Slökkviliðsmaðurinn - 01.06.2014, Blaðsíða 23

Ágrip af sögu Slökkviliðs Vestmannaeyja
1111111 n 1111111111 ii 111111111111 m 1111 n 11 ii ii 11 ii 11111111 n 1111111111111111111111111111111 ii [ 11111 ti 11111111111 m 111111111111; 11 u 111111111111111111111 m i m 11111111111 m 11111111 n i m 11111111 n 1111111 m [ m 111 u 11111111111 m m u 1111 m 11 > 11 n 11
Löng barátta við
stórbruna og hamfarir
Slökkvilið Vestmannaeyja var stofnað þann 3. september 1913 og fagnaði því 100 ára afmæli á síðasta ári. Aðdrag-
andinn að stofnun þess var sá að árið 1906 komu til framkvæmda lög og reglugerðir um brunabótasjóð sveitar-
félaga. í fundargerð sýslunefndar Vestmannaeyja 7. nóvember 1911 er greint frá þeirri tilskipun Stjórnarráðsins að í
Vestmannaeyjum skuli vera þessi„slökkvitól":„Ein dæla, 200 skjólur, fjórar brunaaxir og tveir brunastjakar."
■ Samantekt Sigurgeir Jónsson
I janúar 1912 var svo samþykkt af
sýslunefnd Vestmannaeyja að stofna
slökkvilið en ekkert frekar aðhafst í
málinu fyrr en í júlí árið eftir þegar
Guðmundur Sigurjónsson var kosinn
slökkviliðsstjóri til bráðabirgða. Var
oddvita hreppsins falið að semja
reglugerð og festa upp auglýsingu
um skyldur og réttindi allra
verkfærra manna í Eyjum til þátttöku
í slökkvistarfi. Svo var komið að
stofnfundi og af honum segir svo í
Bliki, ársriti Vestmannaeyja, frá 1967:
„Hinn 3. september 1913 héldu
Vestmannaeyingar mikilvægan og
markverðan fund í þinghúsi sínu, Borg
við Heimagötu. Þar var þéttsetinn
þingsalurinn. Tilgangur fundarins var
að stofna slökkvisveit í byggðinni. Allt
tókst þetta eftir áætlun. Slökkvisveit
kjörin og slökkvisveitarstjóri. Kosningu
í það mikilvæga starf hlaut Brynjúlfur
Sigfússon, bókhaldsmaður hjá Bryde
kaupmanni og organisti Landakirkju."
Þegar sveitin var stofnuð voru 367
verkfærir karlmenn í Eyjum á aldr-
inum 20 til 60 ára og bar þeim skylda
til að sinna slökkvistarfi. Einungis
þrír menn voru undanþegnir þeirri
skyldu; sýslumaðurinn, læknirinn og
presturinn.
Ekki er greint frá neinum stórbrun-
um í Vestmannaeyjum á fyrstu árum
slökkviliðsins en árið 1921 er greinilegt
að Brynjúlfur slökkviliðsstjóri hefur
verið ósáttur við tækjakost liðsins því
að hann sagði starfi sínu lausu og var
Georg Gíslason, kaupmaður og breskur
konsúll, ráðinn í hans stað. Tveimur
árum síðar var svo fyrsta véldælan
keypt frá V. Lewener í Danmörku.
Fyrsti stórbruninn í Eyjum
Fyrsti stórbruninn í Vestmannaeyjum
sem heimildir greina frá varð 8. ágúst
1923 þegar eldur kom upp í vöruhúsi
SÍS á Eiðinu. Þetta var bárujárnshús og
í því um 200 balar af ull sem flutt hafði
verið til Eyja úr Landeyjum og beið út-
flutnings. Þetta ár voru 635 vinnufærir
menn á skrá slökkviliðsins og mættu
144 þeirra til slökkvistarfa á Eiðinu. Þeir
fengu þó ekkert að gert og brann húsið
til kaldra kola. Ullin sem náðist út var
gerónýt, bæði blaut og sviðin. Ekki var
vitað um eldsupptök en helst talið að
ullin hafi ekki verið nægilega þurrkuð
og hafi því verið um sjálfsíkviknun að
ræða, svipað og með hey.
Manntjón í hörmulegum bruna
I júní 1938 varð manntjón í hörmu-
legum bruna þegar eldur kviknaði í
húsinu Burstafelli við Vestmannabraut.
Talið er að eldsupptök hafi verið út frá
rafmagni og magnaðist eldurinn mjög
hratt. Þó að slökkviliðið kæmi strax á
vettvang varð við ekkert ráðið. I húsinu
voru tíu manns þessa örlagaríku nótt
og þrír þeirra fórust í brunanum: Arni
Oddsson, eigandi hússins, Oli Isfeld
sonur hans og Arni, ungur dóttursonur.
Hraðfrystistöðvarbruninn
Stórbruni varð þann 8. janúar
1950 þegar eldur kom upp í
Hraðfrystistöð Vestmannaeyja sem
þá var stærsta frystihús á landinu.
Eldurinn kom upp kl. tvö að nóttu
í Kumbalda, timburhúsi sem stóð
austanvert við Hraðfrystistöðina,
læsti sig síðan í tunnustafla við vegg
Hraðfrystistöðvarinnar og þaðan í
Hraðfrystistöðina sjálfa. Pappageymsla
var á efstu hæðinni og mikill eldsmatur
þar. Slökkviliðið kom fljótt á vettvang
en aðstæður voru mjög erfiðar,
ofsaveður af austri og mældust 15
vindstig á Stórhöfða. Vatnsslöngur
voru settar út í sjó og beindist
slökkvistarfið aðallega að því að reyna
að verja Hraðfrystistöðina sjálfa. Efsta
hæðin brann þó alveg og eyðilagðist
mikið af frystitækjum, fiskafurðum,
umbúðum og veiðarfærum. Aftur á
móti urðu litlar skemmdir á neðri hæð
og vélar í vélasal voru gangfærar.
Daginn áður en bruninn átti sér stað
hafði Helgi VE 333 farist við Faxasker
og með honum tíu manns, sjö manna
áhöfn og þrír farþegar, en skipið var að
koma úr Reykjavík. Þessi sólarhringur
var Eyjamönnum því þungbær.
Fyrsti stórbruninn í Vestmannaeyjum varð pegar kviknaði ívöruhúsi SÍS á Eiðinu íágúst 1923.
Slökkviliðsmaðurinn 23