Morgunblaðið - 14.10.1967, Blaðsíða 16

16
MORGUNBLAÐIÐ, LAUGARDAGUR 14. OKT. I99f
Útgefandi: Hf. Arvakur, Reykjavík.
Framkvæmdastjóri: Sigfús Jónsson.
Ritstjórar; Sigurður Bjamason frá Vigur.
Matthías Jphannessen.
Eyjólfur Konráð Jónsson,
Ritstjómarfulltrúi: Þorbjörn Guðmundsson.
Fréttastjóri: Björn Jóhannsson.
Auglýsingar: Árni Garðar Kristinsson.
Riístjóm og afgreiðsla: Aðalstræti 6. Sími 10-100.
Auglýsingar: Aðalstræti 6. Sími 22-4-80.
í lausasölu: Kr. 7.00 einfakið.
Askriftargjald kr. 105.00 á mánuði innanlands.
FJÁRLA GAFRUM-
VARP í NÝJUM
BÚNINGI
H/feð frumvarpi til fjárlaga
fyrir árið 1968 er stefnt
að því að skýrari mynd fáist
af heildarskattheimtu ríkis-
ins og öllum fjárreiðum þess.
Verður tvímælalaust að telja
það til bóta. Æskilegt er að
fjármál ríkisins liggi sem
ljósast fyrir og uppbygging
fjárlaganna sé þannig, að
sem auðveldast sé að koma
við nútíma tækni í bókfærslu
og reikningsgerð.
Þetta fjárlagafrumvarp ber
að sjálfsögðu svip þeirra erf-
iðleika, sem við er að etja í
efnahagsmálum þjóðarinnar.
Nauðsynlegt hefur reynzt að
lækka niðurgreiðslur á vöru-
verði verulega, framkvæma
ýmislegan sparnað og afla
ríkissjóði jafnframt nokk-
urra aukinna tekna. Nýjar
álögur eru að sjálfsögðu
aldrei vinsælar. En aðalatrið-
ið er að ríkisbúskapurinn sé
rekinn á heilbrigðum grund-
velli. Samkvæmt þessu fjár-
lagafrumvarpi er greiðsluaf-
gangur ríkissjóðs áætlaður
37,3 millj. króna á árinu 1968.
Um samanburð þessa fjár-
lagafrumvarps við fjárlög
yfirstandandi árs, komst
Magnús Jónsson fjármálaráð
herra m. a. að orði á þessa
leið í samtali hér í blaðinu í
gær:
„— Vegna hinna róttæku
skipulagsbreytinga á uppsetn
ingu fjárlagafrumvarpsins er
erfitt um nákvæman saman-
burð, en birt er með fjárlaga-
frumvarpinu sundurliðuð
samanburðartafla, sem sýnir
um 190 millj. króna hækkun.
Hækkun á kostnaði við rík-
isreksturinn er þó raunveru-
lega ekki nema rúmar 70
milljónir króna, eða 1,8%,
því að hér koma til greina
ýmsar hækkanir sem ekki
geta talizt útgjöld til ríkis-
rekstrar í þrengri merkingu,
svo sem hækkun á áætluðu
framlagi til ríkisábyrgða-
sjóðs, hækkun á framlagi til
eldri niðurgreiðslna á vöru-
verði, sem vanáætlað var á
yfirstandandi ári og loks 30
millj. króna vegna ýmissa
ríkisframkvæmda, sem að
undanförnu hefur verið aflað
fjár til með lántökum, en
ljóst þykir að ekki er hægt
að fara þá leið á næsta ári.
Því aðeins hefur reynzt
auðið að halda útgjaldaaukn-
ingunni svo lágri miðað við
venju fyrri ára, að annars
vegar er ekki gert ráð fyrir
neinum launahækkunum og
hins vegar hefur verið staðið
gegn öllum óskum um fjár-
veitingar vegna nýrrar starf-
semi innan ríkiskerfisins.“
★
Um meginstefnuna í fjár-
lagafrumvarpinu er það að
segja, að hún miðar fyrst og
fremst að því að veita at-
vinnuvegunum þá aðstoð,
sem fullyrða má að sé lág-
marksaðstoð til þess að fram
leiðslan geti gengið með eðli-
legum hætti, án þess að
leggja á þjóðina meiri kjara-
skerðingu en brýnasta nauð-
syn krefur. Þykir því óum-
flýjanlegt og sanngjarnt
gagnvart almenningi að reynt
sé með öllum ráðum að tak-
marka útgjöld ríkisins, sem
að sjálfsögðu leiðir til þess
að ekki verður nú auðið að
verja fé úr ríkissjóði til ým-
issa nauðsynjamála, er verða
að bíða betri tíma, sem von-
andi eru stutt framundan.
Kjarni málsins er að þjóðin
líti á hag sinn af raunsæi og
ábyrgðartilfinningu. Þá mun
henni vafalaust takast að
sigrast á þeim stundarerfið-
leikum, sem nú er við að etja.
FÖLKIÐ SEM
KAUS l-LISTANN
að er vissulega lærdóms-
ríkt fyrir fólkið sem kaus
I-listann, lista Hannibals
Valdimarssonar hér í Reykja
vík við síðustu kosningar, að
hugleiða, það sem nú hefur
gerzt á Alþingi. Hannibal
Valdimarsson sagðist í þess-
um kosningum berjast hetju-
legri baráttu gegn kommún-
istunum, einræði þeirra og
ofbeldi. Margt fólk trúði
þessu. En hver hefur raunin
á orðið í þessum efnum?
Hannibal Valdimarsson
hefur enn á ný kastað sér í
faðm kommúnista. Enginn
sér lengur á honum hetju-
svipinn, sem hann setti upp
fyrir kosningarnar. Hann er
enn sem fyrr hafrekið sprek
á annarlegri strönd. Honum
tókst að vísu að ná kosningu
á atkvæðum fólks, sem hélt
að hann væri að berjast gegn
umboðsmönnum hins alþjóð-
lega kommúnisma á íslandi.
En nú sitja þeir Magnús
Kjartansson hilið við hlið í
þingflokki svokallaðs Al-
þýðubandalags. Kommúnist-
arnir í Sósíalistaflokknum
hafa þar öll undirtök. Lúðvík
Astarharmur getur leitt til dauða
RANNSÓKN hefur staðfest
þá gömlu hugmynd um fólk
og læknisfræði, að fólk geti
dáið af harmi vegna ástvina-
missis. Nær sanni er að þeir
sem hafa misst r.ána ættingja
hafa tiltölulega hærri dánar-
tölu, sérstaklega fyrsta árið
eftir atvikið, heldur en fólk
á sama aldri, sem ekki hefur
orðið fyrir missi ástvina.
Nýleg rannsókn sem gerð
var í smáþorpi í Wales, var
kynnt fyrir nokkru í brezka
lælknaritinu „Medical Jornal".
í rannsókninni voru 371
einstaklingur, sem látnir
voru, ákvarðaðir í einn rann-
sóknarhóp. Skildu þeir eftir
sig 903 nána ættingja, maka,
foreldra og börn. Var hópur
þessi borinn saman við ann-
an rannsóknarhóp, sem taldi
878 nána ættingja og hafði
ekki orðið fyrir neinum ást-
vinamissi. Fyrsta árið eftir
ástvinamissinn dóu 4,76% af
eftirlifandi ættingjum úr
fyrri hópnum, samanborið við
0,68% af þeim rannsóknarhóp,
sem enga ættingja hafði misst.
Nánir ættingjar 11,6% látinna
voru sjálfir látnir innan árs,
samanborið við 1,6% seinni
hópsins.
Tölufræðilegur mismunur
hélzt ekki eins greinilegur
næstu þrjú árin. Rannsóknin
leiddi í ljós að dánartala
ekkjumanna var hlutfalls-
lega talsvert hærri en ekkna,
og það voru mun fleiri líkur
á andláti innan árs, ef ættingi
hlutaðeigandi hafði dáið á
sjúkrahúsi, heldur en ef hann
hefði dáið heima. Fimm
sinnum meiri líkur voru á
andláti, ef fyrsta dauðsfallið
innan fjölskyldunnar átti sér
sér annarsstaðar en heima,
eða á sjúkrahúsi, ef til vill
vegna þess að dauðsfall
annarsstaðar ber nær undan-
tekningarlaust bráðar að og
eftirlifandi verður fyrir
meira skyndiáfalli. „Medical
Journal" lýsti því yfir, að enn-
þá væri ekki fyrir hendi skýr-
ing á þessu fyrirt>æri, heldur
aðeins nokkrar ágizkanir.
Spurningin er: Er það sál-
arástand vegna sorgar, sem
hefur þau áhrif að líkaminn
verður sjúkur? Eða hefur
sorgin einnig áhrif á matar-
venjur, reykingar og áfengis-
neyzlu, sem svo aftur geta
haft skaðvænlegar afleiðing-
ar? Ritið bendir á að töluvert
sé vitað um sorgina sjálfa,
sem sálarlegan þátt, er dragi
úr sálarlegum áföllum vegna
ástvinamissis og hjálpi mann-
inum til að ná fyrri lífsgleði
aftur.
Sorgin er sambland af mörg
um andstæðum tilfinningum
og það er engin furða, þó
margir eigi í mjög erfiðri
innri baráttu eftir ástvina-
missi.
Medical Journal segir, að
við ættingjamissi leiti fólk
nú í auknum mæli læknis-
hjálpar, þar sem það áður
leitaði huggunar hjá prestum.
Ritið bætir því við, að lækn
isfræðin hafi gert lítið til að
undir'búa sálfræðinga fyrir
þetta hLutverk, enda er sálar-
fræðin ung vísindagrein og
hugar manns það sem minnst
er vitað um af manninum
sjálfum.
Sá sem hefur orðið fyrir
ástvinamissi þarfnast venju-
lega ekki slíkrar hjálpar, ef
hann nýtur stuðnings sam-
rýmdrar og ástúðlegrar fjöl-
skýldu, — þegar eitthvað er
eftir til að lifa fyrir, þegar
maðurinn hefur verið nægi-
lega undirbúinn undir ástvina
missinn, eða þegar hægt er að
samræma ástvinamissinn trú-
arlegri- eða heimsspekilegri
afstöðu til lífs og dauða.
Leiðtogi stjórnarandstöðunnar í
Suður-Vietnam leystur úr haldi
TROUNG Dinh Dzu , elnn af
leiðtogum stjórnarandstöðunnar
í Suður-Víetnam hefur verið
látinn Iaus úr haldi, en hann
hafði verið tekinn fastur viku
áður fyrir að mæta ekki fyrir
rétti, þar sem hann átti að svara
til saka fyrir ákæru um að hafa
óvirt dómara. Ástæðan fyrir
því, að hann var látinn laus,
hefur ekki verið kunngerð, en
hann kann enn að eiga fyrir
sér fangelsisdóm, þar sem hann
hefur verið ákærður fyrir svik.
Kosningabaráttan fyrir kosn-
ingar til neðri deildar þingsins
í Suður-Víetnam, sem fram eiga
að fara 22. október, hófst sl.
laugardag. Alls verða í fram-
boði 1240 frambjóðendur, en
Jósefsson hefur verið endur-
kjörinn formaður þingflokks
ins og Hannibal situr með
lognhatt við hlið Magnúsar
Kjartanssonar. Þetta er sú
mynd, sem biasir í dag við
fólkinu, sem kaus I-listann
og öðrum íslenzkum kjósend-
um.
GENGISLÆKKUN
í FINNLANDI
Oíkisstjórn Finnlands hefur
**- nú ákveðið að fella gengi
finnska marksins um 31,25%.
í þessari stjórn eiga sæti full
trúar jafnaðarmanna, komm
þingsætin, sem kosið verður 1,
eru 137.
Eins og í forsetakosningunum
og kosningunum til öldunga-
deildar þingsins, sem fram fóru
3. september sl., munu fram-
bjóðendur, sem taldir eru hafa
„starfað í þágu kommúnista eða
kommúnistísks hlutleysis" verða
útilokaðir frá því að taka þátt
í kosningabaráttunni. Á meðal
frambjóðenda í Saigon og úti á
landsbyggðinni eru skólakenn-
arar, bændur og húsmæður og
vonir standa til, að hið nýja
þing, er það hefur kjörið, muni
verða til þess, að ríkisstjórnin
komizt í nánari tengsl við al-
menning í landinu og geti gert
sér betur grein fyrir óskum
hans.
únista og bændaflokksins í
Finnlandi.
Finnar hafa undanfarið átt
við mikla efnahagserfiðleika
að etja. Dýrtíð hefur verið
mikil í landinu og útflutn-
ingsatvinnuvegirnir hafa átt
við margvísleg vandkvæði að
stríða. Nú hefur finnska
stjórnin talið óhjákvæmileg'
»ð mæta þessum erfiðleikum
með gengisbreytingu, sem
framkvæmd er í samráði við
alþjóða gjaldeyrissjóðinn,
sem Finnar eru aðilar að.
Finnar eru dugmikil og
vinnusöm þjóð. Vonándi
tekst þeim að sigrast á þeim
efnahagserfiðleikum, sem
þriggja flokka stjórnin hefur
nú lagt til atlögu við.
Truong Dinh Dn
Aoier var
útvegað
eitur
Kaíró, 5. október. NTB.
FYRRVERANDI yfirmaður
leyniþjónustu egypzka hersins,
Saæah Nasr, hefur verið hand-
tekinn vegna rannsólknar sem
gerð hefur verið á hugsánlegri
hlutdeild hans á sjálfsmorði
Abdel Hakim Amers, að 'því er
blaðið „A1 Ahra'm“ hermdi 1
dag. Grunur leikur á, að Nasr
hafi útvegað Amer eitur það
sem hann notaði til að ráða sér
bana.
Blaðið segir, að Nasr hafi
verið handtekinn í gaar, en hann
hefur setið í stofuvarðlhal'di síð-
an honum var vikið úr embætti
yfirmanns leyniþjónustunnar i
sumar.
-3»