Morgunblaðið - 08.10.2019, Qupperneq 25

bregðast skuli við þeim. Við slíkar að-
stæður er ýmislegt sem þarf að horfa
í. Er þetta eðlileg varnaraðgerð eða er
verið að slá frá sér? Er varnar-
maðurinn með opna hönd eða kreppt-
an hnefa? Er framhandleggur eða oln-
bogi notaður? Það nýjasta í þessu er
að skorað var á HSÍ á síðasta ársþingi
þess að eyða fólskubrotum í íþróttinni.
Á síðasta tímabili var farið gagngert í
það og hefur þeim fækkað mikið. Fyr-
ir vikið fjölgaði rauðum spjöldum, sem
var misvinsælt, en við teljum að
fólskubrotin séu nú færri og leikmenn
hugsi varnarleik sinn á annan hátt,“
segir Magnús og bendir á þær
áherslur að tekið sé mið af afleiðingu
brots jafnvel þótt snerting kunni að
vera lítil.
„Ef leikmaður er á miklum hraða,
eða er í loftinu, getur hann lent illa
þótt snertingin sé lítil. Leikmaðurinn
getur ekki varið sig við þær aðstæður.
Fólk getur þess vegna lent á hnakk-
anum. Slík brot geta því verið mjög
hættuleg þótt þau séu ekki framin af
miklu afli. Dómurum ber að taka á því
úr því að afleiðingarnar eru miklar.
Ljótustu brotin verða gjarnan þegar
leikmaður getur ekki varið sig vegna
þess að hann er í loftinu eða á miklum
hraða. Ábyrgðin er því varnarmanns-
ins í slíkum tilvikum. Við þetta má
bæta að gefa skal leikmanni rautt
spjald ef hann er talinn hafa kastað
viljandi í höfuð markvarðar í vítakasti
eða höfuð varnarmanns í aukakasti.
En þær áherslur eru ekki nýjar af nál-
inni. Að mínum dómi hafa verið stigin
skref í rétta átt til að vernda leikmenn
og leikurinn er orðinn hættuminni.
Átök eru hins vegar hluti af handbolt-
anum og því erfitt að útrýma höfuð-
höggum,“ sagði Magnús.
Ljósmynd/Þórir Tryggvason
ÍÞRÓTTIR 25
MORGUNBLAÐIÐ ÞRIÐJUDAGUR 8. OKTÓBER 2019
Við framleiðum lausnir
Sími 577 6700 / islandshus@islandshus.is / www.islandshus.is
GLÁMUR
Dvergarnir R
Dvergurinn Glámur
er 35 cm á hæð,
vegur 65 kg og er með
innsteypta festingu fyrir 2“ rör
Öflugur skiltasteinn
fyrir umferðarskilti
Ég sá einu sinni myndband á
Youtube af tveimur ungum
strákum. Þeir voru átta ára
gamlir minnir mig og höfðu verið
bestu vinir lengi. Annar þeirra
var dökkur á hörund og hinn var
ljós. Í myndbandinu voru þeir
spurðir að því hver væri helsti
munurinn á þeim. Þeir horfðu
hvor á annan í smástund og
sögðu svo nánast samtímis:
„nefið.“ Nefið á þeim var sem
sagt það sem aðskildi þessa tvo
drengi sem gætu allt eins verið
tvíburar að eigin sögn.
Kinu Rochford, leikmaður
Hamars í 1. deild karla í körfu-
knattleik, varð fyrir kynþáttaníði
í fyrstu umferð deildarinnar
gegn Sindra á Hornafirði á
föstudaginn síðasta. Þar var
hann kallaður ljótum nöfnum er
snúa að litarhætti hans en hann
er Bandaríkjamaður sem er
dökkur á hörund. Rochford var
eðlilega mjög brugðið eftir atvik-
ið.
Hornfirðingar voru fljótir að
bregðast við og senda frá sér yf-
irlýsingu vegna atviksins, sem er
vel. Í yfirlýsingunni kemur jafn-
framt fram að bæði formaður og
varaformaður KKÍ hafi verið í
stúkunni á umræddum leik. Af
hverju ekkert var aðhafst í hús-
inu skil ég ekki. Ef ekki áhorf-
endur þá hafa dómarar vísað
stuðningsmönnum út úr húsi
fyrir það eitt að svívirða dómara.
Maður hefði haldið að síendur-
tekið kynþáttaníð væri nóg til
þess að vísa mönnum út úr húsi.
Fordómar eru ekki með-
fæddir hæfileikar. Þeir eru
kenndir og þeir lærast. Í stúk-
unni á Höfn voru ung börn sem
hlógu þegar Rochford varð fyrir
kynþáttaníði. Kennum börn-
unum okkar eitthvað meira og
stærra. Virði hvers og eins er
ekki mælt í litarhætti eða kyn-
þætti heldur í manneskjunni
sem við höfum að geyma.
BAKVÖRÐUR
Bjarni Helgason
bjarnih@mbl.is
„Þetta er í fyrsta sinn sem ég upplifi kynþáttaníð í minn
garð á sjö ára atvinnumannaferli,“ sagði Kinu Rochford,
bandarískur leikmaður 1. deildar liðs Hamars í körfu-
knattleik, í viðtali sem birtist á íþróttavef mbl.is í gær.
Hamar heimsótti Sindra á Höfn í Hornafirði í fyrstu um-
ferð deildarinnar á föstudaginn síðasta en stuðnings-
maður Sindra hrópaði ítrekað ókvæðisorð að Rochford í
leiknum, sem sneru að litarhætti leikmannsins.
Rochford sagði frá því hvernig saklaust grín frá þess-
um stuðningsmanni hefði þróast í annað og verra eftir
því sem leið á leikinn. „Þegar fjórar mínútur voru liðnar
af leikhlutanum fór hann svo að kalla mig niggara og
negra. Þetta gerðist ekki einu sinni eða tvisvar, hann hrópaði þetta í átt að
mér stöðugt. „Hey negri, þú ert ömurlegur,“ sagði hann stöðugt þegar ég
var að taka vítaskot, yfir allan salinn,“ sagði Rochford og sagði m.a. að það
versta hefði verið að í kringum manninn hefðu verið börn sem hlógu að því
sem hann sagði. Viðtalið í heild er á mbl.is/sport/korfubolti bjarnih@mbl.is.
Kynþáttafordómar á Höfn
Kinu
Rochford
Ólafur H. Kristjánsson, þjálfari FH-
inga, hafnaði tilboði danska knatt-
spyrnufélagsins Esbjerg um að
taka við þjálfun úrvalsdeildarliðs
félagsins, samkvæmt frétt Ekstra
Bladet í gær. Esbjerg rak þjálfara
sinn, John Lammars, á dögunum en
liðið hefur byrjað tímabilið mjög
illa og er næstneðst í dönsku úr-
valsdeildinni þegar tólf umferðir
eru búnar. Ólafur, sem hefur þjálf-
að bæði Randers og Nordsjælland,
var að ljúka sínu öðru tímabili með
FH og er samningsbundinn félag-
inu til loka næsta tímabils.
Ólafur vildi
ekki Esbjerg
Morgunblaðið/Eggert
FH Ólafur H. Kristjánsson er ekki á
förum úr Hafnarfirði.
Rebekka Sverrisdóttir, sem á að
baki leiki í efstu deild í knattspyrnu
með bæði KR og Val, er að ljúka
mastersnámi í heilbrigðisverkfræði
við KTH-háskólann í Stokkhólmi. Í
mastersverkefni sínu rannsakaði
hún notagildi Halo II-höfuðbands
sem leikmenn geta leikið með í
boltagreinum. Rannsóknin hefur
ekki verið birt en
verkefnið er
tilbúið.
„Ég skoðaði
höfuðáverka sem
verða vegna þess
að leikmenn
skella saman:
höfuð í höfuð. Ég
komst að því að
slík högg valda
flestum höfuð-
áverkum og
heilahristingi í fótbolta. Ég einbeitti
mér að því. Í rannsókn minni var
notuð hlíf sem er mikið notuð. Nið-
urstaðan varð sú að notkun hennar
getur dregið verulega úr skaðanum
sem verður á heilanum. Ég skoðaði
frekar háan hraða þar sem leik-
menn skella saman á allt frá fjórum
metrum á sekúndu upp í tíu metra á
sekúndu. Niðurstöðurnar voru
skýrar hvað það varðar að hlífin
hjálpar til við að draga úr skaða á
heila en kemur ekki í veg fyrir
heilahristing,“ sagði Rebekka þegar
Morgunblaðið ræddi við hana í gær.
Sjálf fékk hún heilahristing þegar
hún lék í NCAA í Bandaríkjunum.
Þar segir hún að mikil þekking hafi
verið til staðar um hvernig bregðast
skuli við og engin eftirmál urðu af
því fyrir Rebekku. Hún segist hafa
fengið mikinn innblástur varðandi
verkefnið vegna þeirrar umfjöll-
unar sem átt hefur sér stað um höf-
uðmeiðsli í knattspyrnunni.
„Ég var svo heppin að hjá KTH,
Konunglega tækniháskólanum í
Stokkhólmi, eru fræðimenn sem
vinna við að rannsaka höfuðmeiðsli í
íþróttum eins og íshokkí og amer-
ískum fótbolta þar sem notaðir eru
hjálmar. Í samstarfi við leiðbein-
andann minn, Madelen Fahlstedt,
mótaði ég þessa hugmynd, um
höfuðhögg og hlífar hannaðar fyrir
fótbolta, í verkefni. Þau höfðu aldrei
unnið með atvik í fótbolta áður og
höfðu ekki kynnst höfuðhlífum
hönnuðum fyrir fótboltafólk, sem
gerði þetta enn meira spennandi.
Ég er sjálfsagt með þeim sem
fyrstu sem nota þessa aðferð til að
skoða höfuðhögg í fótbolta. Ég nota
hermunaraðferð til að herma eftir
alvöru höfuðhöggi sem olli heila-
hristingi. Notaði ég tvö tölvuhöf-
uðmódel (e. finite element models).
Einnig er hægt að skoða fleiri
breytur, eins og á hversu miklum
hraða höggið kemur og hvar höggið
lendir á höfðinu. Módelið af höfðinu
og heilanum var mjög nákvæmt og
hannað af KTH. Þar af leiðandi
hafði ég góða stjórn á því sem ég
var að skoða.“
Spurð hvort niðurstöðurnar hafi
komið henni á óvart segir hún það
mega til sanns vegar færa.
„Já, það kom mér vissulega svo-
lítið á óvart hversu afgerandi niður-
stöðurnar voru. Ég hafði heyrt mis-
jafnlega látið af þessum hlífum frá
fólki sem hafði notað þær. Ég ræddi
við fólk vegna rannsóknarinnar sem
hafði reynslu af höfuðhlífum fyrir
fótboltafólk. Voru þau í raun ekki
viss um hvort þetta hefði áhrif eða
ekki og gáfu í einhverjum tilfellum í
skyn efasemdir. Niðurstöðurnar
voru áhugaverðar að mínu mati en
ég lít á þetta sem fyrsta skref. Gam-
an væri ef hægt væri að byggja ofan
á þessa rannsókn. Hægt væri að
skoða þetta nánar,“ sagði Rebekka
Sverrisdóttir.
Höfuðböndin í lagi
Í spjalli við Kristin og Magnús
kemur fram að höfuðböndin eru
leyfileg í leikjum hérlendis.
„Grímur þurfa að vera þannig
gerðar að þær skaði hvorki þann
sem notar þær né aðra á vellinum.
Svona varnir eru yfirleitt búnar til
af sérfræðingum og dómararnir
setja þá ekki út á slíkt. En ekki er
hins vegar mælt með því að leyfa
hlífar eða spelkur svona á heildina
litið, til dæmis varðandi hné, en
undanþágur eru gefnar út frá heil-
brigðri skynsemi,“ segir Kristinn.
„Hlífar á höfðinu eins og hjálmar
eru ekki leyfðar í handbolta en við
höfum farið sömu leið og Danir og
leyft höfuðböndin. Grímur til að
verja andlitið eru heldur ekki
leyfðar. Í útskýringum frá EHF er
það rökstutt með þeim hætti að
þurfi leikmaður hlífar sem þessar sé
viðkomandi ekki tilbúinn að taka
þátt í leiknum. Ef við förum aftur í
tímann voru alls kyns hlífar úr
hörðum efnum leyfðar, til dæmis á
olnbogum eða úlnlið. Þetta er allt
bannað í dag. Þar hafa því orðið
töluverðar breytingar,“ sagði
Magnús.
Höfuðböndin gætu
dregið úr skaða á heila
 Niðurstöður mastersverkefnis Rebekku benda til þess
Rebekka
Sverrisdóttir
Mynd/Gunnlöð Jóna
Höfuðbúnaður Jóhann Helgi
Hannesson, knattspyrnumaður í
Þór, er einn þeirra sem hafa
notað sérstakan hlífðarbúnað.