Morgunblaðið - 24.02.1980, Blaðsíða 16

Morgunblaðið - 24.02.1980, Blaðsíða 16
16 MORGUNBLADID, SUNNUDAGUR 247FEBRÚAR 1980 %&#t0tmMmtoib Utgefandi Framkvæmdastjóri Ritstjórar Ritstjórnarfulltrúi Fréttastjóri Auglýsingastjóri hf. Árvakur, Reykjavík. Haraldur Sveinsson. Matthías Johannessen, Styrmir Gunnarsson. Þorbjörn Guömundsson. Björn Jóhannsson. Baldvin Jónsson. Ritstjórn og skrifstofur: Aöalstræti 6, sími 10100. Aúglýsingar: Aöalstræti 6, sími 22480. Afgreiösla: Skeifunni 19, sími 83033. Áskriftargjald 4.500,00 kr. á mánuöi innanlands. í lausasölu 230 kr. eintakiö. Breytingarnar í örygg- ismálum á norðurhveli jarðar endurspeglast í þeim umræðum, sem nú fara fram um eflingu varna Noregs og Danmerkur. Aukinn viðbún- aður þessara landa kemur fram í áætlunum um endur- bætur á flugvöllum í löndun- um og þar verði fyrir komið hergögnum til afnota fyrir aðfluttan liðsauka á hættu- tímum. Við aðildina að Atl- antshafsbandalaginu 1949 mótuðu norsk og dönsk stjórnvöld þá stefnu að leyfa ekki erlendar herstöðvar í löndum sínum. Þessari stefnu hefur verið fylgt síðan og engin áform eru uppi um að hvika frá henni. Friður hefur haldist í Evr- ópu síðan Atlantshafsbanda- lagið var stofnað, en mikil breyting hefur orðið á hern- aðarstöðunni. Ekki síst verð- ur þessarar breytingar vart, þegar litið er til svonefndra jaðarsvæða Atlantshafs- bandalagsins í suðri og norðri. Við landamæri Nor- egs á Kola-Skaga hafa Sov- étmenn byggt upp eitt mesta víghreiður veraldar og þaðan sækja kafbátar, herskip og flugvélar út á Atlantshaf og suður fyrir ísland eins og dæmin sanna. Norðmönnum er ljóst, að sú hætta er fyrir hendi, að á liðsauki á hættustundu þyrfti að nota. Það er misskilningur að halda, að þessi afstaða norskra stjórnvalda sé til orðin vegna þrýstings frá Bandaríkjamönnum eða í kjölfar atburðanna í Afg- anistan. Umræður um þetta hafa lengi farið fram, en málið er blásið út núna ekki síst vegna þess, að sovéska áróðursvélin hefur farið rösklega af stað. Þeir, sem kynna sér afstöðu Norð- manna, sjá, að hjá þeim koma fremur fram áhyggjur yfir því, að Bandaríkjamenn og aðrir skilji ekki, hve alvarlegar afleiðingar út- þenslustefna Sovétríkjanna hefur haft fyrir Noreg, held- ur en Norðmenn telji sig beitta óeðlilegum bandarísk- um þrýstingi. Ef til vill má segja, að innrásin í Afganist- an hafi aukið skilning flaugum inn á Eystrasalt og hafa þeir verið þar síðan. Hefur þessi þróun hvatt Dani sérstaklega til aukins viðbúnaðar. Minna má á, að nýlega var þess getið í bresku blaði, að á Eystra- salti hefðu Sovétmenn efnt til landgönguæfinga, sem vestrænir sérfræðingar mátu á þann veg, að þar hefðu þeir æft landgöngu á ísland eða Hjaltlandseyjar. Danir og Normenn telja sér ekki nauðsynlegt að hafa erlendar herstöðvar í lönd- um sínum, enda telur danski herinn tæplega 35 þúsund menn og sá norski 39 þús- und. Er það mat dönsku og norsku ríkisstjórnanna, að þessi liðsafli dugi til að halda í horfinu, þar til liðs- auki berst og nauðsynlegar undirbúningsráðstafanir séu gerðar. Þá er ljóst, að Danir og Norðmenn ef la varnir sínar úrslitastundu geti Sovét- menn lokað aðflutningsleið- um á sjó fyrir nauðsynleg þungavopn til Noregs. Til þess að vera við öllu búnir hafa Norðmenn því mælst til þess við samaðila sína að Atlantshafsbandalaginu, og þó einkum Bandaríkjamenn, að þeir flytji á friðartímum þau hergögn til Noregs, sem Bandaríkjamanna á þessu norska sjónarmiði. Aukin umsvif sovéska flot- ans á Eystrasalti valda Dön- um og fleiri þjóðum á því svæði áhyggjum. Sovésk herskip sigla jafnt um Eyr- arsund, Litlabelti sem Stóra- belti og fyrir fáeinum árum sendu Sovétmenn sex kaf- báta búna kjarnorkueld- breyttu ríkin um stefnu gagnvart erlendum her- stöðvum kynni það að gefa Sovétmönnum átyllu til enn meiri hernaðarumsvifa og gæti til dæmis leitt til þess, að þeir heimtuðu herstöðvar í Finnlandi. Viðbrögð Sovétmanna við auknum varúðarráðstöfun- um Dana og Norðmanna einkennast af slagorðum og rangfærslum. Ekki síst bitn- ar þetta harkalega á Norð- mönnum. Og einkennilegt er, hve víða menn virðast ginn- keyptir fyrir þessum áróðri, til dæmis sjást þess merki hér á landi í umfjöllun um þessi mál. íslendingar ættu að huga að því, hvernig okkar eigin staða yrði og breyttist, ef Norðmenn og Danir hyrfu frá einarðlegri varnarstefnu sinni og létu undir höfuð leggjast að bregðast við breyttum aðstæðum með viðeigandi hætti. Slík upp- gjöf gæti auðveldlega fært járntjaldið nær okkur og undanlátssemi gagnvart áróðri Sovétmanna verður aðeins til þess, að þeir færast í aukana. í umræðum um öryggis- mál er sú tilhneiging manna hættulegust að neita að horfast í augu við staðreynd- ir og láta óskhyggjuna ráða. Norðmenn og Danir eru með mildasta hætti að bregðast við auknum hernaðarumsvif- um Sovétmanna á norður- hveli jarðar. I því efni leita þeir að sjálfsögðu styrks innan þess varnarbandalags, sem þeir eru aðilar að, og þar eru Bandaríkin öflugust. Áróðursvél Kremlverja þyrl- ar síðan upp sínu venjulega blekkingarmoldviðri. Þeir sem telja unnt að brúa bilið milli þeirra sovésku ósann- inda og hins sem raunveru- lega er að gerast lenda í miklum ógöngum. Rey k j aví kurbréf Laugardagur 23. febrúar....... Morgunblaðið og launamálin Þorsteinn Pálsson, fram- kvæmdastjóri Vinnuveitendasam- bands íslands skrifaði grein hér í blaðið sl. miðvikudag, þar sem hann gerði athugasemdir við efni síðasta Reykjavíkurbréfs. Kjarn- inn í grein Þorsteins Pálssonar eru eftirfarandi ásakanir á hend- ur Morgunblaðinu: I fyrsta lagi stundi Morgunblað- ið „kersknipólitík" í launamálum með því að erta pólitíska andstæð- inga með ummælum þeirra um launamál eftir því, hvort þeir eru í stjórn eða stjórnarandstöðu. í öðru lagi sé Morgunblaðið við sama heygarðshorn og ASÍ á þann veg, að það vilji ekki taka mið af efnahagslegum forsendum við gerð nýrra kjarasamninga. í þriðja lagi sé ekkert bitastætt að finna í skrifum Morgunblaðsins um afstöðu þess sjálfs til kjara- mála. Þessum þungu ásökunum á hendur Morgunblaðinu fylgir framkvæmdastjóri Vinnuveit- endasambands íslands svo eftir með þessari spurningu: „Telur Morgunblaðið, að nú séu þær aðstæður fyrir hendi að auka megi kaupmátt? Er það ósammála af- stöðu fjármálaráðherrans, hvað sem líður fyrri skoðunum hans og þeirri afstöðu sem VSÍ hefur tekið?" Það sem Þorsteinn Pálsson er raunverulega að gera er einfald- lega það, að hann er að taka undir þann áróður vinstri manna í. áratugi, að þegar Morgunblaðið sé í andstöðu við þá ríkisstjórn, sem situr í landinu hvetji það launþega til að setja fram kröfur um háar kauphækkanir og fylgja þeim eftir með verkföllum en þegar Morgun- blaðið styðji ríkisstjórn sjái það enga möguleika á kjarabótum launþegum til handa. Þetta hefði framkvæmdastjóri Vinnuveit- endasambands íslands átt að segja umbúðalaust í stað þess að vefja skrif sín inn í umbúðir eins konar „kersknipólitíkur" í garð Morgunblaðsins en eins og hann sjálfur segir þá er þessi „gamal- dags kersknipólitík ekkert fram- lag til þeirrar nýsköpunar", sem við þurfum á að halda og eiga þau ummæli bezt við um „þrætubóka- list" hans sjálfs. Fyrsta ásökun Þorsteins Vinstri flokkarnir hafa allir rekið þá pólitík árum saman að hvetja launþegasamtökin til stífrar kröfugerðar í launamálum, þegar þeir tiafa verið utan stjórn- ar. Þeir hafa beinlínis beitt áhrif- um sínum í launþegasamtökunum til þess að bola frá völdum ríkis- stjórnum, sem þeim hafa ekki verið þóknanlegar. Versta dæmið um þetta er að sjálfsögðu sú barátta, sem hafin var veturinn 1978 gegn febrúarlögum ríkis- stjórnar Geirs Hallgrímssonar. Þá misnotuðu Alþýðubandalag og Al- þýðuflokkur launþegasamtökin í þágu stjórnarandstöðunnar á ósvífnari hátt en dæmi eru um í íslenzkri stjórnmálabaráttu síðustu 25 ár a.m.k. Fjármunum félaganna og starfskröftum var beitt í því skyni að hefja stórfellt stríð á hendur þeirri ríkisstjórn. Þessi misnotkun bar árangur. Þáverandi stjórnarflokkar töpuðu miklu fylgi. Ný vinstri stjórn tók við völdum. Þá brá svo við, að Alþýðubandalag og Alþýðuflokkur sneru við blaðinu. Þeir gengu til kosninga undir kjörorðinu: samn- ingana í gildi. En um leið og þeir voru komnir í ríkisstjórn sviku þeir þetta loforð við kjósendur og hófu að skerða vísitóluna með nákvæmlega sama hætti og ríkis- stjórn Geir Hallgrímssonar hafði gert. Það er eitt mikilvægasta verk- efnið í stjórnmálabaráttunni hér að Ieiða þennan tvískinnung í ljós, að koma því til skila til fólksins í landinu, að talsmenn þessara flokka segja eitt fyrir kosningar og annað eftir kosningar, að þeir fylgja sömu stefnu í ríkisstjórn og þeir berjast á móti, ef þeir eru utan ríkisstjórnar. Ástæðan fyrir því, að þetta er svo mikilvægt er einfaldlega sú, að um leið og almenningur gerir sér rækilega grein fyrir þessum tvískinnungi má búast við því, að í stað þess að verðlauna þá stjórnmálaflokka, sem reka ábyrgðarlausa pólitík af þessu tagi eins og kjósendur gerðu sumarið 1978, muni þeir refsa þeim. Og þá er kominn grundvöll- ur til þess að hér verði rekin ábyrg stefna í efnahagsmálum. Markviss viðleitni Morgunblaðsins í þessum efnum er því engin „kersknipóli- tík", hún er engin „þrætubókar- list", hún er þvert á móti mikils- vert framlag til þeirrar nýsköpun- ar í efnahagsmálum sem hér þarf að verða. Og það er aldeilis furðulegt, að framkvæmdastjóri Vinnuveitendasambandsins skuli ekki gera sér grein fyrir því, hversu þýðingarmikið það er í öllum umræðum um efnahagsmál að leiða þennan tvískinnung fram og að hann, í stað þess að fagna þessu framtaki Morgunblaðsins, skuli ganga í lið með andstæðing- um blaðsins til þess að koma því inn hjá fólki, að Morgunblaðið sjálft sé sekt um þann tvískinn- ung, sem það er að vekja athygli á hjá öðrum. Með því leggur Þor- steinn Pálsson ekki fram skerf til þess að stuðla að nýsköpun í þjóðmálaumræðum, heldur þvert á móti stuðlar hann að því að þær haldi áfram í þeim farvegi, sem þær hafa verið. Onnur ásökun Þorsteins I grein sinni segir fram- kvæmdastjóri Vinnuveitendasam- bandsins: „Það hefur ekki tíðkast, að launþegasamtök styddu kröfur sínar efnahagslegum rökum. I raun réttri ætti þó ekki að taka kröfur þeirra til alvarlegrar um- fjöllunar, nema þær væru studdar slíkum rökum. Samningaráð VSÍ hefur á hverjum fundi með samn- inganefnd ASÍ sett fram ósk um, að báðir aðilar settu niður sameig- inlega sérfræðinganefnd til þess að meta þær efnahagslegu for- sendur, sem endurnýjun kjara- samninga ætti að taka mið af. Þessari ósk hefur alfarið verið hafnað af ASÍ. Vinnuveitenda- sambandið telur þar á móti, að það skipti verulegu máli, hver greiðslugeta atvinnuveganna er, hvað kaupkröfurnar kosta í heild, hvort þær geti skilað kaupmáttar- aukningu, eða séu aðeins vatn á mylluhjól verðbólgunnar, hvaða áhrif þær hafa á samkeppnis- hæfni • atvinnuveganna, gengi krónunnar og viðskiptajöfnuð. ASÍ vill ekki horfast í augu við þessar spurningar. Og Morgun- blaðið sýnist vera við sama hey- garðshornið, þó að þar liggi e.t.v. aðrar ástæður að baki." Þetta er dæmalaus staðhæfing, sleggjudómur, sem er fram- kvæmdastjóra Vinnuveitendasam- bands íslands ekki samboðin. Enginn fjölmiðill á íslandi hefur varið jafn miklum tíma og rúmi, starfskröftum og fjármunum til þess að upplýsa lesendur sína um þær efnahagslegu staðreyndir, sem kjarasamningar hverju sinni taka mið af og þjóðarbúið stendur frammi fyrir. Þetta er áreiðanlega í fyrsta sinn, sem sú ásökun er borin fram á hendur Morgunblað- inu, að það taki ekki nægilegt tillit til efnahagslegra staðreynda í skrifum sínum, þvert á móti hefur blaðið hingað til verið ásakað um það, að „jórtra" alltaf á þeirri sömu „tuggu", að enginn grund- völlur væri til kjarabóta. Ef skýringin á þessari dæma- lausu staðhæfingu er sú, að Þor- steinn Pálsson eigi einungis við þetta tiltekna Reykjavíkurbréf er svarið það, að höfundur Reykja- víkurbréfs fjallar hverju sinni um kjaramál og önnur mál út frá því sjónarhorni sem honum sýnist og tekur ekki við neinum fyrirmæl- um um það, hvernig það er gert frá höfuðstöðvum vinnuveitenda í landinu. Þannig segir Þorsteinn Pálsson í grein sinni: „í nefndu Reykjavíkurbréfi er ekki gerð minnsta tilraun til þess að meta þær efnahagslegu aðstæður sem setja þjóðinni mörk við útgjalda- ákvarðanir. Því síður er tekin afstaðá til markmiða og leiða í þeim efnum." Svarið er: það stóð ekki til. í nefndu Reykjavíkurbréfi var fjall- að um allt aðra þætti þessara mála, þ.e. tvískinnunginn í mál- flutningi hinna nýju valdhafa og spurt var hvernig landbúnaðar- Þorsteinn Pálsson: Kerski Stjórnmálaumræður bera þess slundum merki að þeir aem að þeim standa gera takmarkaðar krOfur til sjáifra dn um rðksemdafærslu og skýra afsloðu. Höfundur Reykja- réfs Morfrunblaðsins síðast- sunnuda(j sýnir af sér þetta andsueðinga af þvi að peír si "iii. og vindhanar með launahæl um eða á móti eftir þvi, hvort þe í stjórn eöa atjórnarandslöð draga óskylda aðila eins og VSt þá þrætubókarlist. AuðvÍUr ei hlutverk blaða að vekja athy

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.