Morgunblaðið - Sunnudagur - 02.10.2022, Blaðsíða 20

20 MORGUNBLAÐIÐ SUNNUDAGUR 2.10. 2022
VERSLUN
Í hundrað og tuttugu ár hefur
fyrirtækið Nordgold, sem áður
hét Jóhannes Norðfjörð, verið
starfrækt, og það af fjórum ætt-
liðum í beinan karllegg. Sæmundur
Norðfjörð er núverandi eigandi og
framkvæmdastjóri, en hann tók við
fyrirtækinu af föður sínum Kjart-
ani sem tók við af föður sínum
Wilhelm sem tók við af föður sín-
um Jóhannesi Norðfjörð. Sæmund-
ur, sem starfaði lengi við kvik-
myndagerð, hafði ekki hugsað sér
að taka við fyrirtækinu, en enginn
veit ævi sína fyrr en öll er.
Langafi lét ekkert buga sig
Fyrirtækið var stofnað árið 1902 af
fyrrnefndum Jóhannesi sem átti
áhugaverða ævi. Faðir hans lést
áður en Jóhannes fæddist og móðir
hans lést þegar hann var aðeins
sjö ára. Hann bjó lengi vel fyrir
austan hjá stjúpföður, var um tíma
skósmíðasveinn og bátsmaður en
valdi síðan úrsmíðar.
„Hann hafði áhuga á úrsmíði
sem ungur maður og fór til Noregs
í nám. Svo kom hann heim og hóf
starfsemi á Sauðárkróki,“ segir
Sæmundur, en langafi hans hafði
nóg að gera á Sauðárkróki. Meðal
annars fékk hann til sín danskan
úrsmið að nafni Jörgen Frank Mic-
helsen sem hingað kom árið 1907.
Michelsen þekkja flestir, enda
reka afkomendur hans enn úra-
verslun í Reykjavík. Jóhannes
hafði fleira fyrir stafni en að gera
við úr.
„Langafi var greinilega ham-
hleypa til verka og byrjar í alls
konar innflutningi og rekur hálf-
gerða kjörbúð líka. Hann er frum-
kvöðull að því leyti að hann flytur
inn fyrsta reiðhjólið til Norður-
lands. Svo keypti hann hótel
Tindastól ásamt langömmu minni
Ásu Jónsdóttur frá Ásmund-
arstöðum á Melrakkasléttu. Þau
reka hótelið á bannárunum og fær
hann á sig kæru árið 1912 fyrir
áfengissölu. Ég hugsa að hann hafi
þá fengið nóg af Króknum og flyt-
ur þá suður og kemur sér fyrir í
húsinu þar sem hann fæddist, að
Bankastræti 12. Þar opnar hann
úra- og skartgripaverslun, verk-
stæði og líka reiðhjólaleigu. Hann
lét ekkert buga sig.“
Vildi gera iðrum og yfirbót
„Fyrirtækið var svo lengst af í
Austurstræti 14, þar sem nú er
Duck & Rose, áður Café París.
Síðan tekur afi Wilhelm við rekstr-
inum, útvíkkar hann svolítið og fer
af stað með heildverslun. Við hætt-
um svo verslunarrekstri á níunda
áratugnum og fyrirtækið hefur
verið heildverslun síðan,“ segir
Sæmundur og segist vel muna eft-
ir afa sínum og rifjar upp eftir-
minnileg atvik.
„Það voru þó nokkur innbrot í
verslunina. Eitt stærsta skart-
gripainnbrot landsins á þeim tíma
var í búðina hans afa og það var
aldrei upplýst. En DV barst símtal
um að þýfið væri falið undir Leir-
vogsbrú í Mosfellsbæ og þar
fannst stór hluti þýfisins. Ég man
að Interpol var í málinu og létu
þeir mig reyna að skríða inn um
glugga, en ég kom ekki einu sinni
höfðinu inn. Þeir vildu vita hvernig
þjófarnir hefðu komist inn,“ segir
Sæmundur, en hann var þá um ell-
efu, tólf ára.
„Í annað sinn hafði verið brotinn
búðargluggi og stolið úr honum.
Það mál upplýstist heldur ekki. En
rúmum tuttugu árum síðar kom
ansi lúpulegur maður að hitta afa
til að upplýsa að það hafi verið
hann sem var þjófurinn. Hann vildi
gera iðrun og yfirbót. Hann var
inni hjá afa í rúma tvo tíma og
þeir enduðu á að skála í koníaki og
skildu sem mestu mátar. Ríflega
tuttugu árum áður hafði maðurinn
verið ungur stúdent, fullur niðri í
bæ, og hafði í bríaríi brotið
gluggann og stolið skartinu. Hann
hafði burðast með samviskubit æ
síðan. Og það var dæmigert fyrir
afa að fyrirgefa honum, enda ljúfur
maður.“
Sagðist örugglega loka
Faðir Sæmundar, Kjartan Norð-
fjörð, rak svo fyrirtækið þar til
hann fór á eftirlaun árið 2015 og
Sæmundur tók við.
„Ég man þegar pabbi var að
fara að hætta þá spurði ég hann
hvað hann hygðist gera við fyrir-
tækið. Hann sagðist örugglega
bara loka því. Ég var þá á kross-
götum í kvikmyndaiðnaðinum og
ákvað að skoða þetta aðeins. Ég
gerði honum tilboð og keypti fyrir-
tækið og hef svo verið að breyta
því aðeins,“ segir Sæmundur en
fyrirtækið selur aðallega skart-
gripi, úr og gjafavöru til verslana.
Sæmundur hyggst halda upp á
120 ára afmælið með því að efna til
veislu um næstu helgi fyrir fjöl-
skyldu og viðskiptavini. Hann seg-
ist ekki vita hvort fyrirtækið nái
200 ára aldri, þó það sé auðvitað
aldrei að vita, en býst síður við að
sonur sinn taki við eftir sinn dag.
Játaði glæp
tuttugu
árum síðar
Heildverslunin Nordgold er hundrað og tutt-
ugu ára gamalt fyrirtæki. Sæmundur Norðfjörð
er fjórði ættliður sem rekur fyrirtækið. Hann
rifjar upp söguna og segir meðal annars frá
innbroti sem var upplýst rúmum tveimur ára-
tugum eftir að það var framið.
Ásdís Ásgeirsdóttir asdis@mbl.is
Jóhannes Norðfjörð situr á reiðhjólinu sem hann flutti inn, hið fyrsta á Norðurlandi og hjá standa Arent Claessen og
Ólafur Ingimar Sigvaldason Blöndal. Myndin er tekin af Daníel Davíðssyni ljósmyndara, á Sauðárkróki árið 1901.
Sæmundur Norðfjörð, fjórði ættliður í beinan karllegg,
rekur fyrirtækið um þessar mundir, en það þjónustar
úra- og skartgripaverslanir landsins. Fyrirtækið var
stofnað 1902 og fagnar því 120 ára afmæli á árinu.
Önnur og þriðja kynslóð, þeir Wilhelm Norðfjörð og
Kjartan Norðfjörð, sjást hér ásamt Kurt Wanzenried fram-
kvæmdastjóra Alpina. Myndin er tekin á skrifstofu Jóhann-
esar Norðfjörð, á Hverfisgötu 49.