Morgunblaðið - 14.10.1967, Blaðsíða 2

I
2
MORGUNBLAÐTÐ, LAUGARDAGUR 14. OKT. 1907
Síldarútvegsn. hvetur
skipstjóra að ísa síld
FRÁ Síldarútvegsnefnd hef- Það hefir komið greinilega i
ur Mbl. borizt eftirfarandi: ljós nú eins og áður að sú
Sílöarútvegsnefnd hefir svo síld, sem ísuð hefir veri'ð í
sem kunnugt er selt me'ð hillum og stíum um borð í
fyrirframsamningum til síldveiðiskipunum hefir varð-
hinna ýmsu markaðslanda veizt og geymzt miklu betur
Rúmlega 40 þús. víxlar
afsagðir á árinu
Fjöldi víxlanna tvöfaldaðist sl. fimm ár
um 360 þús. tunnur síldar.
Öll þessi síld átti að verkast
í sumar og í haust. Vegna
þess hve síldin hefir veiðzt
langt undan landi, hefir síld-
arsöltur. orðið nær engin
fyrr en tvær síðustu vikurn-
ar. Hafa nú- verið saltaðar
alls um 105 þús. tunnur mið-
að við miðnætti 12. október.
en óísvarin síld. Síldarútvegs
nefnd skorar því á skipstjóra
síldveiðiskipanna og aðra
sem hlut eiga að máli að gera
ráðstafanir til þess að ísa
síidina svo að koma megi
sem mestum hluta hennar í
salt og gera hana þannig að
sem verðmestri vöru til hags
bóta fyrir alla aðila.
/
Fá fleiri bankar rétt
til gjaldeyrissölu?
Á AÐALFUNDI Verzlunarnáðs í
gærkvöldi svaraði Gylfi Þ. Gísla
son, viðskiptamálaráðherra, fyrir
spurn frá Höskuldi ólafssyni,
•bankastjóra, þess efnis, hvort
vænta megi breytiinga í náinni
framtíð á því fyrirkom ulagi, að
fleiri bankar en Landsbankinn
og Útvegsbankinn fái rétt til
gjaldeyrisviðskipta.
Viðskiptamálaráðherra undir-
strikaði, að hér væri hreyft
viðkvaemu máli, seim hefði verið
rætt innan ríkisstjórnarinnar,
við stuðningsflokka hennar á
Alþingi og við stjórn Seðlabank-
ans. Vðræðum stjórnarflokkanna
lauk þannig, að ef rikisstjórnin
Jiéldi velli í kos.ningunum sl. vor,
yrði þetta eitt af þeim verkefn-
um, sem yrði að taka og leysa.
Gjaldeyrisviðskiptin voru fró
upphafi í höndum Landsbankans
og Útvegsbankans, enda voru
þeir þá langstærstu bankarnir.
Nú hefur hins vegar brugðið svo
■við, að Búnaðarbankinn er orð-
inn stærri en Útvegsbankinn og
sækir fast að fá að annast slík
viðskipti. La.ndsbankinn ag Út-
vegsbankinn eru því hins vegar
andvígir. Þeir benda á, að frá
gamalli tíð hafi þeir haft sér-
stökum skyldum að gegna við
sjávarútveginn eða þann at-
vinnuveg, sem erfiðast sé að eiga
viáskipti við vegna mismunandi
árferðis og afkamu frá ári til árs.
í tengslum við þessar skyldur
fengu þeir einkaréttindi til að
verzla með gjaldeyri, enda skap-
aði útvegurinn hann að mestu
leyti. Ef aðrir bankar vildu
njóta góðs af gjaldeyrisviðskipt-
unum. yrðu þeir jafnframt að
taka á sig hluta af byrðunum.
Taldi viðskiptamálaráðherra,
að báðir aðilar hefðu mikið til
síns máls og þess vegna hefði
Ihann ekki treyst sér til að benda
á meina ákveðna lausn. Hins veg
ar taldi hann nauðsynlegt, að
endurskoðun færi fram nú í vet-
■ur á reglum um sölu á erlendum
gjaldeyri og kvaðst mundui beita
sér fyrir því, að einhverjar
breytingar yrðu gerðar þar á á
mæstu 4 árurni.
BIRGIR fsl. Gunnarsson hæsta-
réttarlögmaður flutti erindi um
víxla og vanskil á aðalfundi
Verzlunarráðs í gær. Þar kom
m.a. fram, að samkv. upplýs-
ingum borgardómaraembættis-
ins væru um það bil 80% af
skriflega fluttum málum. Ef
þeirri reglu er beitt hefur fjöldi
vixilmála verið 1433 árið 1961,
1596 1963, 1698 1963, 3034 1964,
3593 1965 og 3564 1966. Þessar
tölur bera þó að taka með fyrir-
vara, vegna þess að ekki er sér-
staklega haldin skrá yfir víxil-
mál, en þær sýna þó, hver þró-
unin hefur orðið undanfarin ár,
sagði lögmaðurinn.
Þá voru 28.138 víxlar afsagð-
ir hjá borgarfógetaeimbættinu
s.l. ár, en munu fara yfir 40
þúsund á þessu ári samkv. at-
hugunum og áætiunum upplýs-
mgaskrifstofu Verzlunarráðs.
Öryggið í viðskiptalífinu
minnkar
í upphafi máis síns gat Birgir
ísl. Gunnarsson þess, að á und-
anförnum árum hefði það mjög
farið í vöxt í viðskiptalífinu,
að menn standi ekki við víxil-
Rautt sortulyng
nýjar smdsögur eftir Guðmund Frímann
GUÐMUNDUR Frímann er list-
fengur höfundur, sem lengi hef-
ur notið vaxandi vinsælda sem
ljóðskáld. Hann hóf kornungur
að yrkja og gaf út fyrstu bók
sína, Náttsólir, innan við tvítugt,
en alls hafa kamið frá hans hendi
Guðmundur Frímann.
fimm ljóðabækur, auk þýðinga á
erlendum kvæðum. Jafnframt
þessu hefur hann á síðari árum
snúið sér æ meir að ritum skáld-
sagna og einnig þar unnið sér
fastan sess. Fyrir þramur árum
kam út eftir hann safn af smá-
sögum, er nefndist Svartárdals-
sólin og vakti sú bók slíka at-
hygli, að hún seldist upp á
skömmum tíma. Var hún gefin
út af Almenna bókafélaginu og
Bókaverzlun Sigfúsar Eymunds-
sonar, og nú hafa sömu aðilar
sent frá sér enn aðra bók eftir
Guðmund Frímann. Nefnist 'hún
Rautt sortulyng og hefur að
geyma átta smásögur.
Þegar Svartárdalssólin kom
út, varð ritdómendum ekki hvað
sízt tíðrætt um hugkvæmni og
djörfung höfundarins, og sömu
einkenna gætir að sjálfsögðu í
Rauðu sortulyngi, þó að hvergi
verði með sanni sagt, að hann
gerist hiskpurslaus um efni
fram. Eins og í fyrri bókinni
sækja flestar þessar sögur efni
sitt í mannlegar ástríður og ást-
ir,. sem þó eru að sama skapi
.margvíslegar sem pensónur þær,
er þar fara með hlutverk, eru
hver annarri ólíkar að aldri og
skapgerð. En höfundurinn er víð
ar vel heima. í Mýrarþoku, svo
að dæmi sé nefnt, er fjallað af
nærfærnum skilningi um sárs-
aukafulla reynslu barnshjartans
af fallvelti og dauða, og enn
annars staðar nær höfundurinn
ótvíræðum áhrifamætti, svo sem
í Stórþvotti á hausti, þar sem
samruni atburða ag umhverfis
skapa sögunni það voveiflega
andrúm, sem henni hentar.
Rautt sortulyng er 163 bls. að
stærð og mjög vönduð að öllum
frágangi. Hún er prentuð og
bundin í Prentsmiðju Hafnar-
fjarðar en Torfi Jónsson teiknaði
kápuna. (Frá AB).
Fangageymslur lögreglunnar:
37.103 gistu sl. 5 ár
GISTINGAR ölvaðra manna í
fangageymslum lögreglunnar í
Reykjavík undanfarin fimm ár
voru alls þrjátíu og sjö þúsund
eitt hundrað og þrjár. Flestar
voru gistingtirnar árið 1964 eða
8.114 talsins en fór síðan fækk-
andi og voru sl. ár alls 7.103.
Júnímánuður virðist vera anna-
samasti mánuðurinn hjá lögregl
ur.ni, hvað þetta snertir, en alls
voru gistingar í þeim mánuði
3.820 þessi fimm ár. Lægsti mán
uðurinn er febrúar með 2.542
gistingar. Af mánuðum ein-
stakra ára er júní 1964 með flest-
ar gistingar, eða 799, en febrúar
ársins 1962 voru gistingar fæst-
ar: 392. Skiptingin milli fanga-
geymslanna er þannig, að Síðu-
múli telur 35.003 en kjallari lög-
reglústöðvarinnar í Pósthús-
stræti 2.100.
Nauðlenti
skammt frú
Borgarnesi
LÍTIL flugvél frá Kefla-
víkurflugvelli nauðlenti í
Borgarfirði í gær. Vélin lask-
aðist í lendingu, en flug-
manninn sakaði ekki.
Þetta var eins hreyfils Colt
vél í eigu flugskóla ameríska
hersins á Keflavíkurflug-
velli. Var flugmaðurinn sem
er Bandaríkjamaður í flugi
yfir Iandi, sem er hluti af
hans námi, er hann þurfti
að nauðlenda skammt frá
Borgarnesi eins og áður
segir.
skuldbindingar sínar og víxlar
fari í vanskil. Svo virðist sem
virðing sú, sem menn óneitan-
Birgir fsl. Gunnarsson flytur
erindi sitt. (Ljósm. Mbl. Sv. Þ.)
lega höfðu fyrir víxlinum, og
því sérstaka formi, sem honum
fylgir, hafi farið stöðugt minnk-
andi. Afleiðingar þessa eru að
sjáifsögðu þær, að öryggið í við
skiptalífinu minnkar og óneit-
anlega vex hæltan á því, að
þetta annars handhæga við-
skipabréf glati smám saman
öliu trausti ekki ósvipað því,
sem þegar er íarið að verða
vart við, að því er notkun ávís-
ana snertir.
Hann rædd’. siðan almennt
ttm víxilinn sem viðskiptabréf
og þær sérstöku rettarfarsreglur,
sem um hann gilda, en aðal-
tilgangur þeirra er sá, að hraða
víxilmálum fyrir dómi og gera
þau einföld í sniðum. Eigi að
síður taldi hann eiga við rök
að styðjast við þær umkvartan-
ir, að of langan tíma taki að
fá fullnustu víxúkröfu, eða allt
að 103 dögum og raunar oftast
lengri tíma af ýmsum ástæðum,
er ha-nn rakti.
Ilraðari meðferð víxilmála
Til þess að auka aðhald í þess-
um efnum taldi hann miklu
skipta að hraða mun meir en nú
tíðkast víxilmálum og reyndar
öðrum einfaldan skuldamálum.
Það er þó ekki umkvörtunar-
efni, að dómar borgardótnaraem-
bættisins komi ekki nógu fljótt,
en hins vegar taldi hann m.a.
15 daga aðfararfnestinn óþarfan
í víxilmálum og emfaldari
skuldamálum, þegar tekið er til-
lit til þess hraða, sem nú gildir
í samgöngum og samskiptum
manna á milli. Nauðynlegt væri
að búa betur að embætti borg-
arfógeta, svo að fjárnám gæti
farið fram án nokkurrar tafar
að ráði og loks þyrfti að taka
til ræklilegrar athugunar, hvort
t.d. sex vikna fiiesturinn frá
fyrstu auglýsingu í Lögbirtinga-
blaðinu talaði til fyrstu fyrir-
tektar í uppboðsrétti sé nauð-
synlegur.
Þá taldi hæstaréttlögmaður-
inn, að víxlar væru mjög of-
notaðir hér á landi og benti m.a.
á, að t.d. væri miklu einfaldar
og eðlilegra form á afborgunar-
greiðslum að gefa út eitt skulda
bréf, sem fæli í sér alla gjald-
dagana. Slík bréf er auðveld-
lega unnt að útbúa þannig, að
það njóti þeirra réttarfarshag-
ræða, sem víxlar njóta auk þess
sem auðvelt er að setja ákvæði
í slík bréf, sem ekki verða ve-
fengd, þess efnis, að allt bréfið
falli í gjalddaga, ef greiðslufall
verði á einni greiðslu.
Hann taldi nauðsynlegt að
setja hér á landi lög um laus-
fjárskap með afborgunatkjörum,
en slík lög hefðu fyrir löngu
verið sett í nágrannalöndunum
og þær reglur verið endurskoð-
aðar, svo að við ættum í stór-
um dráttum að geta sniðið okkar
lög eftir þeirra.
Þá taldi hann og nauðsyn-
legt að hafa betra eftirlit með
verzlunarleyfisveitingum en gert
er. Ennfremur sagði hann, að
sér litist vel á þá hugmynd, sem
fram kæmi í greinargerð og
áliti starfnefndar verzlunarráðs
um víxilmál um aukna upplýs-
ingastarfsemi, t. d. að handhæg
skrá sé til yfir alla samþykkj-
endur afsagðra víxla og víxil-
skuldara þeirra víxla, sem dóm-
ur hefur fallið á.
Rekstur frystihúsa:
Stefnt að auknu sam-
starfi eða sameiningu
A AÐALFUNDI Verzlunarráðs
í gær svaraði Gylfl Þ. Gíslason
viðskiptamálaráðherra fyrir-
spurn frá Othari EHingsen nm,
í hverju væntanleg endurskipu-
laging frystiiðnaðarins sé fólg-
in.
Ráðherrann sagði, að s.l. vor
hefði verið skipuð samstarfs-
nefnd til að kanna möguleika
og aðferðir í þessum efnum og
hefði hún enn ekki skiLað form-
legu áliti. Kjarninn í tillögunum
væri þó sá, að koma á samstarfi
frystihúsa, tveggja eða fleiri á
sama stað, um verkaskiptingu
sín á mil’li eða með því að
leggja eitt eða fieiri niður til
þess að auka framleiðnina án
þess að rýra afkastamöguleik-
ana.
Ríkisstjórnin mun beita áhrif-
um sínum við bankakerfið og
við fjárfestingarlánastofnanir
til þess að sérstök aðstoð væri
veitt í þau byggðarlög eða til
þeirra frytihúsa, sem sameinast
með slíkum liætti. Það hefur
þegar verið gert í tvekn tilvik-
um, þar sem tvö frystihús voru
á sama stað, og var annað húsið
hreinlega lagt niður, en eigend-
urnir ættu þau siðan sameigin-
lega.
Saigði ráðherrann, að á þess-
um vettvangi biðu ótrúleg verk-
efni úrlausnai, þar sem hægt
væri að lækka framleiðskikostn-
aðinn geysilega, þótt afkastaget-
an væri hin sama eftir sem áður.
Þetta ætti raunar við ýmis önn-
ur svið útflutningsatvinnuveg-
anna og atvinnuvegina yfir
höfuð að tala.
Sjálfstæðiskon-
ur, Hafnarfirði
SJÁLFSTÆBISKONUR í Hafnar
firði eru minntar á Vorboða-
fundinn nk. mánudag. Fundur-
inn hefst kl. 20.30 og eru Sjálf-
stæðiskonur í Hafnarfirði ein-
dregið hvattar til þess að fjöl-
menna á fundinn.