendinni. Sáttargjörð vegna misréttis allt frá
tímum þrælahaldsins sé í vinnslu - táknræn tilraun til að gera
upp við söguna. Greinilega láti þeldökkir meira í sér heyra en
áður. Það skýri athyglina, sem endurteknar misgjörðir lögreglu
fær. Athyglin sýni framför, sem ekki sé sett í rétt samhengi í
fréttum. Áður hafi lítið verið fjallað um slíkt.
Verði Hillary Clinton fyrir valinu mun arfleifð Obama í
kynþáttamálum skipta miklu máli. Takist andstæðingi hennar
í forsetaslag að sannfæra kjósendur um, að í sambúð kynþátta
hafi ekkert þokast á tímum Obama, mun það yfirfært á hennar
baráttu. Hvers vegna ætti konu þá að takast betur í jafn-
réttismálum?
Clinton og Obama eru samherjar, sem róa á sömu atkvæða-
mið í eigin flokki. Báðum er talið til tekna, að hún gerðist utan-
ríkisráðherra í hans ríkisstjórn eftir að hafa beðið lægri hlut í
erfiðum slag. Hún þótti sýna honum hollustu. Hann þótti sýna
henni traust. Það verður því vandratað einstigi fyrir hana, að
stilla af fjarlægðina frá Obama. Hans meintu mistök geta orðið
hennar fótakefli. Hans meintu sigrar geta orðið hennar ávinn-
ingur.
Það hallar á konur í Bandaríkjunum. Þær fá þriðjungi lægri
laun en karlar. Þar er verk að vinna eins og í kynþáttamálum.
Tvöföld ósk demókrata um sögulegar breytingar verður upp-
fyllt, ef hún verður eftirmaður hans. Rætist óskin mun sagan
leiða í ljós hvort kyn eða hörundslitur Bandaríkjaforseta skipta
miklu í hrópandi réttlætismálum.
Óskabörn frjálslyndra demókrata:
Barrack og Hillary