Morgunblaðið - 08.10.2019, Page 29

MENNING 29
MORGUNBLAÐIÐ ÞRIÐJUDAGUR 8. OKTÓBER 2019
Sími 555 2992 og 698 7999
Hátt hlutfall Omega 3 fitusýra
Gott fyrir:
• Maga- og þarmastarfsemi
• Hjarta og æðar
• Ónæmiskerfið
• Kolesterol
• Liðina
Læknar mæla með selaolíunni
Selaolían fæst í: Apótekum, Þín verslun Seljabraut, heilsuhúsum, Fjarðarkaupum, Fiskbúðinni Trönuhrauni, Hafrúnu og Melabúð
Óblönduð
– meiri virkni Selaolía
Égheyrði fyrst um Selaolíuna í gegnum kunningja minn en
konan hans hafði lengi glímt við það sama og ég, - stirðleika
í öllum liðum og tilheyrandi verki. Reynsla hennar var það góð
að ég ákvað að prufa. Fyrstu tvo mánuðina fann ég litlar
breytingar, en eftir þrjá mánuði var ég farin að geta gengið
niður stiga á vinnustað mínum sem ég hafði ekki getað
áður. Ein góð „aukaverkun“ fylgdi í kjölfarið, ég var
með frekar þurra húð um allan líkamann, en eftir
að ég fór að nota Selaolíuna hvarf sá þurrkur og
húð mín varð silkimjúk. Ég hef nú notað
Selaolíuna í eitt og hálft ár og þakka henni
bætta líðan og heilsu.
Guðfinna Sigurgeirsdóttir.
„Eftir þrjá mánuði var ég farin að geta gengið niður stiga
á vinnustað mínum sem ég hafði ekki getað áður.“
Alþjóðlegri kvikmyndahátíð í
Reykjavík, RIFF, lauk um helgina
og voru verðlaun veitt í lokahófi
hennar. Aðalverðlaunin, Gullna
lundann, hlaut dansk-afganska
kvikmyndin Munaðarleysingja-
heimilið eða Parwareshghah eins
og hún heitir á frummáliu, eftir
leikstjórann Shahrbanoo Sadat.
Myndina framleiddi Katja Adomeit
og tók hún við verðlaununum.
Sérstaklega var minnst á mynd-
ina Síðasta haustið eftir Yrsu Roca
Fannberg sem er fyrsta myndin í 16
ára sögu RIFF sem keppir um aðal-
verðlaunin í flokknum Vitranir.
Í flokknum Önnur framtíð var
það Ferðalangur að nóttu eftir
Hassan Fazili.
Í flokki íslenskra stuttmynda var
það Blaðberinn eftir Ninnu Pálma-
dóttur sem hlaut verðlaun dóm-
nefndar og í flokknum Gullna eggið
sigraði stuttmyndin Muero Por Vol-
ver eftir Javier Marco.
Sú besta Úr Munaðarleysingja-
heimilinu sem þótti besta kvik-
myndin í Vitrunum á RIFF 2019.
Munaðarleysingja-
hælið þótti best
Það fer vel á því á 200 árafæðingarafmæli þjóð-sagnasafnarans JónsÁrnasonar að setja upp
frumsaminn fjölskyldusöngleik sem
byggist á íslenskum þjóðsagnaarfi.
Galdragáttin er samstarfsverkefni
Leikfélags Akureyrar og leikhópsins
Umskiptinga en þema Leikfélagsins
á þessu leikári er æskan og unga
fólkið. Umskiptingar voru stofnaðir
2017 en fyrsta verk þeirra Fram hjá
rauða húsinu og niður stigann var
tilnefnt til Grímunnar. Umskipting-
ar eru Birna Pétursdóttir, Jenný
Lára Arnórsdóttir, Margrét Sverris-
dóttir, Sesselía Ólafsdóttir og Vil-
hjálmur B. Bragason.
Í Hringvallaskóla, sem er grunn-
skóli þó nafnið vísi vissulega til Hóla-
vallaskóla, fær 7. bekkur það verk-
efni í íslenskutíma að semja nýja
þjóðsögu. Nokkur ærsl verða í
bekknum þegar Þjóðólfur kennari
fer fram að ná sér í kaffibolla og í
hamaganginum opnast galdragátt
yfir í Hliðheima. Í gegnum gáttina
teygir sig ógurleg krumla og hrifsar
einn nemandann til sín. Mögulega er
það tilviljun að nemandinn heitir ein-
mitt Jón Árnason eins og þjóðsagna-
safnarinn frægi en kannski ekki.
Tveir samnemendur Jóns, þau
Bjartur og Sóley, fara í gegnum
gáttina til að reyna að bjarga skóla-
bróður sínum. Í Hliðheimum tekur
leiðsöguálfurinn Blær á móti þeim
og saman rekast þau á ýmsar furðu-
skepnur meðan á ævintýrinu stend-
ur. Þarna eru skuggabaldrar, skoff-
ín, nykrar og marbendlar á hverju
strái. Ógnin vofir svo yfir öllu í formi
húmskollunnar Dimmbjargar.
Frásagnaraðferðin hér er talsvert
ólík því sem gerist í gömlu þjóðsög-
unum. Húmorinn er allsráðandi þó
voðinn sé vís söguhetjunum okkar.
Móri og skotta koma til sögunnar í
„comic relief“ hlutverkum og aðrar
aukapersónur leika tvíþætt hlutverk
hinnar ógnandi óvættar og skoplega
aðstoðarmannsins. Húmskollunni
sjálfri, leikinni af Sesselíu Ólafsdótt-
ur, er meira að segja leyft að verða
hjákátleg í hápunkti verksins þegar
hún barmar sér yfir óréttlætinu sem
hún varð fyrir með því að vera sleppt
í þjóðsagnasafninu.
Það er oft svo að þegar leikarar fá
að takast á við mörg smærri hlut-
verk í einni og sömu sýningunni að
þeir leyfa sér að ljá þeim hverri og
einni ýkta eiginleika og gera þær
eins fjölbreyttar og mögulegt er.
Það er svo sannarlega gert í þessu
verki og á vel við bæði umfjöllunar-
efnið, frásagnarstílinn og markhóp-
inn. Auðvelt væri að einblína á þessa
leikara og hrósa þeim í hástert fyrir
frammistöðuna og gleyma hinum
sem takast á við aðalhlutverkin og
leika persónur sem áhorfendur eiga
að ná að samsama sig við og upplifa
söguna í gegnum. Þeim Jóhanni
Axel Ingólfssyni og Margréti
Sverrisdóttur tekst það nokkuð vel
og sérstaklega er skemmtilegt þegar
Jóhann í hlutverki Bjarts stígur full-
komlega samhæfðan dans með með-
leikurum sínum en lætur jafnframt
berlega í ljós að hann hefur enga
stjórn á eigin hreyfingum.
Frásagnaraðferðin einkennist af
því að dramatísk framvinda er brot-
in upp með gríni, sprelli og söngvum.
Sú leikhúshefð er ævaforn og á ræt-
ur að rekja til grísku gleðileikjanna
en hér læðist að manni grunur um að
talsverðra áhrifa gæti frá Disney-
myndum síðari ára þar sem verkið
er líka uppfullt af bröndurum sem
höfða sérstaklega til fullorðinna þó
svo að þess sé vandlega gætt að fara
aldrei neðan beltis.
Tónlistin sem samin er af þeim
Vandræðaskáldum Sesselíu Ólafs-
dóttur og Vilhjálmi B. Bragasyni er
einstaklega grípandi og skýrt flutt af
leikhópnum. Hvert orð er greinilegt
sem er mikilvægt því sagan er drifin
áfram bæði af leik og söng. Sviðs-
hreyfingar og dans við söngva er
einnig ákaflega skemmtilegur og vel
útfærður.
Ekki var annað að sjá og heyra á
frumsýningunni þennan vindasama
haustdag en að bæði börn og full-
orðnir hefðu skemmt sér hið besta.
Sýningin hentar kannski ekki allra
yngstu áhorfendunum því söguþráð-
urinn, sem oft er útskýrður í einræð-
um persónanna, er oft flókinn og
mörg atriði jafnvel of ógnvænleg
litlum sálum. Allir krakkar á grunn-
skólaaldri og fullorðnir líka ættu þó
að hafa gaman af.
Í tengslum við sýninguna hafa
Umskiptingar efnt til þjóðsagna-
samkeppni fyrir nemendur í 2. til 7.
bekk grunnskóla. Þar geta börnin
samið nýjar þjóðsögur og leggja
Umskiptingar áherslu á að dóm-
nefnd muni sérstaklega horfa til
frumsköpunar og hugmyndaauðgi
sagnanna. Þetta er án efa skemmti-
legt viðfangsefni í móðurmáls-
kennslu en verðlaunaafhending
verður í Menningarhúsinu Hofi á
Degi íslenskrar tungu 16. nóvember.
Umskiptingar, húmskolla og aðrar vættir
Ljósmynd/Daníel Starrason
Sprell „Frásagnaraðferðin einkennist af því að dramatísk framvinda er
brotin upp með gríni, sprelli og söngvum,“ segir í leikdómi.
Samkomuhúsið á Akureyri
Galdragáttin og þjóðsagan sem
gleymdist bbbbn
Höfundar: Leikhópurinn Umskiptingar.
Leikstjórn: Agnes Wild. Leikmynd og
búningar: Auður Ösp Guðmundsdóttir.
Dans og sviðshreyfingar: Katrín Mist
Haraldsdóttir. Ljósahönnun: Lárus
Heiðar Sveinsson. Tónlist og textar:
Vandræðaskáld. Útsetning, upptaka og
hljóðfæraleikur: Kristján Edelstein.
Hljóðhönnun: Gunnar Sigurbjörnsson.
Leikarar: Hjalti Rúnar Jónsson, Jenný
Lára Arnórsdóttir, Jóhann Axel Ingólfs-
son, Margrét Sverrisdóttir, Sesselía
Ólafsdóttir og Vilhjálmur B. Bragason.
Leikhópurinn Umskiptingar frumsýndi í
Samkomuhúsinu á Akureyri laugardag-
inn 5. október 2019.
DANÍEL FREYR
JÓNSSON
LEIKLIST
Óðinsauga er að venju afkastamikið
í bókaútgáfu, en þetta árið koma út
44 bækur hjá forlaginu, frumsamd-
ar og þýddar. Obbinn er barnabæk-
ur en inn á milli bækur fyrir full-
orðna. Af útgáfunni má nefna
Söguna um Ekkert eftir Aðalstein
Stefánsson, sem er fyrsta bókin í
nýjum léttlestrarbókaflokki Óð-
insauga fyrir börn á aldrinum 6-11
ára og kallast Lestrarklúbburinn.
Heiðdís Buzgó myndskreytir bók-
ina.
Huginn Þór Grétarsson skrifar
tvær bækur, Lán í óláni, sem er í
léttlestrarbókaflokki, og Prinsessan
og froskurinn.
Sigríður Etna Marinósdóttir
sendi frá sér bók um börnin Etnu
og Enok sem lentu í ævintýrum í
sveitinni. Í nýrri bók hitta þau jóla-
sveinana. Myndir í bókina gerði
Freydís Kristjánsdóttir. Kristín
Heimisdóttir segir svo frá því af
hverju íslensku jólasveinarnir
hættu að stela og angra fólk og
fóru að færa því gjafir í skó. Krist-
ján Hreinsson skrifar skemmtilegar
sögur og ljóð um ýmsar vættir sem
tengjast ósiðum barna og kallar
Furðusögur.
Haraldur S. Magnússon sendir
frá sér fjórtándu bókina um Ragga
og heitir sú Raggi og óskirnar
fjórar.
Gauti Eiríksson hefur svo sett
saman spurningabók um fótbolta
sem nefnist Enski boltinn 2018-
2019.
arnim@mbl.is
Barnabækur fyrst og fremst
Huginn Þór
Grétarsson
Kristján
Hreinsson
Kristín
Heimisdóttir
Sigríður Etna
Marinósdóttir
 Óðinsauga gefur út á fimmta tug bóka á árinu