Morgunblaðið - 24.08.1979, Síða 8

8
MORGUNBLAÐIÐ, FÖSTUDAGUR 24. ÁGÚST 1979
Hitabeltisplöntur
Ævintýrasvædi
fyriralla fjölskylduna
Garðyrkjusýningin að Reykjum er sannkölluð
fjölskyldusýning. 100.000 m2 sýningarsvæði, þar
af 6000 m2 undir gleril
Kaffiveitingar, hestaleiga, gönguleiðir,
gróðurskáli, hitabeltisplöntur, gróður
og grænmeti.
Grænmetismarkaóur
og blómavelta
Sérstakur grænmetismarkaður opinn allan
sýningatímann, auk Grænu Veltunnar -
hlutaveltu með blómum, plöntum og grænmeti
í vinninga.
Velkomln að Reykjum
Skoðið og kynnist undraheimi Garðyrkjuskólans.
Aðgangseyrir kr. 2000,- Ókeypis fyrir börn
innan 12 ára aldurs.
Opið daglega kl. 13-21. Laugard. og
sunnud. kl. 10-21.
Falleg sýnlng í fögru umhverfi
0% Garðyiiguskóli ríkisins
Reykjum Ölfusi -vió Hvetagerði
Norrænahúsið:
Sýning á nútíma finnskri grafík
Laugardaginn 25. ágúst
kl. 15:00 verður opnuð sýn-
ing á nútíma finnskri graf-
ík í Norræna húsinu.
Sextán finnskir grafík-
listamenn sýna þar 128
grafísk verk.
Á sýningunni í Norræna
húsinu koma fram allar
grafískar aðferðir svo sem
æting, trérista, steinþrykk
og sáldþrykk.
Meðal hinna 16 sem sýna
eru nokkrir af þekktustu
listamönnum Finnlands og
má þar nefna Pentti Kaski-
puro, Váinö Raouvinen og
Ina Colliander. Sýningin
kemur hingað frá Lista-
safni N-Jótlands í Álaborg.
Sýningin er opin alla
daga frá kl. 14—19 og henni
lýkur sunnudaginn 9. sept.
Eitt verkanna
á sýningunni, en það
er eftir Ilppo Heikuri.
Barrokk-tónlist á
Kjarvalsstöðum
EKKI verður sagt að svonefndir
Reykjavíkurdagar, sem nú standa
yfir gangi mikið í berhögg við
„löggildan" og „rannsakaðan" tón-
listarsmekk almennings, eða hætta
sé að að skammta þurfi veisluföng
eða annan viðurgerning vegna
kostnaðar af því leiðindatilstandi
er heitir nú einu nafni „klassisk
tónlist" sem er að verða táknrænt
nafn fyrir ótrúlega ógeðfelld
menningaróþrif. Þrátt fyrir að
klassískt-veikir menn láti nú sem
minnst á sér bera og gangi með
veggjum, safnaðist fullt hús að
Kjarvalsstöðum um síðustu helgi
til að hlýða á fjóra listamenn
flytja barokktónlist.
Æviskeið tónskáldanna, sem
verk voru flutt eftir á þessum
tónleikum, spannar yfir 109 ár, eða
frá 1658 til 1767 og má í rauninni
heita stórmerkilegt að tónlist frá
þessum tíma skuli enn í dag vera
flutt. Til samanburðar við annað
efni frá sama tíma t.d. bókmennt-
ir, heimspeki og trúfræði, stendur
tónsköpun, myndgerð og húsasmíði
á þessum tíma svo framarlega, að
enn í dag undrast menn glæsiverk
þessa tímabils. Maðurinn hafði þá
um aldir grópað mikilleik sinn í
myndir og hús, en tónlist 17. og 18.
aldar var frumsköpun manna, er
lifðu á menningarsvæði sem mark-
aðist af Róm, Vín, Hamborg, Lond-
on, París og Madrid. Tónlist þessa
tímabils varð til við þjóðfélagsað-
stæður, sem ekki eru fyrir hendi í
dag og mótuð af smekk og hug-
myndum sem nútíðarmenn þekkja
lítið og ættu erfitt með að tileinka
sér. Ekki verður það undan dregið
að þessi tónlist var leikin á hljóð-
færi, sem flest eru óþekkt í dag og
samin og flutt fyrir fámenn fjöl-
skyldusamkvæmi þjóðhöfðingja.
Hvað er það, sem verk þessara
manna búa yfir og nútímafólk
eyðir stundum við að hlýða á og
tónlistarmenn ævi sinni í að
flytja?
Því hefur verið haldið fram, að
tónlist og innri gerð hennar eftir
1600 hafi í minna mæli verið háð
ýmsum hindrunum, er þekking og
vanþekking var annarri listsköpun
og að tónhöfundar hafi getað leikið
sér nokkuð frjálst með tóna án
þess að hljóta bágt fyrir. Innan
þessara frjálsræðismarka varð
tæknin markmið, svo að enn í dag
er tónlist gerð á þessu tímabili,
verðugt viðfangsefni bestu tónlist-
armönnum nútímans. Þannig fer
saman flókið og margofið tónferli,
sem gerir miklar kröfur til ein-
beitni við greiningu hljóðanna, eða
hlustun eins og það er kallað og
Tðnllst
eftir JÓN
ÁSGEIRSSON
einnig, að flutningurinn sé vandað-
ur, sem þýðir margra ára ögun og
þjálfun hæfileikafólks. í upplifun
slíkrar tónlistar er það því bæði
tónlistin og flutningurinn sem
skiptir máli, en hlustandinn nýtur
stundarinnar í samræmi við hæfni
sína til að greina margþætt tón-
ferli og túlkun þess. Það er í
rauninni þetta tvennt, tónferlið og
flutningurinn, sem fleytt hefur
tónlist eftir Purcell, Hándel, Tele-
mann og Bach hingað til íslands,
til að verða leikin á Klambratúni,
gamalli bújörð, sem nútímasamfé-
lag okkar hefur lagt undir lista-
verk og skógrækt. I Englandi og
Þýzkalandi eru þessir tónhöfundar
jafnvirði og okkur Islendingum
þeir Jónas Hallgrímsson og Hall-
grímur Pétursson, en á Fróni
gestir og fulltrúar framandi menn-
ingar. Þetta er rétt að hafa í huga
þegar deilt er um hlustun tónlistar
til daglegs brúks, eða ef menn vilja
sækja til annarra þjóða það sem
þær kunna best að gera. Fjórir
tónlistarmenn, sem sótt hafa til
annarra þjóða þekkingu og þjálfun
koma heim og flytja rúmlega 200
ára gamla tónlist sunnar úr
Evrópu, við fótstall meistara
Kjarvals og hlustendur flykkjast
að til þess að eiga stund með þeim
og tónskáldunum.Flytjendurnir
eru flestir enn við nám erlendis, en
sú sem fer fyrir hópnum er reynd-
ur tónlistarmaður, Rut Ingólfs-
dóttir fiðluleikari. Tvær systur
hennar, Unnur María, sem einnig
leikur á fiðlu og Inga Rós, celló-
leikari, ásamt Herði Áskelssyni
orgelleikara, er lék með á sembal,
áttu þátt að þessum tónleikum.
Eins og að framan greinir voru
viðfangsefnin eftir Purcell, Hánd-
el, Telemann og Bach og voru
tónleikarnir í heild áferðarfallegir.
Það sem undirritaður saknaði
mest í flutningnum er ýmislegt
sérstætt fyrir tónlist þessa tíma-
bils, varðandi blæbrigði og skreyt-
ingar. Fiðluleikurinn var á köflum
vel útfærður en helst til róman-
tískur eða heitur. Þá var cellóið
nokkru of sterkt, þannig að
semballinn hvarf í skuggann.
„Continue“ cellóleikur má ekki
vera tónmikill (eða rómantískt
túlkaður), nema þar sem lagferlið
gerir slíkt nauðsynlegt. Þá var ekki
nægileg samstaða um styrkleika-
breytingar, sem gegna miklu í
mótun laghendinga og skipan
þeirra. Þrátt fyrir þessa annmarka
var margt mjög vel gert og von-
andi heldur þessi hópur áfram að
þroska sig í samleik og samtúlkun
og flytja okkur gamla og nýja
tónlist, því víst er að margir telja
sig eiga erindi við slíkan hóp og
það sem hann kann að flytja.
Jón Ásgeirsson.