Morgunblaðið - 22.05.1982, Blaðsíða 14

54
MORGUNBLAÐIÐ, LAUGARDAGUR 22. MAÍ1982
Frambjóðendur á ferð og flugi
Svipmyndir frá vinnustaðafundum
Davíð Oddsson rædir við starfsmenn hji Orkustofnun.
Markús örn Antonsson talar i fundi með starfsfólki í prentsmiðjunni Odda.
lúlíus Hafstein og Ingibjörg Rafnar i fundi með starfsmönnum Ölgerðar Egils Skallagrímssonar.
Pill Gíslason spjallar við starfsmenn Rafmagnsveitna Reykjavíkur.
Frostrós og
vorlaukur
Dreymandi sat ég í myrkrinu
og leitaði Ijósráka í hvolfinu
leitaði óska mcðal stjarnanna
óskirnar Tæddust mér
ein af annarri
eins og stjórnur
er hrópuðu af festingunni
í fang mitt
undrandi stóð ég
að lokum
með auð himinsins
hruninn í skaut mitt
átján stjörnur
sem Ijómuðu i sólinni.
Bókmenntir
Jóhann Hjálmarsson
Oddur Guðmundsson:
Frostrósir.
I’orlákshöfn, 1982.
I bókarkynningu segir um
Frostrósir Odds Guðmundssonar:
„Þannig er oft farið með íslend-
inga, að þeir forma kvalir sínar og
þrár í táknrænar myndir. Ekki til
að skapa sér eilíft nafn, heldur
frekar sem útrás innri spennu."
Líklega geta þessi orð gilt um
tilraunir margra til ljóðagerðar,
ekki síst þeirra ungu manna sem
láta fjölrita bækur sínar hjá Letri
vegna þess að þeir fá ekki
hljómgrunn hjá útgefendum.
Þetta hefur að vísu valdið því að
streymt hafa á markað bækur sem
bera litlum ákáldskaparhæfileik-
um vitni, en eru til marks um
þörfina að yrkja, tjá sig.
Mörg ljóð Odds Guðmundssonar
eru viðvaningsleg, þau skortir
herslu máls, eru laus í sér og til-
viljunum háð hvort þau ganga upp
svo að lesandinn sé nokkru nær
um hvert höfundurinn er að fara.
Innan um og saman við eru þó ljóð
verð athygli, oft með trúarlegu
ívafi eða í leit að svörum við lífs-
gátum. Ég nefni í þessu sambandi
Ijóð sem nefnist Borin von um hið
nýfædda barn vonarinnar sem fær
ekki að lifa fyrir harðstjórum
heimsins. Annað ljóð nefnist ein-
faldlega Von og er um örlítinn
lauk sem settur er í moldu að vori
og tárin sem engar jurtir spretta
af.
Upphafsljóð bókarinnar er Atj-
án barna móðir í mannheimum:
Tilbrigði um stef fjallar um
mann sem verið er að kryfja á
Landakoti (að vísu er ekki krufið
þar) og er ný útgáfa Passíusálms
nr. 51 eftir Stein Steinarr. Loka-
ljóð bókarinnar minnir svolítið á
Kvæði um Krist eftir sama skáld,
en er meðal þeirra ljóða Odds
Guðmundssonar sem réttlæta „út-
rás“ hans. Ljóðið sem heitir Ég og
þú er samanburður tveggja manna
sem í bernsku létu sig dreyma um
fagurt samfélag eins og börnin í
Ijóði Steins. Annar þessara manna
er orðin fyrirmynd annarra, talar
fagurlega „um velgengni þjóðar-
innar" og segir fyrir verkum eins
og sá sem valdið hefur á að gera.
Niðurstaðan verður aftur á móti
þessi:
,.ég tx'Ci
<*n hug.sa
gelur þaó verió
aó ég
M*m veil ekkert
vili meir
en þú
sem veist alll?"
Bókmenntir
Jóhanna Kristjónsdóttir
Torfi Jónsson: Æviskrár samtíðar-
manna, fyrsta bindi A—H. Útg.
Skuggsjá.
Islenzkir lesendur eru sólgnir í
að lesa alls konar uppsláttarrit
um fólk, það er kunnara en frá
þurfi að segja. Ýmsar stéttir gefa
út með nokkru millibili skrár yfir
sína menn, lögfræðingar, prestar,
læknar o.fl. Nú er ljósmæðratal í
uppsiglingu og ég hef heyrt, að
viðskiptafræðingar og arkitektar
ætli að fara á stúfana. Uppslátt-
arbækur eru fróðlegar og gagnleg-
ar, stundum næstum skemmtileg-
ar. Þegar ákveðnir hópar eiga í
hlut liggur nokkuð ljóst fyrir, að í
þeim skuli allir vera sem hafa tek-
ið próf í hlutaðeigandi grein. Þær
bækur leggja afdráttarlausar
skyldur á herðar þess sem sér um
verkið; hann verður að afla upp-
lýsinga um hvern og einn hversu
mikla vinnu sem það kostar.
Almennar æviskrár eins og sú
bók, sem hér er vikið að, Æviskrár
samtíðarmanna A-H, hlítir vænt-
anlega öðrum lögmálum. Valdir
eru úr aðilar sem af ýmsum
ástæðum eru taldir þess maklegir
að fá þar inni og síðan virðist
mönnum nokkurn veginn í sjálfs-
vald sett, hvort þeir svara spurn-
ingalistum ritstjórans eða ekki.
Það er ekki trúlegt að mjög harka-
lega sé eftir því gengið að menn
skili inn; af þessu bindi sýnist
mér, að í hana vanti fleiri en í
henni eru. Um það má vitanlega
deila, hvort eigi að nota sams kon-
„Æviskrár
samtíðar
manna“
Að gifta sig 11
árum fyrir fæðingu
ar vinnubrögð og við sérhæfðu töl-
in, í það þarf mannafla, sem hér
hefur ekki verið lagður til.
Varðandi upplýsingar, sem er
beðið um, getur ritstjóri heldur
ekki treyst á annað en heiðarleika
og gott minni hlutaðeigandi. í
þessari bók er misbrestur á báðum
atriðum. Ártalaskekkjur eru all
víða, talsvert er um að fyrrverandi
makar séu ekki nefndir, en mestu
lýti bókarinnar eru að mínum
dómi þau, að Torfi Jónsson hefur
ekki treyst sér til að „editera"
henni. Hann tekur upplýsingarn-
ar, að því er virðist hráar og þær
eru misjafnlega ítarlegar, sumir
taka fram nánast allar athafnir
sínar, aðrir stikla aðeins á því
helzta. Þarna hefði sannarlega
þurft að finna einhvern sæmandi
milliveg. Einn sem ekki hefur rit-
störf að starfi, telur t.d. ástæðu til
að skýra frá því að hann hafi
„skrifað grein um bernskuár
sín... í bók, sem er væntanleg
innan skamms" (!) og einn „hefur
haldið dagbók um hartnær 40 ára
skeið" og enn segir á hinum þriðja
stað: „námskeið í uppsetningu