Morgunblaðið - 05.09.1976, Síða 46

46
MORGUNBLAÐIÐ, SUNNUDAGUR 5. SEPTEMBER 1976
RobertMulligan
og ímgndunaraflið
Nýja Bíó:
The Nickel Ride, Am
1974.
Leikstjóri: Robert Mulli-
gan.
THE Nickel Ride segir frá
Lykilmanninum (the Key Man)
Cooper (Jason Miller), sem
hefur með höndum ýmis vafa-
söm viðskipti í undirheimum
smáborgar nokkurrar í
Bandaríkjunum, þar sem hann
er einskonar hverfisstjóri. Hon-
um er falið að ganga frá kaup-
um á stórum vöruskemmum
með dálitlu baktjaldamakki, en
þegar hér er komið sögu, finnst
Cooper að gengi sitt sé orðið
fallvalt og hann fer að lita á
alla grunsamlegum augum.
Honum er fenginn nýr
aðstoðarmaður, Turner (Bo
Hopkins), sem Cooper ímyndar
sér, að sé settur sér til höfuðs
og þegar húsakaupin ganga
ekki eins og ætlað var missir
Cooper stjórn á imyndunar-
aflinu. Honum þykir sem Turn-
er standi allt í einu fyrir
framan sig og krefji hann svars
um kaupin. Samskipti þeirra
enda á voveiflegan hátt —^en
sem betur fer er þetta aðeins
ímyndun. Síðar í myndinni
gerist svipað atriði. Cooper
stendur skyndilega andspænis
Turner, sem reynir að skjóta
hann niður. Cooper tekst að
bregða sér undan, særður þó,
og tekst að yfirbuga Turner.
Þetta atriði er gert á mjög
svipaðan hátt og hið íyrra,
nema hvað afleiðingarnar af
þessu atriði verða þær, að Coop-
er finnst dauður úti á götu
morguninn eftir. Reyndi
Turner raunverulega að drepa
Cooper, eða var þetta enn
imyndun? Afleiðingin talar að
vísu sínu rr '’i, en Mulligan
gerir ekkert til að undirstrika
það, að átökin hafi verið raun-
veruleg. Með þessu vill
Mulligan trúlega segja, að það
sé ímyndun Coopers, sem leiðir
hann til dauða, Cooper ímyndar
sér ákveðna hluti og hagar sér
samkvæmt ímyndun sinni unz
umhverfið, raunveruleikinn,
verður að taka tillit til hugar-
óra hans, og grípa til þeirra
ráðstafana, sem ímyndun
Coopers og hegðun hefur stefnt
að.
Róbert Mulligan er ekki
George
C. Scott í
vafasömum
félagsskap
Tónabíó:
Bank Shot, Am. 1974.
Leikstjóri: Gower
Champion.
Það er erfitt að átta sig á því,
hvers vegna virtur leikari á
borð við Georges C. Scott fæst
til að leika í þriðja flokks mynd
sem þessari. Það hefur legið
strax fyrir þegar handritið var
tilbúið að Bank Shot var mynd,
sem reyndi ekki neitt á leik-
hæfileika hans. Persónan, sem
hann leikur meistaraglæpa-
maðurinn Ballantine, er bæði
útþvæld og yfirborðskennd og í
þessari mynd er ekki á néínn
hátt reynt að gera persónuna
eftirminnilega eða sérstaka.
Eins og í mörgum myndum af
þessu tagi, sem fjalla um meiri-
háttar rán, er reynt að skapa
spennu með allskonar nær-
Framhald á bls. 38
alveg ókunnugur þessu efni.
Frá því að hann gerir sina
fyrstu kvikmynd (Mulligan
leikstýrði áður fyrir sjónvarp,
og var talinn einn af efnileg-
ustu yngri leikstjórum I Banda-
rikjunum), Fear Strikes Out
(’57), hafa persónur hans átt
við svipuð vandamál að stríða.
íþróttamaðurinn f þessari
mynd missir t.d. vitið, þegar
hann finnur, að hann getur
ekki staðið við þær vonir, sem
umhverfið bindur við hann, og
þó sérstaklega faðir hans. Per-
sónur Mulligans lifa og hrærast
f heimi, sem þær finna að þær
hafa ekki fullkomið vald á, og
hverfaaf þeim sökum inn I
heim eigin ímyndunarafls. Sfð-
asta mynd Mulligans á undan
þessari, The Other, sem einnig
hefur verið sýnd i Nýja Bíói,
var gott dæmi um þetta.
Eins og flestar myndir Mulli-
gans, er The Nickel Ride hlaðin
spennu og ber kunnáttu hans
gott vitni. Myndin er hlaðin
þeirri innri ógn, sem Cooper er
haldinn og áhorfandinn er sem
hengdur upp á þráð. The
Nickel Ride er ef til vill ekki
ein af bestu myndum Mulligans
en hún sver sig sannarlega f ætt
við helstu verk hans s.s. Fear
Strikes Out, To Kill á Mocking
Birg (’62), Love with the
Proper Stranger (’63), Inside
Daisy Clover (’66), Summer of
’42 (’71) og The Other (’72).
MYNDINA One Flew Over Cuckoo’s Nest þekkja víst
flestir og vita, að Milos Forman (Taking Off, The
Firemens Ball, Loves of a Blonde, Svarti Pétur),
leikstýrði henni. Hitt vita ef til vill færri, að Forman
átti í nokkrum brösum við kvikmyndatökumann sinn,
Haskell Wexler. Forman hafði sjálfur valið Wexler og
það var honum þungbært, þegar hann þurfti að reka
hann. Wexler er mjög pólitískt þenkjandi og hefur
sjálfur gert pólitískar heimildamyndir og eina stærri
kvikmynd, Medium Cool, en á jafnframt að baki
frábæran feril sem kvikmyndatökumaður. Hann var
hins vegar algjörlega ósáttur við þá stefnu, sem For-
man tók í meðhöndlun persónanna í Cuckoo’s Nest og
hafði ekki skap til að halda skoðunum sínum í skef jum.
Forman er hins vegar mjög nákvæmur í sinni vinnu og
hleypur alls ekki eftir skoðunum annarra, svo eina
leiðin var að láta Wexler fara. I hans stað kom Bill
Butler, en Butler tók einnig við af Wexler i mynd
Coppola, The Conversation, svo eitthvað virðist Wexl-
er erfiður í umgengni. En svo virðist, sem Bill Butler
hafi ekki heldur haldið út myndina, því William
Fraker er einnig skráður kvikmyndatökumaður. (Aðr-
ar ástæður en misklíð kunna þó að liggja þar að baki,
þar sem þessir menn vinna oftast eftir mjög þröngum
tímaáætlunum). En Forman skipti um fleira en kvik-
myndatökumenn, hann skipti einnig um handrita-
höfund. Upphaflega var bókin skrifuð af Ken Kesey
1962, sem sjálfur hafði reynt að skrifa kvikmynda-
handrit upp úr bókinni, en því var hafnað af framleið-
endunum, áður en Forman kom til sögunnar. Forman
fékk sér til aðstoðar ungan höfund, Lawrence Hauben,
en eftir þrjú drög að handriti fékk hann annan
höfund, Bo Goldman, til að ljúka verkinu. Af þessu má
sjá, að Forman gerir sér mjög ákveðnar skoðanir um
það, sem hann vill ná fram í myndum sínum og hvikar
hvergi, þar til því marki er náð. SSP.
Milos Forman (bak við myndavél) við upptöku á Cuckoo’s Nest, Jack Nichoison svartklæddur við borðið.
Francois Truffaut og Steven Spielberg
ÞESSI mynd birtist í síðasta vikublaði Time, og þar
segir frá því, að Francois Truffaut (leikstjóri mynda
eins og Jules et Jim, Fahrenheit 451, L’Enfant
Sauvage,) komi nú fram sem leikari í fyrsta sinn í
amerískri kvikmynd og nefnist hún Close Encounters
of the Third Kind. Leikstjóri þeirrar myndar er Stev-
en Spielberg, (Jaws, The Sugarland Express), og
f jallar hún um samskipti jarðarbúa við geimverur. Um
samstarfið við Truffaut segir Spielberg: ,,Að leikstýra
kvikmynd i nálægð Truffauts er líkt og að hafa Renoir
við hliðina á sér, meðan maður er enn að mála eftir
númerum." Truffaut lítur hins vegar á þetta sem eins
konar sumarfrí og segist njóta þess, að vinna svona
með takmarkaðri ábyrgð.
Kvikmgndasíðan aukin
Sú breyting heíur nú verið gerð á Kvikmyndasið-
unni, að hún mun framvegis birtast tvisvar í viku, á
fimmtudögum og á sunnudögum. Til að byrja með
verður því hagaó þannig, að Sæbjörn Valdimarsson
skrifar fimmtudagssíðuna en undirritaður mun sjá
um sunnudagssiðuna. Þau leiðu mistök urðu síðast-
liðinn fimmtudag, að kvikmyndasíðan var eignuð
undirrituðum, en það var Sæbjörn, sem hana skrif-
aði.
Með þessu nýja fyrirkomulagi ætti að vinnast
tvennt: í fyrsta lagi veróa myndir yfirleitt gagn-
rýndar fyrr en gamla fyrirkomulagið leyfði og i
öðru lagi verður möguleiki á því að koma að f jöl-
breyttara efni en áður. Vió vonum að lesendur
síðunnar taki þessum breytingum vel, en eins og
áður verður siðan opinn vettvangur til skoóana-
skipta (Bréfadálkur), sem við mælum eindregið
með. að lesendur hagnýti sér. <■<,,,
kvik
mundé/ídan
StGURÐUR SVERRIR PALSSON