Morgunblaðið - 24.08.1979, Blaðsíða 16

16
MORGUNBLAÐIÐ, FÖSTUDAGUR 24. ÁGÚST 1979
Kermóafoss eins og hann leit út meðan vatni var enn veitt í suðurkvísl
Elliðaánna.
Að vera og vera
ekki Kermóafoss
HELGI Hálfdanarson
ritaði grein í Morgun-
blaðið í gær þar sem
hann vakti athygli á
því, að Kermóafoss í
Elliðaánum í Reykja-
vík hefur verið þurrk-
aður upp. Öllu vatni
ánna hefði verið veitt í
einn farveg og í suður-
kvíslinni þar sem
Kermóafoss var eitt
sinn væri nú ekkert
vatn. í grein sinni
segir Helgi meðal
annars:
„Á liðnum árum
hefur verið látið svo
heita, að suðurkvíslin
sé stífluð „aðeins“ um
laxveiðitímann, sem þó
er að sjálfsögðu sá
hluti árs, þegar frið-
samt fólk legði þangað
helzt leið sína. Var
fyrst um sinn látið
duga að koma upp
lauslegri fyrirhleðslu
þar sem áin skipti sér.
En svo sem vænta
mátti, hefur ofríkið
heldur betur fært sig
upp á skaftið. Nú
hefur verið gerð þar
traust stífla, varin
járni og steinsteypu,
svo ljóst er, að ekki
eiga margir vatnsdrop-
ar að sleppa næstu ára-
tugina þangað sem
áður var Kermóafoss“.
Ljósm. Emilía.
Umhverfi fossins eins og það er í dag.

Utgefandi
Framkvæmdastjóri
Ritstjórar
Ritstjórnarfulltrúi
Fréttastjóri
Auglýsingastjóri
Ritstjórn og skrifstofur
Auglýsingar
Afgreiðsla
hf. Árvakur, Reykjavík.
Haraldur Sveinsson.
Matthías Johannessen,
Styrmir Gunnarsson.
Þorbjörn Guómundsson.
Björn Jóhannsson.
Baldvín Jónsson
Aöalstræti 6, sími 10100.
Aöalstræti 6, sími 22480.
Sími 83033
Askriftargjald 3500.00 kr. á mánuöi innanlands.
i lausasölu 180 kr. eintakió.
ísland og
Tékkóslóvakía
Það var ekki að sökum að spyrja: Um leið og
Morgunblaðið gaf rétta mynd af ástandinu í Tékkó-
slóvakíu, reis Þjóðviljinn upp öndverður og fór að bera í
bætifláka fyrir valdhafana austur þar og gcngur svo langt
í þessari viðleitni sinni, að hann líkir saman innanlands-
ástandinu þar og hér á landi. Þó vitum við það, að hinn
venjulegi borgari í Tékkóslóvakíu er ekki frjáls að því að
lesa það, sem hann vill, segja eins og honum býr í brjósti
eða fara þangað, sem hann langar til. Og vitaskuld getur
hann ekki gert sér vonir um að hafa áhrif á það, hverjir
fari með stjórn landsins eða leitað réttar síns fyrir
dómstólunum, þegar hann verður fyrir pólitískum
ofsóknum. Nú bíða þar 10 manns dóms fyrir engar sakir
og ótalinn fjöldi manns situr saklaus innilokaður í
fangaklefa, en fjölskylda þeirra, maki og börn, verða fyrir
ofsóknum og hvers kyns bágindum. Samt skrifar
Þjóðviljinn, að það megi „vel bera saman þróunina í
Tékkóslóvakíu og á íslandi"!
Athyglisvert er, að Þjóðviljinn segir, að „um það vitni
áreiðanlegar heimildir að almenningur í Tékkóslóvakíu
kýs ekki að stíga skref afturábak til kapítalískra
atvinnuhátta. Vonir hans eru bundnar við að fá svigrúm
til þess að stíga skref framávið til fullkomnari lýðréttinda
en þekkjast í borgaralegum þjóðfélögum...“ Nú getur það
reynzt fullerfitt jafnvel hér á landi að fá upplýsingar um
það, hver sé afstaða fólks til einstakra mála, svo að
óyggjandi sé. Hvað þá í þeim lögregluríkjum, þar sem
enginn getur opnað munninn án þess að eiga yfir höfði sér
refsidóm og viðeigandi fangelsi ásamt með ofsóknum og
persónunjósnum, sem bitna á börnum þeirra sjálfra. En
Þjóðviljinn er ekki í vafa. Hann þykist vita, hvernig
almenningur í Tékkóslóvakíu hugsar og vitaskuld
hvarflar ekki að ritstjórum hans, að tékkóslóvakíska
þjóðin yrði fullsæl með það frelsi, sem hann fær sjálfurj
að njóta og miklu minna en það. Það yrði skref afturábak,
segir hann. í líkingamáli talað hljómar boðskapur
Þjóðviljans eitthvað á þá leið, að soltinn maður vilji ekki
grálúðu, af því að hann sættir sig ekki við minna en
nautasteik!
Nú er að sjálfsögðu sama hvert litið er: Hvarvetna þar
sem sósíalískir búskaparhættir eru, búa þjóðirnar við
kúgun og ófrelsi. Lífskjör eru þar verri en í lýðræðisríkj-
unum og skiptir raunar engu, hvar samanburðurinn er
gerður. Hvarvetna hallar á hin sósíalísku ríki, enda hefur
verið sýnt fram á það með óyggjandi samanburði og
rökum, að þau fá ekki staðizt án þess að vera varin með
persónunjósnum og vopnaburði. En ritstjóri Þjóðviljans
horfir ekki á staðreyndir, hlustar ekki á rök. Þess vegna
lýkur hann forystugrein sinni í gær með þeim orðum, að
„þegar og ef þetta skref“ til fullkomnari lýðréttinda en
þekkjast í borgaralegum þjóðfélögum „verður stigið í
ríkjunum í Austur-Evrópu mun hefjast nýtt tímabil í
sögu iðnríkjanna. Slíkri þróun mundi Morgunblaðið ekki
taka fagnandi"!
Fyrr má nú vera draumaruglið, þótt látið sé við það eitt
sitja að hugsa sér kommúnismann sem eitthvað mannúð-
legt eða fagurt, þótt ekki sé velt sér upp úr því, hver
viðbrögð Morgunblaðsins yrðu við slíku. Ætli það væri
ekki nær fyrir ritstjóra Þjóðviljans að reyna að hverfa
niður til raunveruleikans og sjá veröldina eins og hún er.
Þá myndi hann e.t.v. öðlast skilning og samúð með því
fólki, sem nú býr við andlega jafnt sem líkamlega neyð í
Tékkóslóvakíu.