Morgunblaðið - 27.10.1979, Blaðsíða 37

Morgunblaðið - 27.10.1979, Blaðsíða 37
MORGUNBLAÐIÐ, LAUGARDAGUR 27. OKTÓBER 1979 37 Nokkur minningarorð: Haukur Gröndal framkvœmdastjóri I dag kl. 2.30 hefjast tónleikar á vegum Tónlistarfélagsins í Há- skólabíói. Þar leika þeir Wolfgang Schneiderhan fiðluleikari frá Vín og Helmuth Deutsch píanóleikari. Wolfgang Schneiderhan er ekki ókunnugur íslenzkum hljómleika- gestum, því að hann hefir komið hér nokkrum sinnum áður, fyrst sem undrabarn, og ávallt hrifið alla sem á hann hafa hlýtt, með sinni miklu list, enda einn af mestu meisturum fiðlunnar á þessari öld. Þessir tónleikar verða helgaðir minningu Hauks Gröndals fram- kvæmdastjóra sem lézt h. 17. september s.l. Haukur var einn af stofnendum Tónlistarfélagsins og einn helzti máttarstólpi þess merka félagsskapar allt til dauða- dags. Ég sem þessar línur rita kynntist Hauki er við vorum báðir við nám í Tónlistarskólanum í Reykjavík, þeim skóla sem Hauk- ur átti sinn þátt í að stofna, eh eins og alkunna er, þá var það einmitt Tónlistarfélagið sem kom Tónlistarskólanum á fót. Þetta sýnir hversu mikils álits Haukur naut þegar á unga aldri, en hann var rétt rúmlega tvítugur er hann var valinn sem einn af stofnend- um félagsins. Þrátt fyrir sex ára aldursmun á okkur Hauki, urðum við fljótlega hinir mestu mátar, en hann var frá fyrstu kynnum ákaflega geðþekkur ungur maður, fullur af lífsfjöri og áhuga á því að koma tónlistarmálum okkar á góðan rekspöl. Það hefir mikið vatn runnið til sjávar síðan þessir tímar voru, þá var alger ládeyða í tónlistarmálum þjóðarinnar, en með stofnun Tónlistarfélagsins og Tónlistarskólans fóru hjólin að snúast. Síðan hefir þróunin í tónlistarmálum okkar tekið slíkum stakkaskiptum til hins betra, að mann hefði ekki getað órað fyrir því í þá daga. Eins og áður segir, vann Haukur ötullega að framþróun þessara mála sem einn af forystumönnum Tónlist- arfélagsins, og einnig sem virkur listamaður. Hann lék lengi í gömlu Hljómsveit Reykjavíkur á lágfiðlu, og einnig tók hann þátt í mörgum kammertónleikum. Vilég fyrst og fremst minnast hins drenglynda vinar míns með þess- um fátæklegu orðum. Haukur var með afbrigðum jákvæður maður í öllu viðhorfi sínu, og var unun að vera í návist hans og ræða við hann, sérstaklega um tónlist, en um hana hafði hann óvenjulega frískar og persónulegar skoðanir og var hann ekkert að fara í launkofa með það, ef honum líkaði ekki túlkun eða sjálf tónlistin. Hann var hreinn og beinn, en alltaf sanngjarn. Ég á margar Afmœlis- og minningar- greinar ATHYGLI skal vakin á því, að af mælis- og minningargreinar verða að berast blaðinu með góðum fyrirvara. Þannig verður grein, sem birtast á í miðvikudagsblaði, að berast í siðasta lagi fyrir hádegi á mánudag og hliðstætt með greinar aðra daga. Greinar mega ekki vera í sendibréfs- formi eða bundnu mali. Þær þurfa að vera vélritaðar og með góðu línubili. ógleymanlegar minningar un samverustundir okkar í gegn un árin, og ber þar ef til vill hæst e: við nokkrir vinir stofnuðum klúbl til að hittast og hlusta á vandaði. tónlist á plötum. Þessi klúbbur entist í þó nokkur ár. Þar heyrði maður oft músik sem ekki var tækifæri að öllu jöfnu að hlusta á, og svo var þessi skemmtilegi andi sem sveif yfir vötnunum á þessum samkomum okkar. Nú eru margir félagarnir fallnir frá, allt menn á bezta aldri, og nú síðast Haukur Gröndal. Mér finnst það vel við eiga, að Wolfgang Schneiderhan skuli leika á tónleikum helguðum minningu Hauks Gröndal, því Schneiderhan var einn af eftirlæt- isfiðluleikurum hans alla tíð. Það er mikill sjónarsviptir að manni eins og Hauki Gröndal, og mikill harmur kveðinn að ástvinum og vinum við fráfall hans. Hvíli minn kæri vinur í friði. Rbgnvaldur Sigur jónsson Senn er liðin hálf öld síðan tólf ungir áhugamenn stofnuðu Tón- listarfélagið í Reykjavík í þeim tilgangi m.a. að reka tónlistar- skóla í höfuðborginni og efla tónleikahald með öllum tiltækum ráðum. Var hér brotið upp á nýmæli, sem síðan hefur orðið til fyrirmyndar í öðrum byggðarlög- um. Árin hafa færzt yfir þessa menn eins og aðra, og helmingur þeirra er nú horfinn yfir móðuna miklu. Samt hefur merkið ekki verið látið falla, og að ýmsu leyti hefur starfsemi félagsins staðið með miklum blóma fram á þennan dag, þótt umsvifin séu minni en stund- um áður, enda aðstæður breyttar á margan hátt. Yngstur tólfmenninganna og ekki minnstur áhugamaður var Haukur Gröndal, verzlunarmaður og síðar framkvæmdastjóri Af- greiðslu smjörlíkisgerðanna. Hann stóð á tvítugu, þegar félagið var stofnað. Haukur Gröndal var fæddur í Reykjavík 3. febrúar 1912, sonur hjónanna Sigurlaugar Guðmunds- dóttur og Benedikts Þorvaldsson- ar Gröndal, bæjarfógetaritara og skálds, en Benedikt var dótturson- ur Sveinbjarnar Egilssonar, rekt- ors. Haukur brautskráðist ungur úr Verzlunarskólanum, og á sviði verzlunar og viðskipta vann hann hversdagsstörf sín. En tónlistin var ævilangt höfuðáhugamál hans. Hann var meðal fyrstu nemenda Tónlistarskólans, gerðist ágætur fiðlu- og lágfiðluleikari og tók virkan þátt í starfi þeirra hljómsveita, sem hér komu fram á árabilinu 1930—50, eða þar til HHI Þórður Einarsson frá Blönduhlíð - Minning Sinfóníuhljómsveit íslands var stofnuð og skipuð atvinnuhljóð- færaleikurum. Atti hann sjálfur, með ráðum og dáð, drjúgan þátt í að það skref var stigið. Síðustu árin hvíldu umsvif Tónlistarfélagsins mjög á herðum Hauks Gröndal. Naut sín þá enn eldlegur áhugi hans, stórhugur og ósérhlífni, sem aldrei brást. Það var mikið og óvænt skarð höggvið í fámennar raðir Tónlistarfélags- manna, þegar Haukur Gröndal féll frá, fullur starfsorku og at- hafnavilja að því er virzt hafði, hinn 17. september síðastliðinn. Tónlistarfélagið helgar minn- ingu hans tónleika sína í dag í virðingarskyni og með þökk fyrir áratuga vináttu, órofa tryggð og ótnetanlegt starf í þágu félagsins og baráttumála þess. Jón Þórarinsson. Mig langar til að minnast míns kæra vinar Hauks Gröndals með fáeinum orðum en því meira þakklæti. Við Haukur höfum þekkst náið um langt árabil, allt frá því er hann var ungur að árum. Þá og ætíð síðan var tónlistin Hauki bæði nautn og leikur í senn. Þessi ástríða varð happadrjúg fyrir Tónlistarfélagið, en hann átti drjúgan þátt í að stofna það á sínum tíma. Varð hann síðar — með óþrjótandi áhuga sínum og ósérhlífni — stoð félagsins og stytta. I þessu brautryðjanda- starfi að eflingu tónlistarlífs í landinu nutu hæfileikar hans sín einkar vel. Verður það seint full- þakkað þótt Haukur hafi ekki síður hlotið lof og prís fyrir hina einstöku mannkosti sína, kímni- gáfu, lipurð og ljúfmennsku. Sannarlega hefur Tónlistarfé- lagið orðið fyrir miklu áfalli vegna fráfalls Hauks. Og þó að komi maður manns í stað og margt sé góðra manna er vandséð að Tón- listarfélagið og tónlistarlíf á Islandi eignist aftur þvílíkan hauk í horni. Við hjónin höfðum um áratugi náin samskipti við Hauk og hans ágætu fjölskyldu. Við minnumst og þökkum af hjarta fyrir þá vináttu og hlýju sem við nutum af þeirra hendi. Hans nánustu óskum við allra heilla og velfarnaðar í vissu þess að minning Hauks Gröndal verður langlíf. Stefán Kristinsson Kveðjuorð: Jón Sigurðsson Jón Sigurðsson lést að heimili sínu 17. þ.m. áttræður að aldri. Við systkinin fjögur eigum ekki orð til að lýsa þakklæti okkar til afa fyrir allt sem hann hefur fyrir okkur gert og hjálpað. Afi var lærður vélstjóri og var til sjós í mörg ár, síðan vann hann í landi. Hann sagði okkur frá ýmsu sem fyrir hann kom frá fyrri og seinni tímum því hann kom alltaf vel fyrir sig orði og var gaman að hlusta á sögur hans. Hann vildi okkur alltaf vel og gerði allt fyrir okkur sem hann gat. Við vildum óska, að okkar dagar hefðu verið fleiri saman. Einn kemur og annar fer og líf er að þessu loknu. Við þökkum Guði fyrir góðar minn- ingar um afa. Guð varðveiti elsku ... En þú gaist ðllu lií og lit, svo leikið var þitt smlðavit. Af starfgþrá rik var hðndin hðg og hugsýn glðgg á eðlislög. Svo orti Stefán frá Hvítadal um fóstbróður sinn, Jón Samúelsson. Hinn 19. október síðastiiðinn and- aðist sveitungi Stefáns, Þórður Einarsson frá Blónduhlíð á heim- ili sínu í Keflavík, áttræður að aldri. Hann afi var ekki orðinn svo gamall, allavega ekki í anda. Það er sárt að þurfa að kveðja hann svona snöggt. Hann afa, sem með fádæma skörungskap var við fulla atorku, búandi bíl sinn undir veturinn svo eitthvað sé nefnt. Hvers vegna núna? Hefur hann fengið annað hlutverk? Þórður Einarsson fæddist 3. júlí 1899. Hann var sonur hjónanna Einars Guðmundssonar bónda í Blönduhlíð í Dölum og Bjargar Þorvarðardóttur. Hann ólst upp í Blönduhlíð og aðstoðaði við bú- störfin þar til hann hélt til Reykjavíkur tvítugur að aldri. Þar lærði hann trésmíði hjá Kristjáni Hanssyni. Á næstu árum nam hann smíðar og byggði mörg hús í Reykjavík. Dvaldi hann um skeið í Dölum, byggði þar vegleg bæjar- hús og smíðaði utanum marga sveitunga. Handbragð Þórðar þótti gróft, en umfram allt traust og til að standa. Það má vera að forsjónin hafi gert honum að vanda þann grunn er á skyldi byggt það sem eftir átti að koma. Árið 1930 giftist Þórður Sigurlaugu Guð- mundsdóttur frá Núpi í Haukadal. Á Núpi dvelja þau hjónin eitt ár í kaupmennsku, og síðan í Blöndu- hlíð. Þaðan liggur leið þeirra að Hlíðartúni, þar sem þau reisa bú. Á þessum árum verður þeim tveggja barna auðið, þeirra Guð- mundar Hauks og Oldu. Haustið 1935 bregður fjölskyldan búi og flyst til Keflavíkur þar sem hún fær samastað að Hafnargötu 66. Þórður stundar einkum húsasmíð- ar þar í bæ og tekur stóran þátt í örum uppvexti Keflavíkur á þeim árum. Enn er forsjónin að verki. Á þessum gróskuárum í Keflavík fjölgar í fjölskyldunni, því þau hjónin eignast aðra dóttur, Sól- veigu Sigurbjörgu, og síðan annan son, Einar Hörð. Þórður var dugmikill maður og hugði stórt, enda þannig skapi farinn að hann lét allt ganga í kringum sig. Hugsýn hans var næm, enda rann skáldblóð í æðum. Af þessu spratt förumannseðlið. Hugur hans reikar í faðm sveitar- innar og hann flyst með fjölskyldu sína vestur að Leiðólfsstöðum í Laxárdal. Þar auðnast honum að endurbyggja bæinn og gera jörð- ina að góðri bújörð. En forsjónin segir honum að flytjast aftur til Keflavíkur, því þar eigi hann verki ólokið. Þar reisir hann myndarhús með Hauki syni sínum, og stofnar þar heimili. Heimili, sem átti síðar eftir að verða sá miðpunktur í lífi okkar barnabarnanna sem raun varð. Honum afa okkar var umhugað að öllurn liði vel. Einkum þó ungviði ættar sinnar. Þegar við vöxum úr grasi, þá það á þeim grunni sem hann hafði svo mjög vandað til. Hjá afa og ömmu mátti oft hitta fyrir góða gesti, því margir höfðu yndi af að sækja þau hjónin heim. Orðfimi Þórðar og Ijúfmennska Laugu yljuðu mörg- um um hjartarætur á útmánuðum er norðankulið lék um Suðurnesin. Ef menn týndu áttum í stjórnmál- um, þá var helst að ræða við Þórð. I nærveru hans var ekki um annað að gera en að taka afstöðu. Óhætt er að fullyrða að verslun sú, sem hann rak síðari ár og kennd var við hann hafi verið miðstöð mælskusnillinga bæjarins. Þau hjónin voru mikið fyrir ferðalög. Lá leið þeirra oftast á æskuslóðir í Dölum, þar sem þau dvöldu mikið á sumrum. Þar var litli bústaðurinn þeirra miðstöð fyrir vini og vandamenn. Við höfum oft notið þess að geta dvalið með þeim þar sólríka sumardaga. Nú þegar við kveðjum þennan leiðsögumann okkar, þá er það vissa okkar að forsjónin hafi búið honum mikið og vandasamt ævistarf, sem hann hefur unnið giftusamlega. Þar hefur hann not- ið samfylgdar sinnar bjargföstu eiginkonu. Enginn hefur verið honum meiri stoð en hún amma okkar. Með þolinmæði sinni og ljúfmennsku hefur hún vaxið við hverja raun. Á þessari sorgar- stundu hugsum við til hennar og vottum henni dýpstu samúð. Blessuð sé minning góðs manns. Barnabörnin. afa og ömmu í hennar mikla söknuði og veri með þeim báðum. Sessa. Anton, Ingibjörg og Jonni. SVAR MÍTT EFTIR BILLY GRAKAM Vinur minn er að störfum með öðrum karlmönnum í nokkur hundruð kilómetra fjarlægð. Hann bað mig að dveljast um helgi nálægt vinnustaðnum, á ódýrum gististað. af þvi að hann fengi ekki fri i að minnsta kosti mánuð. Er þetta rétt? Ef þú vilt eyðileggja gott ástasamband, er þetta bezta ráðið, sem ég þekki. Piltar missa strax virðinguna fyrir stúlkum, sem eru fljótar að láta undan, jafnvel þótt þeir virðist vera mjög ástfangnir. Ef þú leigir þér herbergi í gistihúsi án móður þinnar eða fullorðinnar fylgikonu, leiðir þú vin þinn í freistingu, sem hann getur varla staðizt. Slíkir tilburðir væru leyfilegir og réttlætanlegir, — ef þú hefðir ekki samvizku, ef engar ógiftar mæður væru til, og ef ekki væri Guð á himnum, en honum eigum við að gera reikningsskil. Viljir þú halda vini þínum, góðri samvizku, samfélagi þínu við Drottin og mannorðinu, þá skaltu segja vini þínum, að hann sé þér ákaflega kær, en þú getir beðið, þangað til hann fái frí.

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.