Börn og menning - 01.05.1999, Síða 27

BÖRN 06 /v\ENN|N6
gleyma því. Leikhúsfólkið okkar eru heilmiklir
fagmenn sem kunna til verka en stundum finnst
manni verkin sjálf helst til hol að innan.
Það má þá líka velta þvífyrir sér hvað það er sem
fær krakkana til að koma aftur í leikhús. í
minningunni er skrautsýningin mjög flott en
hvetur hún börn og unglinga til að koma aftur?
Þær hvetja þau til að sjá aðra skrautsýningu þar sem
umbúðimar em oftast merkilegri en innihaldið.
Öll metnaðarfull list sem börnum
og unglingum er boðið upp á hlýtur
að vekja með þeim spurningar og
þau kynnu til dœmis að leita svara í
öðrum verkum eftir sama höfund.
Þannig yrðu þau vœntanlega
kröfuharðari og betur búin undir
efni og efnistök afýmsu tagi...
Þegar við emm að byrja að vinna
með bamaefni hneigist fólk stundum
til að gera allt í þessum barna-
leikritastíl, allt á að vera frekar hjá-
kátlegt, skrítið og stórt, eða lítið og
sætt. En þessi nálgun er oft svo röng,
við eigum að reyna að nálgast bama-
efnið á hlutlausan hátt í byrjun rétt eins og við ættum
að gera við allt annað efni, ekki gefa því fyrirfram
stimpilinn gamanleikur, drama, harmleikur, heldur
að reyna að leika þessar manneskjur af holdi og
blóði og smám saman verður efnið fyndið, sorglegt
eða hvaða yfirbragð sem leiktúlkunin velur sér.
Þetta reyndum við einmitt með Ljónshjarta, að
koma að verkinu á hlutlausan hátt, líkt og óskrifuðu
blaði. Bamaleikritastfllinn hefur fest við ákveðnar
sýningar, Kardimommubærinn er til dæmis oftast
nær leikinn í þessum stfl, þetta er hans stfll og þeir
sem hafa vogað sér að fara út fyrir hann í leikritum
Thorbjöms Egner hafa fengið bágt fyrir. Til dæmis
voru margir ósáttir við leikmyndina í seinustu
uppfærslu á Dýrunum í Hálsaskógi.
Vantarþá fjölbreytileikann ísýningarfyrir börn?
Já, það verður auðvitað að sýna allt litrófið og
hvorki við né þeir sem kaupa leikhúsmiða handa
börnunum megum einblína á sýningar sem eru
„fyrirfram gefnar“, ef svo má segja.
Er það illa séð í leikhúsum ef fullorðnir taka
börn með sér á sýningar sem eru œtlaðar
fullorðnum?
Nei, nema það sé eitthvað í sýningunni sem bein-
línis misbýður bömum á einhvem hátt. En á öðmm
sýningum söknum við þess oft að hafa ekki böm í
salnum með foreldrum sínum og þau börn sem
hafa fengið slflct uppeldi hafa orðið dyggir
leikhúsgestir fullorðin. Mér finnst það tvímælalaust
og stundum hafa leikhús reynt að örva aðsókn
barna með því að veita þeim ókeypis aðgang með
fullorðnum.
Er það þannig núna í stœrri
leikhúsunum?
Ég veit að það hafa verið gerðar
tilraunir í því augnamiði. Þegar ég
var leikhússtjóri á Akureyri vomm
við með bamasýningu og mér fannst
mikið atriði að fá fullorðna með
börnunum, ekki að þau kæmu ein í
leikhúsið og því höfðum við frítt
fyrir foreldrana. Það hlýtur að vera
æskilegt að börn fari með full-
orðnum á sýningar og það er alveg
ótrúlegt hvað börn skilja mikið, þótt
þau skilji ekki fullkomnlega hvert
einasta orð.
Það hlýtur líka að vera svo margt annað í leikriti
en textinn sem örvar skilning barna og unglinga.
Kveikjan að því að ég sjálfur valdi mér leikhús að
starfsvettvangi var sú að þegar ég var um það bil
ellefu eða tólf ára sá ég leiksýningu sem ég held að
sé alls ekki gerð sérstaklega fyrir böm. Það voru
tveir einþáttungar, annar eftir Odd Björnsson,
Jóðlíf þar sem segir frá tveimur jóðum í móður-
kviði sem em að rífast um það hvort til sé annað líf
eða ekki og hinn eftir Samuel Beckett. Hann kallast
Síðasta segulband Krapps og er einleikur fyrir
einn leikara og segulband. Verkin eru bæði mjög
absúrd en þótt þessi sýning væri einföld í sjálfu sér
gaf hún hugmyndafluginu lausan tauminn og ég
held að öllum ellefu ára börnum hefði þótt hún
skemmtileg.
Hvernig heldurðu að leiklistarflóran á íslandi
henti unglingum; það er að vísu erjitt að greina
hvenœr maður er barn og hvenœr maður er
unglingur eða fullorðinn og kannski hœttulegt að
setja þartilgerðan merkimiða á fólk. En það er
kannski þessi hópur frá tólf upp í sextán ára sem
kemur minnst í leikhús. Hvað heldur þú um það?
[fólk hneigist]
stundum til að
gera allt í þessum
barnaleikritastíl,
allt á að vera
frekar hjákátlegt,
skrítið og stórt,
eða lítið og sætt.
25