Morgunblaðið - 01.02.1978, Blaðsíða 17

Morgunblaðið - 01.02.1978, Blaðsíða 17
MOKGUNBLAÐIÐ, MIÐVIKUDAGUR 1. FEBRUAR 1978 17 Alkóhólismi er ekki geðsjúkdómur — segir Hilmar Helgason, formaður SAA UNDANFARNA daga hafa birzt í Morgunblaðinu greinar og viðtöl um áfengismál. Tilgangurinn er sá áð bregða ljósi á það starf, sem unnið er á sviði áfengismála og k.vnna mismunandi viðhorf til þess. Fjölmörg félagasamtök vinna merkilegt starf í áfengismálum, þ.á.m. eru Samtök áhugafólks um áfengisvandamálið, SAA, en starf þeirra hefur verið mjög umfangsmikið frá stofnun þeirra á s.l. ári. Hér fer á eftir viðtal við Hilmar Helgason, formann SAA; þar sem hann fjallar m.a. um alkólisma frá sjðnarhóli SAA og sem þau viðhorf, sem fram komu í Morgunblaðinu í sfðustu viku um tengsl milli alkólisma og geðsjúkdóma: Alkóhólismi er ekki geðsjúk- dómur, segir Hilmar Helgason. Engin efast þó um, að drukkinn maður gétur svo sannarlega tal- ist geðveikur. Ég get samþykkt, að sjúkdómurinn sé geðrænn í þá mismunandi mörgu daga, sem sjúkiingurinn er að jafna sig. Þá er hann þunglyndur, móralskur og efast gjarnan um andlegt heilbrigði sitt, þegar hann rifjar upp fortíðina. Hann verður hræddur og jafnvel skelfingu lostinn, þegar hann hugsar til baka. Með réttri að- stoð kemst hann yfir þetta á nokkrum dögum, og nú er ekk- ert að, nema vínlóngun, sem öðru hvoru skýtur upp kollin- um við mismunandi kringum- stæður. Það er hluti meðferðar- prógrams alkölista að kenna þeim, hvernig bregðast skuli við, þegar vínlöngunin ásækir þá. Ég álít vínlöngun ekkerf skylda geðsjúkdómi. Engum hefur dottið í hug að kalla of feita menn geðveika, vegna þess að þeir ráða ekki við matarlöngun sína, né dettur nokkrum í hug að dæma reyk- ingamenn geðsjúka, þótt þeir geti ekki hætt aó reykja. Alko- hólisma á slæmu stigi fylgir andlegt áfall, harmur, sem tekur mismunandi iangan tíma að komast yfir. En allir geta komist yfir slíkt vandamál og því fyrr með réttri meðferð og/eða aðstoð AA samtakanna. Ég segi meðferð, vegna þess að tíminn er versti óvinur alko- hólistans, og í meðferð verður hann að fara til að fíýta bata sínum. Það verða fleiri en alkohólist- ar fyrir andlegu áfalli. T.d. fólk, sem missir ástvini sína; fólk, sem upplifir óhugnanlega lífsreynslu; fólk, sem iendir í slysum eða örkumlun. Þetta fólk hefur aldrei verið dæmt geðsjúkt. Margt af því hefur eflaust þurft á hjálp að halda, en ekkert verið gert í því, vegna þess að tíminn læknar sárin og ekki er hætta á að það „detti í það" til þess að gleyma og deyfa tilfinningar sfnar. Þegar alkohólisti hefur kom- ist yfir harm sinn, reynist hann yfirleitt hinn mætasti maður. Kannske vegna lífsreyr^slu sinnar. Alkohólistar eru yfir- leitt glaðvært fólk, sem nýtur nýja lífsins. Þeir eru oftast bet- ur en i meðallagi gefnir og oft- ast gæddir sérgáfu á einhverju sviði. Vegna nafnleyndar á ís- landi er ekki hægt að nefna lifándi dæmi, en í Bandaríkjun- um eru t.d. fjórir öldunga- deildarþingmenn yfirlýstir alkohólistar, fjölmargir lista- menn (Dick Van Dyke, Garry More, Rita Hayworth). Þá má nefna geimfara, forstjóra margra stærstu fyrirtækja Bandaríkjanna, lækna, vísinda- menn, kennimenn o.s.frv. o.s.frv. í Bandaríkjunum hefur farið fram viðamikil könnun á sálar- ástandi fólks. í ljós kom, að 4% þjóðarinnar þurfti á aðstoð geð- læknis eða sálfræðings að halda. Hins vegar kom í ljós, að aðeins 2% alkohólista þurfti á slíkri aðstoð að halda. Kemur það vel heima við þá staðreynd, að mér er aðeins kunnugt um að 2 af þeim 230 Islendingum, sem verið hafa á Freeport spít- alanum, hafa leitað sálfræðings eftir að þeir komu heim. — Hefur það sjónarmið, að HilmarHelgason. alkóhólismi væri ólæknandi geðsjúkdömur komið illa við það fólk, sem á við áfengis- vandamál að etja? — Já, það er staðreynd að alltof margt fólk les bara fyrir- sagnirnar. Eftir slíka staðhæf- ingu kann t.d. atvinnuveitand- inn að spyrja: Er starfsmaður- inn minn geðveikur? Eiginkon- an spyr: Er maðurinn minn geðveikur? Barnið spyr: Er pabbi geðveikur? Skyldu félag- ar mínir vita það? Verra er, að auðvitað lesa alkóhólistar slíka grein til enda. í henni komast þeir að því, að þeir eru ólækn- andi geðsjúklingar; að þeir séu svo illa farnir andlega og Iíkam- lega, að þeir nái sér aldrei; að þeir séu náttúrulausir o.s.frv. Hvað yrði gert, ef hjarta-, krabbameins-, sykursýki- eða skurðlæknir gæfi svipaða yfir- lýsingu? Verst af öllu er, ef hinn aktivi alkohólisti les þessa grein. Hann blýtur að telja von- laust að hef ja nýtt líf. — Þú telur að alkohólistar nái sér alveg, ef þeir hætta að drekka. — Já, svo sannarlega, og nú höfða ég til almennings. Allir hljóta að þekkja alkohólista, sem hefur náð valdi á vanda- máli sinu. Kannast nokkur við geðveiki, andleg eð líkamleg ör- kuml? Ég bið alla, sem þetta lesa, að hugsa málið. Sjálfur hef ég skemmtilega sögu að segja í þessu sambandi. Fyrir riimum tveimur árum kynntist ég stórkostlegum manni. Hann var þá ókrýndur foringi útigangsmanna Reykja- vikur. Aður hafði hann verið landsþekktur íþtóttamaður og kaupsýslumaður. Hann lagði sömu atorkuna í drykkjuskap- rnn og í hið fyrrnefnda, og tókst að. drekka frá sér allt, í fyllstu orðsins merkingu. „Kerfið" var búið að dæma þennan mann úr leik, sem andlegt og líkamlegt hrak komst hann í meðferð til Bandaríkjanna og i dag gengur þessi maður hnarreistur um bæinn og tekst á við vandamál sitt af sömu atorku og annað. Margir brosa af vellíðan, þegar þeir sjá hann og finnst þeir hafa upplifað kraftaverk. I dag nýtur hann aðdáunar og virð- ingar allra, sem til hans þekkja. í dag hefur hann aðstoðað tugi alkohólista til að hefja nýtt líf. Engan hef ég heyrt efast um andlegt né likamlegt atgerfi þessa manns. 1 dag er það ein mesta gæfa lífs míns að þekkja þennan mann. Þessi saga er bjarta hliðin á málinu, og á sér sem betur fer margar hliðstæður. En sú sorg- lega er ósögð, sagan um alko- hólistann, sem vegna fordóma, hindurvitna og vanþekkingar, fær ekki sín tækifæri. Við skul- um vona, að sá timi sé liðinn. w Akvörðun um hvort boðið verði i heimsmeistaraein- vigið tekin á morgun „VIÐ teljum ekki, að Skáksam- band fslands eigi að leggja á það megináherzlu að fá hingað heims- meistaraeinvígið í skák á næsta ári. Þar er um að ræða fjárhæðir sem við ráðum engan veginn við og teljum okkur þar vera farna nokkuð út fyrir okkar svið," sagði Einadar S. Einarsson, forseti Skáksambandsins, á blaðamanna- fundi í gær. „Það yrði einungis ef þeir, sem þegar hafa sýnt áhuga á að fá einvígið hingað, einkum í land- kynningarskyni, byndust samtök- um um að fjármagna þetta og þá skoruðumst við ekki undan að sjá um skipulagningu. i þessu sam- bandi höfum við boðað til fundar með þessum aðilum á morgun þar sem endanleg ákvórðun í málinu verður tekin,,, sagði Einar enn- fremur. Áætlaður kostnaður við ein- vígishaldið er í dag talinn nema 175—200 milljónum en af því færu um 100 milljónir i verðlaun til keppendanna, sagði Einar að lokum. Orðsending frá logreglunni í Reykjavík LYST er eftir 33 ára gömlum manni, Benedikt Viggóssyni. vistmanni á Kleppsspitala Hann fór frá spitalanum um kl 16:30 sl sunnudag og hefur ekkert til hans spurst síðan Benedikt er um 1 70 sm á hæð, með millisitt. dökkskolleitt hár, yfirvararskegg og hökuskegg Hann var klæddur dökk- brúnni, hettulausri úlpu með loðkraga og i brúnum skóm Benedikt notar gleraugu, en var ekki með þau, þegar hann fór frá spitalanum Þeir, sem einhverjar upplýsingar geta gefið um ferðir Benedikts Viggóssonar, vinsam- legast láti lögregluna i Reykjavik vita Frestur til að skila skattframtölum rann út á miðnætti s.l., en i Reykjavík voru margir á siðasta snúningi með skýrslur sínar og lá því leið margra á Skattstofuna í gærkvöldi eins og myndin sýnir. Ingólfur Jónsson alþingismaður: Féð komist til bænda án þess að fara í verðlagið Brotsjór laskaði Víkurberg GK Akureyri 31. jan VÍKURBERG GK kom til Akureyrar i dag eftir aS brotsjór hafSi riSiS yfir skipiS um 40 milur norSnorSaustur af Raufarhöfn. Brú skipsins er nokkuS beygluS aS framan og nokkr- ar aSrar skemmdir urSu á skipinu. Festing fyrir áttavita brotnaSi og féll áttavitinn i gólfiS og sjór komst i örbylgjustöS skipsins. Samkvæmt samtali viS vélstjóra Vikurbergs verSur væntanlega lokiS viS bráSa- birgSaviSgerS á morgun og mun þaS þá aftur halda til veiSa. Vélstjórinn kvaS sjóveSur hafa veriS sæmilegt á þessum slóSum. en þó hafi umrædd- ur gafl risiS úr hafi og skolliS all- harkalega á brúnni. Sv.P. INGÓLFUR Jónsson, alþingis- maður og ritstjóri Suðurlands, ritar leiðara í siðasta tölublað blaðsins, þar sem hann ræðir vandamál landbúnaðarins, þar sem það fjármagn, sem ætlað er til greiðslu úr rfkissjóði vegna útfluttra landbúnaðarafurða, nægir ekki lengur til þess að jafna þann halla sem af útflutn- ingnum leiðir. Ingólfur vitnar í þessu tilliti til Arna Jónassonar fulltrúa Stéttarsambands bænda og segir að Stéttarsambandið verði að athuga gaumgæfilega, hvort ekki megi nýta fjármagnið á heppilegri hátt fyrir bændur og þjóðfélagið í heild, þannig að það komist til bænda án þess að fara í gegnum verðlagið. 1 leiðaranum er að því vikið hvernig unnt sé að gera þetta. Þar segir: „Samtökum bænda verði falin ráðstöfun þess og það greitt til bænda á lögbýlum í hltitfalli við bústærð upp að ákveðnu marki, sem hugsanlega gæti verið t.d. 600 ærgildi á búi hjóna og 400 ærgildi á búi einstaklings. Þannig fengju bændur verulegan hluta tekna sinna án þess að þær kæmu í gegnum verðlagið. Þeim yrðu eins og hægt væri tryggðar tekjur af þessari bústærð. Þar sem þetta fé yrði ekki greitt á alla búfjár- tölu i landinu, myndi sú lækkun afurðaverðs, sem af þessu leiddi, verða meiri en þau 10% heildar- verðmætis sem reiknað er með. Hugsanlega gæti lækkun afurða- verðs orðið um 15%. Þannig nytu neytendur á Ís- landi góðs af þessari meðferð framlags rikisins í þeim hlutföll- um, sem þeir kaupa íslenzkar landbúnaðarvörur. Sala á búvör- um innanlands myndi aukast, og ennfremur myndi minnka bilið milli framleiðsluverðs okkar og söluverðs á erlendum mörkuðum. Líklegt er að nokkuð myndi draga úr framleiðslu þeirra sem ekki fengju greiðslur af þessu ríkisfé, og þannig er líklegt að dregið yrði úr framleiðslu á stærstu búunum, þar sem minni tekjur fengjust af því búfé sem er umfram þá bústærð, sem að framan er greind eða önnur. Sala á búvörum úr landi myndi minnka".

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.