Morgunblaðið - 03.05.1972, Blaðsíða 4

4
MORGUNBLAÐIÐ, MIÐVIKUDAGUR 3. MAÍ 1972
22-0-22-
RAUÐARÁRSTÍG 31
14444 ** 25555
14444^25555
[V
miF/O/R
LALEtGA - HVtFtSGÖTU 103
BÍLALEIGA
CAR RENTAL
Tf 21190 21188
STAKSTEINAR
Fóðurbætis-
skattur
á blaðaútgáfu!
Það hefur ekki farið fram
hjá neinum, að eftir hreins-
anirnar miklu á ritstjómar-
skrifstofu Þjóðviljans í sum-
ar, er hann orðinn allt annað
ogr verra blað. Morgunbiaðinii
er ókunnugt um, hvort áskrif
endum hafi fækkað að sama
skapi, en nokkuð er víst, að
annar eins harmagrráttir hef-
ur trauðla stigið frá brjósti
nokkttrs manns eins og frá
brjósti ritstjóra Þjóðviljans nú
1. maí. Þetta er sýnishorn: —
er þeirrar skoðunar, að
stjórnarflokkarnir og Alþýðu
flokkurinn ættu að sjá sóma
sinn í því að skattleggja allar
auglýsingar í blöðunum eftir
ákveðinni reglu. Síðan ætti að
dreifa tekjunum af þessari
skattlagningu í öfugu hiut-
falli við stærð þeirra . . . “
Það er sannarlega kökkur
í háisi ritstjórans og ekkasog
milli línanna. Hann getur
ekki sætt sig við, hversu fáir
vilja auglýsa í Þjóðviljanum.
Og að sjáifsögðu kemur hon-
um ekki í hug að reyna að
bæta blaðið, til þess er hann
EFTIR
FREYSTEIN JÓHANNS-
SON, blaðamann.
Spumingtinni um það, hvað
væri frétt, veltu menn fyrir
sér stiður í Aþenu þegar fyrir
um 2320 árum. Og ennþá lief-
tir engtim tekizt að svara þess
ari spurningu til fulls. Ein-
faldasta svar okkar er senni-
lega, að fréttir séu það, sem
við lesum í Morgunblaðinu.
Því miður erum við þó þar
með engn nær um það, hvcrs
vegna við lesum einmitt þess-
ar fréttir. Hvað er það sem
gerir þetta að frétt öðru frem
ur?
Snúum fyrst skáfunni svo-
Htið öðru vísi fyrir okkur og
Htum hana með það í huga að
spyrja, hvaða tilgangi fréttir
eigfi að þjóna. í kenmslubótk-
um á svifS blaðamennsku er
þess oftast getið, að blað eiigi
að fraeða, útskýra, sannfæra
of minnimáttar. Og því hleyp
ur hann þangað, sem hann
hefur verið vaninn, til fóstra
síns, og leitar ásjár, — hvort
hann geti ekki lagt eins kon-
ar fóðurbætisskatt á blaðaút-
gáfu í landinu.
Nei, þeir gjalda
þess ekki...
„En ég mun ekki láta menn
gjalda þess, að þeir eru flokks
menn i Alþýðubandalaginu"
eru ummæli Magnúsar Kjart
anssonar um val þeirra, sem
hann skipaði í bankaráð Iðn-
aðarbankans fyrir skömmu.
Og aldrei þessu vant er ekk-
ert ot'mælt hjá ráðherranum.
Hann hafði vaid á tveim aðal-
mönnum og tveim til vara og
fyrir valinu urðu: Renedikt
Daviðsson, Giiðmiindur
Ágústsson, Magnús H. Steph
ensen og Örn Erlendsson, Nei,
— það er engin mengun i þess
ari samsetningu, enginn þess
ara manna hefur goldið þess
að vera i Alþýðubandalaginu
Og þetta er sannarlega ekki
í fyrsta skipti, sem trúnaðar-
menn þessa ráðherra hafa ver
ið valdir eftir spjaldskrá Al-
og skemmta. Til fræðslu eru
útskýringar nauðsynlegar og
þá sýnir skífan; fræðslu,
sannfæringu og skemmtan.
Þegar ég tala hér um sann
færingu í fréttum á éfí við
þær fréttir, sem eiga úpptök
sín hjá fólki, sem með þeim
vill sannfæra lesamdann um
ágæti orða sinna. Við jgetum
hér t.d. minmzt stjómmála-
mannsins, sem kemur ákoðun
um sínium á framfæri á frétt
næman hátt. Eða lögreglustjór
ana í Reykjavík, þegar hann
viil hvetja fólk til að aka var
lega. Hins vegar má ;reikna
með, að lesandinn sjálfur vilji
yfírleitt ekki láta fréttir sann-
færa sig á þercnan hátt og lesi
þvi fremur fréttir af öðrum
toga sér til fróðleiks og
skemmtunar.
Sá, sem fréttum miðlar, tek
ur sér stöðu einhvers staðar
svona mitt á milli framan-
greindra punkta. Hann feemur
þýðtibandalagsins. — Menn
mrnnast þess, þegar hann
setti mann i sinn stað i við-
töl, þá var ráðuneytisstjór-
anum ekki trúandi til
þess að eiga viðtal við þá,
sem erindi áttu við iðnaðar-
ráðherra, svo sem venja er.
Ekki heldur aðstoðarráð-
herranum. Þess í stað var
kjörinn annar maður, kunnur
fallkandidat Sósialist/tlokks-
ins og síðar Alþýðubandalaffs
ins, Ingi R. Helgason. Honum
einnm var trúandi. — á lians
flokksskjöld hafði enginn
blettur fallið. Um hitt var
minna hirt, þótt hann kæmi
fram sem staðgengill ráðherra
alffjörlega umboðslaus, sem í
senn var móðgun við starfs-
menn stjómarráðsins og þá,
sem erindi áttn við ráðherra,
— að ekki sé á það minnzt,
hvilíkt skeytinffarleysi kemur
fram í slikum athöfnum gagn-
vart þeirri stjómskipun, sem
við búum við, og þeirri á-
byrgð, sem ráðherrayaidi fylg
ir. En þetta var ekkert óvænt
af hálfu þessa ráðherra. Hann
er og hefur ávallt verið ein-
hver harðasti andstæðingur
lýðræðislegra stjóraarhátta
hér á iandi, þótt honum hafi
stundiim hentað að láta öðm
vísi og tala þvert um hug sér.
Þegar þessi feriil ráðherr-
upplýsingum áleiðis, en styðst
i vaiíi sínu við það, sem hann
af reyraslu veit, að iesandinn
helzt kýs. Það getur lika hugs
azt að skipta megi blaðamönn
um i tvo hópa; þá, sem fynst
og fremst vilja fræða lesand
ann með fréttaskrifum, og svo
þá, sem skrifa Xesendamum
fyrst og fremst tii afþreyimg-
ar. Sennilega eru þó fliestir
blaðaimenn beggja blands í
þessum efnum.
Það, sem er þá fréttnæmt,
er það, sem blaðamaðurinn
tehir að lesandi hans hafi
bæði giagn og gaman af; hvort
heldur um er að ræða stjóm-
málafréttir, íþróttaJréttir eða
þá frásögn af vmnusiysi. Mat
blaðamannsins má aegja, að
sé nokkuð einstaklingsbundið
hverju sinni, en þó fer ekki
hjá því að með tímanum læri
blaðamaðurircn að þekkja ósk-
ir lesandans.
Skilningur lesandans á
ans er skoðaður, vttrður möniv
um betnr ljóst, We sérstæð
kimnigáfa hans er en til
marks um það era eftirfar-
andi ummæli úr forsíðuviðtali
við hann í Þjóðviijanum sl.
laugardag í tilefni af Stak-
steinadáiki fyrir nokkrum
döffiim: Ráðherrann segir: —
„Eftir að ég tók við ráðherra
störfum, hef ég átt þess kost
að ráða méhn i ýmis trúnað
arstörf. f því sambandi hef ég
jafnan metið mest hæfni
manna án tillits tii stjórnmála
skoðana þeirra (!) ... Fjöl-
marga aðra menn hef éff þann
ig sfeipað án þess að éff hefði
hugmynd nm stjórnmálaskoð
anir þetrra" ! ! !
Enginn efast um, að Magn
ús Kjartansson sé greindur
vel og námfús í betra iagi. —
Hann á sér fyrirmynd. gaml-
an lærimeistara, sem á sínum
tima var menntamálaráðherra
í nýsköpunarstjórninni. Ailt
fram til þessa dags erti emh-
ættisveitingar þess ráðherra á
orði hafðar, þegar keyrir nm
þverbak. Um þær mátti með
sanni segja, eins og iðnaðar-
ráðherra segir nú um skipan
ir sínar á mönnum í trúnaðar-
stöður, að menn vora sannar-
lega ekki látnir gjaida þess að
vera flokksmenn í Sósíalista
fiokknum.
krinigumstæðum fréttar hefur
mjög mikið að segja; að frétt
in spretti upp úr jarðvegi,
sem tesamdaiíum er ekki ó-
kummur. Þannig geta fjarlægð
ir skipt máli og kunmigleiki,
samanber andköf Evrópu-
manna vegna 13 drepinna á fr
iamdi, þótt fáir láti sig nokkru
skipta, þegar fólk er brytjað
niður í þúsundavís suður í
Súdam. Hins vegar má segja,
að hér birtist einmitt stórt
hliutverk fjölmiðiilisins; að
skax>a með upplýsandi grein-
um um fjarlæg málefni áhuga
lesamdans á frekari fréttum
úr f jarlægum stöðum.
En hvernig nú serni þessu
fyrirbrigði — fréttinni — er
fyrir sér velt, verður þó alltaf
eitt upp á tenimgríUfn. Fréttin
verður að vera ný. Þvi veröld
in snýst, og það, sem við erum
að lesa í Morgunblaðinu i dag
er þegar urðið gamalt. Og á
morgun feemur út annað Morg
unblað.
jWnrSJmbínbib Hvað er 1 fréttum?
mcd PC-8
PARPönTun
bcin lífto í fo»l(Mf(kikl
2 SIOQ
^Kaupmannahöfn ^Ósló
sunnudagd/ sunnudaga/
mánudaga/ þriðjudaga/ briðjudaga/
fimmtudaga og föstudaga. fimmtudaga
L0FTLEIDIR
Stokkhólmur
mánudaga/
föstudaga.
^ Glasgow
laugardaga
^ London
laugardaga