Morgunblaðið - 05.05.2022, Blaðsíða 32

32 FRÉTTIR
Innlent
MORGUNBLAÐIÐ FIMMTUDAGUR 5. MAÍ 2022
ÞAR SEM VÍSINDI
OG NÁTTÚRA
KOMA SAMAN
Fiskislóð • Bíldshöfði • Smáratorg • Helluhraun • Baldursnes
www.gaeludyr.is
Helgi Bjarnason
helgi@mbl.is
„Ef til vill koma sérfræðingar okkar
með aðrar hliðar á þessu máli. Sjö-
undármálin eru áhugaverð og eins
réttarfarið í kringum aldamótin
1800,“ segir Eyrún Ingadóttir, fram-
kvæmdastjóri Lögfræðingafélags
Íslands. Um 100 þátttakendur eru í
ferð á slóðir Sjöundármorða sem fé-
lagið stendur fyrir um komandi
helgi.
Þátttakendur fara saman í vett-
vangsferð að Sjöundá á Rauðasandi
næstkomandi laugardag með leið-
sögn Gísla Más Gíslasonar, fyrrver-
andi prófessors, og í kjölfarið verður
fundur í félagsheimilinu á Patreks-
firði þar sem velt verður upp spurn-
ingum um sekt eða sakleysi Stein-
unnar Sveinsdóttur og Bjarna
Bjarnasonar sem dæmd voru fyrir
morðin á Guðrúnu Egilsdóttur, konu
Bjarna, og Jóni Þorgrímssyni,
manni Steinunnar. Hjónin bjuggu á
Sjöundá þegar Steinunn og Bjarni
fóru að draga sig saman en morðin
voru framin á árinu 1802.
Bjarni tekinn af lífi
Þau voru síðan dæmd til lífsláts og
var Bjarni hálshöggvinn úti í Noregi
en Steinunn lést í fangelsi hér heima
áður en kom að flutningi hennar til
aftöku. Lík hennar var dysjað á
Skólavörðuholti en síðar flutt í Hóla-
vallakirkjugarð.
Sjöundár-
morðin hafa verið
eitt umtalaðasta
sakamál landsins
í 220 ár, ekki síst
vegna skáldsögu
Gunnars Gunn-
arssonar, Svart-
fugls.
Ekki rétt-
arhöld
Eyrún tekur fram að á fundinum á
Patreksfirði verði ekki ný réttarhöld
eins og Lögfræðingafélagið stóð fyr-
ir í máli Agnesar, Friðriks og Sigríð-
ar vegna drápsins á Natan Ketils-
syni og Pétri Jónssyni á
Illugastöðum á Vatnsnesi árið 1828.
Félagið efndi af því tilefni til hóp-
ferðar félagsmanna á söguslóðir
haustið 2017.
Á Patreksfirði verður fjallað um
réttarfarið á þessum tíma, metið
hvort játningarnar kunni að hafa
verið falskar, farið yfir matsgerð
bænda á líkunum, hvort sakborn-
ingar hafi fengið einhverja vörn og
hvaða dóm Bjarni og Steinunn hefðu
fengið í nútímanum.
Meðal þátttakenda eru Benedikt
Bogason, forseti Hæstaréttar, Ingi-
björg Þorsteinsdóttir, dómstjóri
Héraðsdóms Reykjavíkur, Skúli
Magnússon, umboðsmaður Alþingis,
Guðrún Sesselja Arnardóttir lög-
maður, Pétur Guðmann Guðmanns-
son réttarmeinafræðingur og Jón
Friðrik Sigurðsson sálfræðingur.
Eyrún segir að málskjölum hafi ver-
ið deilt fyrir fram með þátttak-
endum í ferðinni til þess að fólk geti
verið betur undirbúið. Þá hafi verið
efnt til bókmenntafundar um söguna
Svartfugl.
Áhugavert dómsmál
„Ég veit ekki hvað kemur út úr
þessu, hvort menn fara út vissir um
að Steinunn og Bjarni hafi fyrir-
komið Jóni og Guðrúnu, eða ekki.
Það er alla vega áhugavert að velta
fyrir sér svona gömlum dómsmálum
frá öllum hliðum,“ segir Eyrún.
Gistipláss á Patreksfirði takmark-
ar fjölda þátttakenda og er uppselt í
ferðina.
Morgunblaðið/Sigurður Bogi
Rauðisandur Sjöundá sem nú er eyðibýli var vettvangur hörmulegra atburða fyrir um 220 árum. Málið er eitt umtalaðasta dómsmál hér á landi og hefur lifað með þjóðinni allan þennan tíma.
Velta fyrir sér sekt eða sakleysi
- Um 100 manns í ferð á vettvang Sjöundármorðanna og verður dómsmálið rætt á fundi í kjölfarið
Eyrún
Ingadóttir
Skipulagsstofnun hefur tekið
ákvörðun um að landvinnsla fyrir-
tækisins Íslandsþara á stórþara á
Dalvík eða Húsavík skuli ekki háð
mati á umhverfisáhrifum. Endanlegt
staðarval fyrir starfsemina liggur
ekki fyrir en einn staður á hafnar-
svæði Dalvíkur og tveir við Húsavík-
urhöfn koma til greina fyrir vinnslu-
húsnæðið. Fyrirhuguð framkvæmd
felst í söfnun og vinnslu á stórþara
og er gert ráð fyrir að þaranum
verði safnað undan annesjum á
Norðurlandi, mögulega frá Vatns-
nesi við Húnaflóa allt austur að
Langanesi.
Í greinargerð með ákvörðun
Skipulagsstofnunar kemur fram að
Íslandsþari geri ráð fyrir að vinnsla
á stórþara verði á hafnarsvæði á
Norðurlandi, sem næst miðsvæðis á
vaxtarsvæði stórþarans. Áform eru
um að reisa um 4-6 þúsund fermetra
vinnsluhúsnæði ásamt aðstöðu til
þróunar á starfseminni. Fyrirhugað
er að vinna allt að 40 þúsund tonn á
ári af stórþara þegar fullri vinnslu er
náð og afurðir verði um fjögur þús-
und tonn á ári af þurrefni, þ.e. um
2.500 tonn af þaramjöli, 1.200 tonn af
algínötum og 350 tonn af sellulósa.
Þessi efni eru notuð sem bætiefni
fyrir matvæla- og lyfjamarkað.
Í áliti Skipulagsstofnunar segir að
framkvæmdin hafi allar forsendur til
að falla að annarri starfsemi sem
fyrir sé á þeim hafnarsvæðum sem
koma til greina. aij@mbl.is
Vinnsla á stórþara á
Húsavík eða Dalvík
Möguleg svæði til söfnunar á stórþara
Heimild: Mannvit/Kynning Íslandsþara