Skólavarðan - 2021, Qupperneq 38

38 SKÓLAVARÐAN HAUST 2021
VIÐTAL / Hanna Margrét Einarsdóttir
Hanna Margrét Einars-
dóttir kennir skapandi
greinar við Víkurskóla
í Reykjavík auk þess
að kenna námskeiðið
„leiðtogar í skapandi
skólasamfélagi“ hjá
Menntafléttunni og svo
rekur hún fyrirtæki, MÓT,
þar sem hún framleiðir
listaverk - nytjahluti - úr
leir. Hún segir að í starfi
sínu hjá Víkurskóla sé
hún fyrst og fremst að
reyna að ná krökkunum
inn í skapandi hugsun.
H anna
Margrét
Einars-
dóttir
útskrif-
aðist
frá Kennaraháskóla Íslands árið
1998 og er auk þess með meist-
arapróf í menningarstjórnun frá
Háskólanum á Bifröst. Fyrir utan
að hafa unnið sem kennari hefur
hún meðal annars gegnt starfi
kynningarstjóra Námsgagnastofn-
unar auk þess að hafa starfað sem
verkefnastjóri hjá Listahátíð í
Reykjavík og kynningarstjóri hjá
alþjóðlegu tónlistarakademíunni
í Hörpu og Reykholtshátíð í
Borgarfirði.
„Svo fór ég að eiga börn og
dreif mig loksins í hönnunarnám á
háskólastigi við Myndlistaskólann
í Reykjavík, sem mig hafði dreymt
um lengi. Það var hönnunarnám
sem kallast „keramikhönnun“
og ég er starfandi listamaður í
keramiki í dag. Ég er í hlutastarfi
sem kennari í skapandi greinum,
list- og verkgreinum, í Víkurskóla
auk þess að kenna námskeið hjá
Menntafléttunni og svo er ég með
eigin vinnustofu. Nýlega hóf ég
einnig störf sem leiðbeinandi
meistaraverkefna í listkennslu-
deild Listaháskóla Íslands.“
Víkurskóli er fyrir nemendur
í 8. - 10. bekk og er sérstök áhersla
lögð á sköpun. „Við leggjum
sér staka áherslu á list- og verk-
greinar; ég er til dæmis að kenna
skapandi ferli og við erum líka
meðal annars með margmiðlun,
leiklist, textíl og myndmennt.
Ég er að reyna að ná til
allra krakkanna og fyrst og
fremst að reyna að ná þeim inn í
skapandi hugsun. Við höfum til
dæmis verið að vinna mikið með
rýmispælingar, bæði innan og
utan kennslustofunnar. Við höfum
meðal annars unnið verkefni
tengd frægum listamönnum,
eins og Yayoi Kusama sem er ein
frægasta listakona í dag; hún er
á tíræðisaldri og er þekkt fyrir að
vinna með doppur. Við skoðum
innsetningar hennar og svo byrj-
um við á að setja verk krakkanna
í rýmið; það eru doppur eftir
krakkana víða í skólastofunni og
víðar í skólanum.“
Hvað varðar umhverfið utan
kennslustofunnar nefnir Hanna
Margrét að nú séu nemendur 9. og
10. bekkjar að safna ýmsum gróðri
og plöntum úr umhverfinu.
„Ég er að reyna að vekja þau
til vitundar um að þau séu virkir
þátttakendur í umhverfinu, hvort
sem það er inni í stofunni eða
fyrir utan hana; kannski beint
fyrir utan stofuna eða kannski
alla leið út í heim en í sambandi
við það höfum við verið að vinna
með Heimsmarkmið Sameinuðu
þjóðanna. Á þennan hátt er hægt
að kortleggja umhverfi með því að
skoða hvað er í því. Nú er að skap-
ast fallegt verk sem sýnir þróunina
í gróðrinum frá því skólinn byrjaði
snemma í haust og þar til núna.
Litirnir eru allt aðrir. Ég er alveg
handviss um að þetta vekur þau til
umhugsunar um umhverfi sitt.“
Geta öll verið skapandi
Hanna Margrét segir að hver
hópur sé hjá sér í sex vikur. „Þetta
eru lotur og ég legg áherslu á
að það sé ferli í gangi eins og
skapandi ferli hjá listamanni og
þannig nýtist hönnunarnámið
mér mjög mikið. Skólakerfið hefur
kannski ráðist svolítið út frá því
hvernig samfélagið hefur mynd-
ast. Skólakerfið er orðið mjög
gamalt og var eiginlega þróað í
kringum iðnbyltingarhugmyndir.
Við erum alltaf á tímaklukku og
krakkarnir eru dálítið uppteknir
af því að klára verkefnin. Sköpun
er ekki þannig og það finnst þeim
stundum krefjandi og erfitt. Ég
hef sagt þeim að þegar ég er að
vinna á vinnustofunni
minni þá virkar skapandi
ferli þannig að ef ég er
til dæmis að búa
til skál þá er
ég kannski
ekki búin að
ákveða hvernig
hún verður þegar ég byrja á henni,
svo sem hvernig hún verður á
litinn eða hvernig glerung ég ætla
að nota. Ef skálin kemur síðan
vel út þá fæ ég nýja hugmynd
að næstu skál. Ég er að reyna að
kenna nemendunum að gefa sér
tíma; það er bara svo mikill asi í
umhverfinu. Í lífi okkar allra. Það
er mikil truflun frá samfélagsmiðl-
um. Nemendunum finnst erfitt að
setja símana sína niður og ég nota
því oft hugleiðslu í byrjun tímans.
Þeim fannst það mörgum skrýtið
í byrjun, mjög fáránlegt, en núna
eru þau mörg farin að biðja um
hugleiðslu til að fá hvíld frá öllum
asanum og þar á meðal símanum.
Gefa sér tækifæri til að sitja og
gera ekkert í nokkrar mínútur.
Það gleymist líka oft að huga að
tilfinningalegri líðan nemenda.
Það er ekki góð blanda að líða illa
tilfinningalega og vinna skapandi.
Slökun, tónlist og góð lykt eru allt
þættir sem ég legg áherslu á að
hafa í kennslustofunni. Ég er að
vekja þau til umhugsunar, bæði
með verkefnum, umræðum og
slökuninni, um að vera bara svo-
lítið einstaklingar inni í samfélagi
og inni í rými. Allt sem við setjum
frá okkur, hvort sem það er slæm
eða góð hegðun eða falleg verkefni
eða hugmyndir, hefur áhrif á
umhverfið sem við erum inni í.
Það sem ég vil efla og ná fram
með minni kennslu er að láta þau
trúa að þau geti öll verið skapandi.
Markmiðið hjá mér er að þau geti
öll komið að verkefnunum; að þau
taki þátt og reyni að leggja sitt af
mörkum og reyni að fá hugflæðið
af stað. Þau segja mörg að þau
ætli ekkert að verða hönnuðir eða
listamenn en það skiptir engu máli
vegna þess að skapandi hugsun er
talin vera mikilvægasti eigin-
leiki 21. aldarinnar, sama hvað
viðkomandi gerir. Ég hef alveg
stórkostlega trú á sköpun sem
þátt í heilun; sem skapandi ferli.
Það hefur svo góð áhrif á hugann
og það hefur áhrif á tilfinningar
okkar, tilfinningaþroskann og
félagsþroskann, tengingar og
hvernig við viljum takast á við
vandamál sem geta komið upp,
af því að við þurfum öll að takast
á við hindranir í starfi okkar. Það
er bara staðreynd. Þannig að það
að hafa lært skapandi ferli og
geta nýtt sér skapandi hugsun er
gríðarlega mikilvægur hluti af því
að vera manneskja á vinnumark-
aði og vera til. Vera manneskja.“
Hanna Margrét segir að þeir
kennarar Víkurskóla sem kenni
list- og verkgreinar leggi talsvert
upp úr samvinnu. „Nemendur
fá skissubók þegar þeir byrja hjá
okkur og við kennum þeim að
nýta hana og skrifa niður í hana
hugmyndir, þannig að þegar þeir
fara frá mér og fara kannski í
textíl þá geta þeir kannski nýtt
þar eitthvað af þeim hugmyndum
sem þeir fengu hjá mér og öfugt.
Við erum alltaf að reyna að
hugsa um að samþætta og dýpka
Listin
þroskar
okkur svo
mikið
Hanna Margrét Einarsdóttir. „Það
sem ég vil efla og ná fram með
minni kennslu er að láta þau trúa
að þau geti öll verið skapandi.“
Svava Jónsdóttir skrifar