Morgunblaðið - Sunnudagur - 02.10.2022, Blaðsíða 17

heldur við eins mikilli gjafmildi í framhaldinu og veru-
legar hefur grynnkað í birgðaskemmum Bandaríkja-
hers eftir að Biden gaf ógrynni hergagna af nýjustu
tegund til Talíbana, sem var næsta skringileg kveðju-
gjöf og fagnaðartilefni við komu þeirra til Kabúl á ný.
Þeir breyttu landinu í allsherjar kvennabúr á fáeinum
vikum og höfðu svo vopnabúrið frá Biden að auki, sem
auðvitað flýtir fyrir þeim við undirbúning næstu
hryðjuverka sinna.
Fróðleg greining
Það var fróðlegt að hlusta á tal danskra sérfræðinga
um sprengjurnar sem eyðilögðu leiðslurnar tvær, sem
einkum áttu að þjónusta Þýskaland. Þeir virtust ganga
út frá því, án þess að segja það beint, að þetta hefði
verið skemmdarverk, sem þeir voru heldur ekki í vafa
um að yrði fært til bókar í Kreml.
Þeir sýndu mynd af eins konar dráttarskipi til hern-
aðar. Með kranabúnað sem hentaði sérstaklega til að
láta neðansjávardróna síga, svo lítið bæri á, að leiðsl-
unum nærri Borgundarhólmi. Spyrjandi spurði þá,
hvort það væri ekki rétt að tjónið af þessari eyðilegg-
ingu yrði mest hjá tveimur þjóðum, Þýskalandi og
Rússlandi. Þeir könnuðust við það. En bentu hins veg-
ar á, að þessi aðgerð hefði sýnt að þjóðirnar væru ber-
skjaldaðar fyrir slíkum skemmdarverkum. Á Eystra-
salti væri því miður sáralítið eftirlit og varla nokkuð
sem gæti komið í veg fyrir annað eins og þetta.
Og ekki væri ólíklegt að þetta skemmdarverk væri
ekki síst ósögð ábending um að næst mætti sneiða í
sundur leiðslur í Norðursjó og víðar, sem væru enn
mikilvægari þættir en þessir í Eystrasalti, þótt stórir
væru. Tölvukerfi, símkerfi, auk orkukerfanna, væru
ekki síður berskjölduð. Efnahagslífið, bankakerfið og
forsendur alþjóðlegu tæknifyrirtækjanna og hvað ann-
að sem nöfnum tjáir að nefna, lifir og þrífst á rándýrum
sjávarlínum af margvíslegu tagi. Þótt tjónið fyrir
Rússa væri verulegt, þá búa þeir við efnahags-
þvinganir, sem þeir, sem að þeim stóðu, súpa miklu
súrara seyði af en Rússarnir. Og sé ósögð hótun af
þessu tagi jafn áhrifarík og jafn auðveld í framkvæmd
eins og þarna sást, verður margur ráðamaður í Evrópu
skelkaður vel og lengi. Og sömu sögu er að segja um
Bandaríkin.
Hótaði skemmdarverki?
Aðrir hafa bent á að Joe Biden hafði hótað Olaf Scholz,
kanslara Þýskalands, að Bandaríkin myndu eyðileggja
óskalínu hans og Rússa með skemmdarverki á henni,
hyrfi Scholz ekki frá leiðslunni sjálfur. Og það dugði til
að kanslarinn hikandi koðnaði niður.
Rússar benda nú á að Biden taldi þá að þetta
„skemmdarverk“ væri fullkomlega heimilt, meira að
segja svo, að það mætti hafa í hótunum um slíkt við
sína nánustu bandamenn!
Biden bregst sjaldan og á margan óvæntan leik. Á
fundi með fjölda manns til að fagna pólitísku framlagi á
þingi, þá nefndi hann fólk til sögunnar sem hann vildi
þakka sérstaklega. Þegar hann nefndi Jackie Walorski
(þingmann repúblikana) til sögunnar og hún brást ekki
við, þá sagðist hann vilja sjá hana og bað hana um að
sýna sig. „Hvar er Walorski?“ spurði Biden forseti.
„Ég vil að hún stigi fram.“ Enginn af þessum fjölda
viðstaddra kunni við að segja að Walorski hefði látist í
hræðilegu umferðaslysi með fjórum öðrum snemma í
ágúst s.l. Og enginn vildi heldur nefna að Biden hefði
sjálfur skrifað fjölskyldunni bréf fyrir fáeinum vikum
og harmað atburðinn og í framhaldinu hefði hann
hringt í bróður þingmannsins til þess að votta honum
samúð sína. „Hvar er hún?“ spurði forsetinn. „Á himn-
um,“ svaraði einhver lágt, og þá náði einhver embætt-
ismaðurinn að beina athygli Bidens annað.
Um þær mundir var Kamala Harris varaforseti í
Kóreu og hafði farið að landamæralínunni frægu þar.
Og þar sagði hún: „The United States shares a very
important relationship, which is an alliance with the
Republic of North Korea.“„It is an alliance that is
strong and enduring.“
Þótt aldursmunur sé töluverður á milli forsetans og
varaforsetans er hún í harðri samkeppni við forsetann
um undur sem upp úr þeim renna. Trakteringar, eins
og sú sem hér var nefnd, eru algengar, en það er „sal-
atið“ sem svo er kallað, sem áheyrendur furða sig mest
á og þykir óþægilegast. Salatið eru samhengislausar
setningar sem aldrei ætla að finna punkt. Sömu orðin
dúkka upp meiningarlaust í óskiljanlegum vangavelt-
um.
Þótt við virðist blasa að koma þurfi Biden í skjól sem
fyrst er afsögn hans ekki lausn þegar horft er til
Kamala Harris.
Það er fjarri því að vera víst að það yrði skárra.
Engum hafði komið í hug að Biden gæti flotið á sal-
atinu frá Kamala Harris.
Morgunblaðið/Árni Sæberg
2.10. 2022 MORGUNBLAÐIÐ SUNNUDAGUR 17