Morgunblaðið - 05.05.2022, Síða 44

44
UMRÆÐAN
MORGUNBLAÐIÐ FIMMTUDAGUR 5. MAÍ 2022
Tónlist
fyrir sálina
Matur
fyrir líkamann
Aðalstræti 2 | s. 558 0000
Lifandi píanótónlist
öll kvöld
Opnunartími
Mán.–Fös. 11:30–14:30
Öll kvöld 17:00–23:00
Borðapantanir á matarkjallarinn.is
eða í síma 558 0000
N Ý F O R M
H Ú S G A G N A V E R S L U N
Strandgötu 24 | 220 Hafnarfjörður | Sími 565 4100 | nyform.is
AYJA - K129
3ja sæta, 2ja sæta og stóll.
Margir litir af áklæði eða leðri.
Komið og skoðið úrvalið
B
laðamaður vildi tala
við prest og kom
svo í Hallgríms-
kirkju. Samtal okk-
ar var skemmtilegt.
Í lokin fórum við inn í kirkju-
skipið og kvöddumst að lokum
við ljósberann hjá Kristsstytt-
unni. Á leiðinni fram að dyrum
sneri blaðamaðurinn allt í einu
við, skaust fram hjá ferðamönn-
unum og kom aftur til mín og
spurði: „Trúir þú á Guð?“
Spurningin var frá hjartanu,
einlæg spurning en ekki eft-
irþanki eða grunur sem braust
fram. Svarið var: „Já, ég trúi á
Guð. Ég væri ekki prestur ef ég
tryði ekki á Guð.“
Ég stóð þarna með
logandi kerti í
hendi og kom því
fyrir hjá ljóshnett-
inum. Nýtt samtal
hófst og risti djúpt.
Ferðamenn heims-
ins fóru hjá með
sínar spurningar
um tilgang, líf og
hamingju.
Trúir þú á Guð?
Spurningin laumast
að okkur á vitj-
unarstundum og
krossgötum lífsins.
Þegar við glímum við breytingar
verða spurningar um Guð og trú
stundum ágengar. Þegar lífi
fólks er ógnað verður hún að
spurningu um möguleika lífs.
Hvað er hinum megin dauða-
stundarinnar?
Nánd dauðans kall-
ar á líf. Þegar
dauðinn sækir að
blossar upp lífsþrá.
Þegar fólk undirbýr
dauða sinn og kall-
ar til prest verða
himindjúp samtöl. Á dánarbeði
spyr fólk mig stundum um trú
mína, hvort ég sé hræddur við
dauðann og hvert framhaldið
verði. Það eru ekki bakþankar
heldur alvöru spurningar úr
sálardjúpum.
Margir endurmeta guðstrú
sína, tengsl eða tengslaleysi við
Guð einhvern tíma á ævinni,
sumir oft. Trú er ekki eins og
líffæri í mannfólki. Trú er ekki
fasti heldur breytist. Trú er gjöf
tengsla og trú er traust. Menn
bila og geta líka tapað trausti og
tengslum við Guð. Ég gæti ekki
verið prestur í kristinni kirkju
ef ég tryði ekki eða væri
ótengdur Guði. Ég myndi segja
af mér prestsstarfinu
ef ég missti trúna.
Það hafa prestar gert
þegar trúin hefur
horfið þeim. Guðs-
samband er ekki fast-
eign heldur lifandi
samband. Það geta
orðið breytingar og
skil í þeim tengslum
rétt eins og í sam-
böndum fólks.
Blaðamaðurinn vildi
vita hvernig guðstrú
tengdist öðrum líf-
sefnum. Mín afstaða
er að trú sé ástarsamband og að
trú sé best túlkuð sem ást-
artengsl. Tjáskipti Guðs og
manns eru samskipti elskunnar.
Í sambúð fólks getur ást dvínað
og trú getur með hliðstæðum
hætti linast og jafn-
vel horfið. Ást-
artengsl geta líka
dafnað og trú getur
styrkst. Trú er sam-
band lifandi aðila
eins og ástin er lífs-
samband. Svo var ég
spurður hvort ég bæði. Svarið
var og er að ég bið. Ég gæti
ekki hugsað mér orðalaust ást-
arsamband. Mér þykir óhugs-
andi að tala t.d. ekki við konuna
mína. Bæn er tjáning elskunnar,
hlý og óttalaus. Þannig lifi ég
trú sem dýpstu tengsl lífsins, að
Guð er mér nær en meðvitund
mín. Anda Guðs túlka ég sem
áhrifavald, ekki aðeins í ferlum
og lífvefnaði náttúrunnar heldur
líka í tækni, veraldarvefnum, líf-
spúlsum menningar og öllu því
sem verður í veröldinni. Svona
túlka ég veruleika Guðs og það
er ekkert ódýrt í þeirri nálgun.
Efi og trú eru að mínu viti tví-
burasystur og vinir. Ég glími
stöðugt við efasemdir mínar. Ef-
inn hjálpar við að greina hið
mikilvæga frá hinu sem er úrelt
í trúarefnum. Forn heimsmynd
er ekki aðalmál trúarinnar og
trúmenn hljóta að fagna vís-
indum og aukinni þekkingu.
Hlutverk Biblíunnar er ekki að
færa okkur til baka í tíma held-
ur opna okkur framtíð. Biblíuna
þarf að lesa með köldum en opn-
um huga. Trúarlærdóma þarf
líka að skoða og skilja í sögu-
legu samhengi. Kirkjustofnanir
breytast og jafnvel hrynja því
verk mannanna eru skilyrt og
stundum afar sjálfhverf. Því er
vert að skoða allt sem tengist
trú og trúariðkun með gagn-
rýnum huga. Ég dreg ekki á eft-
ir mér gömul og úrelt fyrirmæli
Biblíunnar. Ég er frjáls undan
hvers konar kúgandi og lífs-
hamlandi valdi. Ég hvorki kann-
ast við né þekki stressaðan,
skapstyggan Guð, sem er við-
kvæmur fyrir mistökum og
ranghugmyndum fólks. Guð
reiðist ekki óvitaskap okkar
manna þegar við gerum okkur
rangar hugmyndir um hann. Ég
er afar gagnrýninn á lífsheftandi
guðshugmyndir en ég trúi. Guð
tjáir mér elsku sína í hjartslætti
mínum, frumum líkamans, hrifn-
ingu daganna, faðmlögum og
furðum og fegurð heimsins.
Trúarspurningin berst öllum
einhvern tíma. Hvernig er trú
þín eða vantrú? Er allt búið þeg-
ar síðasti andardrátturinn hverf-
ur? Hver eru ástartengsl þín við
lífið? Trúir þú? Guð talar við þig
því ástin orðar afstöðu og þarfn-
ast alltaf samtals.
Kirkjan til fólksins
Ljósmynd/Sigurður Árni Þórðarson
Ljósberi Hallgrímskirkju.
Trúir þú á Guð?
Sigurður Árni
Þórðarson
Höfundur er sóknarprestur
Hallgrímskirkju.
s@hallgrimskirkja.is
Sigurður Árni
Þórðarson
Trú breytist.
Trúarsamband
líkist ástarsam-
bandi.
Flest fögnum við
afmælum. Þau er sér-
stök stund þar sem
myndaalbúmið er
dregið fram og horft
til baka. Það kann að
kalla fram bros og
viðbrögð sem tilefnið
býður. Mat á minn-
ingu leiðir einnig
hugann að framtíð-
inni.
Um þessar mundir
fagnar Hljóðbókasafn Íslands 40
ára afmæli. Safnið veitir bóka-
safnsþjónustu fyrir lesblinda,
blinda, sjónskerta og aðra sem
ekki geta nýtt sér hefðbundið
prentað mál. Safnið nýtur sér-
stakrar undanþágu frá lögum
varðandi höfundarrétt til eft-
irgerðar og dreifingar útgefinna
verka. Safnið lánar út hljóðbækur,
miðlar námsgögnum og öðru fjöl-
breyttu safnefni, í samræmi við
óskir og þarfir notenda.
Að baki Hljóðbókasafni Íslands
liggur merkileg saga. Samtök
blindra hófu bókagerð á blindra-
letri í kringum 1930. Sú útgáfa
reyndist erfið. Blindrafélagið
hafði forgöngu um hljóðritun bóka
1957 sem varð fyrsti vísir hljóð-
bókasafns. Í kringum 1970 fór
Borgarbókasafnið að viða að sér
hljóðrituðum sögum frá Ríkis-
útvarpinu og bjóða nokkrar lesnar
bækur. Hljóðbókasafni Blindra-
félagsins og Borgarbókasafns var
komið á fót árið 1975. Þar gaf ný
tækni fyrirheit um dreifingu lestr-
arefnis á segulbandi.
Sérstakt hljóð-
bókasafn var síðan
stofnað snemma árs
1982 undir nafninu
Blindrabókasafn Ís-
lands. Fyrir um ára-
tug var safnkosturinn
rafvæddur og jókst þá
aðgengi verulega.
Hljóðbókakosturinn
telur nú meira en
11.000 titla.
Það er annarra á
hendi að segja sögu
safnsins og frumkvöðla þess. Sem
framkvæmdastjóra Félags les-
blindra á Íslandi stendur mér
nærri að vitna um mikilvægi
safnsins á 40 ára afmæli. Safnið
er gríðarlega mikilvægt fyrir les-
blinda. Í starfi safnsins er sérstök
áhersla lögð á að gera nemendum
sem glíma við lestrarörðugleika
kleift að nálgast námsefni til jafns
við aðra. Meira en 60 prósent lán-
þega eru lesblind. Virkir les-
blindir lántakendur telja um
8.000, að stórum hluta ungt fólk.
Þetta er persónuleg og góð þjón-
usta. Fyrir hana ber að þakka. Til
hamingju með árin fjörutíu!
Hljóðbókasafnið
40 ára
Eftir Snævar
Ívarsson
Snævar
Ívarsson
» Ástæða er til að
vitna um mikilvægi
safnsins fyrir lesblinda.
Höfundur er framkvæmdastjóri
Félags lesblindra.
snaevar@fli.is