Morgunblaðið - 12.12.1976, Blaðsíða 7

MORGUNBLAÐIÐ, SUNNUDAGUR 12. DESEMBER 1976 7

HUG
VEKJA
EFTIR
SÉRA JÓN AUÐUNS
Allir frömuðir nýrra hug-
sjóna eiga fyrirrennara.
menn sem greiddu þeim veg
og boðuðu sannindi, sem
bentu til þess, er síðar kom
fram í fyllingu tímans. Jafn-
vel meistarinn mesti stóð
með boðskap sinn að miklu
leyti á herðum horfinna stór-
menna. Hefði Davið konung-
ur ekki slegið hörpu sína og
hinir stórmiklu spámenn
Gyðinga ekki starfað hefði
fylling tímans ekki verið kom-
in fyrir fagnaðarerindi Krists.
Þessir menn voru fyrirennar-
ar hans.
Þó hefur einn verið öðrum
fremur nefndur ..fyrirrennar-
inn". Sá var Jóhannes gkír-
ari, og mynd hans dregur
kirkjan fram þegar naer dreg-
ur jólum, og helgar honum
þriðja sunnudag í aðventu.
Guðspjöll segja ekki margt
um Jóhannes skírara, og þó
er mynd hans af þeim fáu
ummælum skýr. Svo merki-
legur sérstæður maður var
þessi frændi Jesú. Auk guð-
spjallanna minnist hinn frægi
sagnaritari Gyðinga Jósefus
— ekki kristinn — Skirarans
og getur hans lofsamlega.
Allar heimildir um hann
sýna svipsterkan mann,
sterkan og heilsteyptan sann-
leikspostula, vægðarlausan
mann, sem þekkir ekki hik
eða hálfvelgju. Þaðleikur
naumast um hann Ijúfur blær
eða angan úr blómabrekkum
Galíleu. Þar sem hann stend-
ur á bökkum Jórdanár og
flytur sitt sterka, hljómríka
mál leikur um hann eyði-
merkurstormur og fjallaloft.
Við eigum þess ekki annan
kost að kynnast honum en
hann, að taka trúanlegt það,
sem guðspjöll herma.
Hann var prestssonur, og
prestsembættin voru arfgeng
frá föður til sonar í kirkju
Gyðinga og nutu mikillar
virðingar. Þvi segir það eitt
nokkuð mikið um Jóhannes,
að hann gengur ekki sama
veg og faðir hans, sinnir ekki
prestsþjónustu í musterinu,
sem hann hafði þó ætt og
sjálfsagt uppeldi til. Þetta
bendir óðara á einn ríkasta
þáttinn i skapgerð Skirarans:
Sjálfræði hans og algert
Fyrir-
rennar-
inn
skeytingarleysi um það, hvað
aðrir kynnu um orð hans og
athafnir að segja Ungurleit-
ar hann einveru. Um hefð-
bundna siði hirðir hann ekki
en lifir árum saman í ein-
semd óbyggðanna.
Um prestssoninn hefir
sjálfsagt mörgum þótt þessar
tiltektir furðulegar, en um
það skeytir hann engu. Hann
gerist vægðarlaus meinlæta-
maður um klæðnað og fæðu,
og hann leggur leið sina frá
þeirri kirkju, sem hann var þó
fæddur til að þjóna. Hann
hafði enga trú á þvi, að
fórnarþjónustan i musterinu
væri þess umkomin að greiða
þeim sannleika veg, sem
hann vissi þjóðinni nauðsyn-
legasta að heyra. Hann virð-
ist enga trú hafa haft á stein-
runnu helgisiðakerfi kirkju
sinnar að bænaáköllum
hennar. Sá klæðnaður, sem
hann velur sér, er eins og
hrópandi andmæli-gegn
tildursskrúða prestanna.
Hann klæðist grófum kufli úr
úlfaldahári einum saman og
girðir sig leðuról. Þannig
stendur hann, stormanna og
óbyggðanna sterki sonur, í
uppreisn gegn hræsninni,
helgislepju og hefðbundnu
formi kirkjunnar: Hreinskiln-
innar, hreystinnar heilaga
mynd.
Frændi hansfrá Nasaret
var honum ólíkur á ýmsa
lund, en dáði hann mjög og
ferðaðist sjálfur til Jórdanár
og lét skírast. Ljósustu máli
um álit hans á Jóhannesi
mæla þessi orð Jesú til
mannfjölda, sem á hann
hlýðir: „Hvað fóruð þér út I
óbyggðina að sjá? Reyr af
vindi skekinn? Eða hvaðfór-
uð þér út að sjá? Mann mjúk-
klæddan? Sjá, þeir sem bera
mjúk klæði, eru í höllum kon-
unganna. Eða til hversfóruð
þér út? Til að sjá spámann?
Já, ég segi yður, jafnvel
meira en spámann. . . Eigi
hefur komið fram meðal
þeirra, eraf konum eru
fæddir meiri maður en
Jóhannes skírari".
Þessi ummæli hefur guð-
spjallið eftir Jesú um
Jóhannes. Þausýna, hve
mjög hann hefur dáð þennan
mann, eins ólikir og þeir
frændur tveir voru á ýmsa
lund.
Jóhannes brýnir raust sina
úti í óbyggðinni, og hann
hirðir um það sizt, hvern
gagnóm þau kunni að vekja,
þegar þau berast til Jerúsa-
lem, og hann vandar ekki
siðspilltum valdhaga kveðj-
urnar. Orð hans eru eins og
maðurinn var sjálfur:
Vægðarlaus eins og hann,
sterk eins og hann, brenn-
andi særing til iðrunar og
yfirbótar, svipa reidd á loft til
að húðstrýkja samvizku sof-
andi manna.
Timinn liður, Heródes kon-
ungur er sárreiður ýmsum
orðum Skirarans, sem til
hans berast, en þorirekki
fólksins vegna að láta taka
hann fastan. En þá loks, þeg-
ar Jóhannes þrumar gegn
siðleysi konungs, er honum
varpað í fangelsi. í dimmum,
fúlum fangaklefa undir
Makkeruskastalanum hafði
fjöldi fanga áður þjáðzt og
látið lífið. Þar vann blakkur
böðull Heródesar á Jóhann-
esi síðasta niðingsverkið, að
höggva höfuð hans frá boln-
um.
Næsta sunnudag skulum
við verða samferða inn í fúl-
an fangaklefa Jóhannesar.
Þar er lærdómsríka sögu að
lesa.
HEFUR ÞO LESIÖ
FÍLUPOKANA
---Inn á hveil
kAÍmilil
Gunnar Gunnarsson
hefur um langt ske»ð
verið eirm virtasti höfund-
af A Norðortöndum
Ritsafn
Gunnars Gunnarssonar
_ Áður útkomnar >S Ný útkomnar
Saga Borgarættarinnar Vargur í véum
Svartfugl Sælir eru einfaldir
Fjallkirkjan 1, Jón Arason
Fjallkirkjan II Sálumessa
Fjallkirkjan III rlm_ r»i>-iicnniir rimm J í CfcTM llOvzy v- .
Vikivaki Dimmufjöll
Heiðaharmur J Fjandvinir
JL AlmenriS SÓHatélagið,
f /i/ Austurstræti 18. Bolhotti 6.
V / sfmi 19707 st'mi 32620
[