Morgunblaðið - 11.09.1982, Síða 19

Morgunblaðið - 11.09.1982, Síða 19
MORGUNBLAÐIÐ, LAUGARDAGUR 11. SEPTEMBER 1982 19 Stofnanarölt „Annars er líka mikið um sterkari efni á markaðnum hér, að- allega spítt (amfetamín innsk.), sem er mjög auðvelt að ná sér í. Það fréttist fljótt ef eitthvað er til af slíku — það fer í gegnum svo marg- ar hendur. Svo er líka algengt að alls konar rusl sé selt undir fölskum nöfnum, t.d. þekkist hreint kókain varla á íslandi. En sýra (LSD) og spítt eru dýr sparilyf hjá eldra fólk- inu og lítið um þau meðal yngri hópanna. Versta dópið er heldur ekki að finna í okkar hópi, heldur meðal hinna „duldu“ fíkniefnaneyt- enda, þeirra sem eru inni á stofnun- um eða sitja heima hjá sér og bryðja pillur sem þeir fá í gegnum lækna. Þú getur hringt í einhvern lækni, sagst vera Jón sjúklingur og fengið alls konar lyf þannig. Síðan er það náttúrulega morfínið, sem er áberandi „versta" lyfið, því þá eru menn farnir að sprauta sig. En ég held að það sé að verða erfiðara að verða sér út um það, án þess þó að ég viti það.“ Af hverju reykir þú sjálfur? „Sjálfsagt af fíkn, mér finnst það einfaldlega gott. Annars hætti ég oft um lengri eða skemmri tíma, eins og ég sagði áðan. Ég er sjómað- ur að atvinnu og hætti alltaf þegar ég fer á sjóinn.“ Ef fikniefnalögreglan héldi fræðslufund um skaðsemi fíkni- efna, hverja ætti hún þá, að þínum dómi, að boða á þann fund? „Sem flesta og sérstaklega fólk sem hefur lent í svona málum æ ofan í æ.“ Myndir þú mæta? „Já, að sjáifsögðu." En myndi svona fundur hafa áhrif á þig í þá átt að þú hættir hassreykingum? „Tæplega, en það myndu kannski slæðast einhverjir með, sem væru á báðum áttum og ef að þeir fengju þarna einhverja áþreifanlega úttekt á málunum gæti það gert út- slagið hjá þeim.“ Þér finnst sem sagt að það eigi að beina fólki frá hassreykingum, þó að þú stundir þær sjálfur? „Já, það á að beina fólki frá öllum fíkniefnum. Aðferðirnar sem nú er beitt eru bara allt of einhliða. Sjáðu til dæmis stofnanameðferð á krökk- um, hún gengur öll út á að refsa og hræða. Ef þú gerir þetta, þá ... o.s.frv. Þegar fólk er búið að vera mikið inni á stofnunum, þar sem það er brotið niður og síðan byggt upp eft- ir reglum viökomandi stofnana, er það komið inn í vissan vítahring, „stofnanaröltið". Fólk fer kannski inn á Klepp illa farið af fíkniefna- neyslu og þaðan beint upp á Silungapoll, til að láta venja sig af lyfjunum frá Kleppi o.s.frv. Ungir krakkar, sem lenda inni á stofnunum kynnast þar afstæðri veröld. Unglingaheimilið í Kópa- vogi á samt alveg rétt á sér, það er eini staðurinn þar sem tekið er á móti krökkum. En öll meðferð fer fram innan veggja unglingaheimil- isins, þegar þú kemur út í þjóðfél- agið þá er ekkert þar sem samsvar- ar þessu og eini hópurinn sem þú þekkir er sá, sem þú hefur kynnst þarna inni og stór hluti þess hóps leiðist út í afbrot. Ég hafði mín fyrstu kynni af lögreglunni þegar ég var 11 ára gamall. Ég og annar strákur vorum með einhver strákapör og kveiktum í fatarennu við Landspítalann. Lögreglan fann út hver hafði gert þetta, ég var tekinn, settur í klefa í Síðumúlafangelsinu, lokaður þar inni í sólarhring og svo hafður „frammi“ í annan sólarhring. Hinn strákurinn var líka tekinn, síðast þegar ég frétti var hann ný- kominn út af Litla-Hrauni. Þegar ég kom út úr klefanum hitti ég þrjá eldri stráka á ganginum og það eru þeir strákar sem ég hef mest um- gengist síðan. Þegar ég kom aftur í skólann vissu auðvitað allir hvað hafði gerst. Kristján Sigurðsson, forstöðu- maður Unglingaheimilisins í Kópa- vogi, frétti af þessu meðan ég „sat inni“ og sá til þess að mér var um- svifalaust sleppt. Þannig kynntist ég Unglingaheimilinu og var þar af og til fram að 16 ára aldri. Ungl- ingaheimilið er gott að mörgu leyti, því eins og ég sagði áðan þá er það eini staðurinn sem tekur á móti krökkum, sem lenda í einhverju svipuðu og því sem ég var að lýsa. En þegar unglingur kemur þar inn kemur hann að mörgu leyti inn í harðan heim og fólkið sem vinnur þarna er yfirleitt langskólagengið, hefur vegnað vel í lífinu og þekkir vandamál þessara krakka, sem það á að fara að takast á við, bara úr bókum. Það er allt of mikil ábyrgð fyrir þetta fólk að eiga að stjórna lífi þessara krakka." Hvaða möguleika eiga þeir sem vilja hætta fíkniefnaneyslu og breyta um lífsstíl? „Fíkniefnaneysla er aldrei neitt eitt afmarkað vandamál, það kemur svo margt fleira til, ef krakkar eiga við vandamál að stríða. En það eina sem þeir, sem eru veikir fyrir vímu- gjöfum, geta gert er að skera alger- lega á öll fyrri hóptengsl og það er hægara sagt en gert að komast út úr eina umhverfinu sem þeir þekkja." H.H.S. Á þriðjudag: LOKAGREINAR Næringargildi ætti að skil- greina með því að gefa upp hita- einingar, orkuefni, helstu bætiefni og trefjaefni. Yrði magn þessara efna í 100 grömmum gefið upp. A fæðutegundir sem innihalda meira en íbætt matarsalt ætti að greina frá natríuminnihaldi. Jafnframt þyrfti að gefa upp magn mettaðrar og fjölómett- aðrar fitu í feitmeti. Hér á síðunni er tafla sem sýnir hvernig mætti hugsa sér skilmerki- lega merkingu fyrir eitt stk, af grófu brauði sem er selt í plast- umbúðum, niðursneitt. í þessu tilviki er gert ráð fyrir að magn 14 næringarefna sé skráð á umbúðir. Ef aðeins væru tekin lykil-bætiefni (auk orku- og trefja- efna) mætti einfalda merkinguna. Hlutverk framleiðenda Allir framleiðendur matvæla í luktum umbúðum (og innflytjend- ur) yrðu að láta efnagreina (eða fá upplýsingar erlendis frá) þau nær- ingarefni sem hér um ræðir. Framleiðendum yrði síðan gef- inn frestur til þess að skrá þessar upplýsingar utan á umbúðir. Sömu sögu væri að segja um innflytjend- ur á matvælum. Lokaorð Þessa dagana er ný ríkisstofn- un, Hollustuvernd ríkisins, að taka til starfa. Vil ég eindregið hvetja til að betri vörumerk- ingar verði eitt af hennar fyrstu verkefnum. Jafnframt þarf að vinna að endurskoðun á matvælalöggjöf- inni. En þetta hvorttveggja verð- ur verkefni fyrir stofnun sem miklar kröfur verða gerðar til. Góðar merkingar: gróft brauð Upplýsingar um næringargildi: Þyngd matvöru í g Fjöldi sneiða í pakka Hitaeiningar í sneið í 100 grömmum eru: hitaeiningar kolvetni sykur fita hvíta trefjaefni A-vítamín 500 25 45 220 41 g lg 2g 9g 9 g 0% af RDS Bl-vítamín° 30% af RDS B2-vítamín° 30% af RDS níasín 20% af RDS C-vítamín 0% af RDS D-vítamín 0% af RDS kalk° 20% af RDS járn° 25% af RDS Fófs 0% af RDS natríum 540 mg ° hluti af Bl, B2, níasíni, járni og kalki er íbætt. Athugið: í einni sneið er Vs af þessum skömmtum. fófs: fjölómettaðar fitusýrur RDS: ráðlagður dagskammtur. AF ERLENDUM VETTVANGI eftir JOHN ENDERS Skæruliðar herja í Perú Gremin sem her fer a eftir kemur frá John Enders fréttamanni AP- fréttastofunnar í Perú: Stjórnvöld og lögregla í Ayacucho-héraði í Perú segjast eiga í mjög skæðri styrjöld við skæruliða og viðurkenna að í vök sé að verjast. Skæruliðahreyfingin kallar sig „Sendero Luminoso" (skínandi braut) og kveðst skipuð maóistum, sem hafi sett sér að steypa af stóli hinni borgaralegu stjórn landsins, sem aðeins hefur setið í tvö ár. Skæruliðarn- ir ráðast venjulega til atlögu að kvöldlagi, stundum með sjálfvirka riffla að vopni og stundum dínamít sem grenndinni. Dínamítið er það sem veitir þeim vald,“ segir hattsettur lögregluforingi í þeirri deild innan þjóðvarðliðs- ins sem hefur það sérstaka verk- efni að bæla niður uppreisnar- starfsemi, en deildin nefnist í daglegu tali „Sinchis". „Sinchis" liggur á hinn bóginn undir ásókunum um að ganga hart fram í því að uppræta skæruliðana, sem þeir segja að séu hryðjuverkamenn. Fram að þessu hefur forseti landsins, Fernando Belaunde Terry, ekki séð ástæðu til að skikka herinn til liðs við lögregluna í barátt- unni gegn skæruliðunum, en margir eru þeirrar skoðunar að þess sé ekki langt að bíða að svo verði. „Við þurfum fleiri menn, meiri vopn. Við munum láta einskis ófreistað til að útrýma þessu fólki,“ segir Vega Riojo yfirmað- ur lögreglunnar í Ayacucho. Rík- isstjórnin hefur að undanförnu verið að efla mjög bækistöðvar þjóðvarðliðsins í Ayacucho, auk þess sem fjölgað hefur verið í „lýðveldisverðinum" sem er enn önnur lögregludeild sem ekki er undir stjórn hersins. A meðan þessu vindur fram láta flug- og landher lögreglunn- ar í té margvíslega aðstoð í bar- áttu hennar gegn skæruliðum. Stjórn Belaundes segir upp- reisnarmenn vera óbreytta glæpamenn og hryðjuverkamenn og forsetinn hefur farið fram á það viö þingið að það taki aftur upp dauðarefsingu fyrir hryðju- verk. Flokkar Sendero-manna hafa sagzt vera valdir að nærri þrjú þúsund árásum á stöðvar lög- reglunnar hér og þar í þessum landshluta, en í þessum árásum hafa verið myrtir lögreglumenn og fólk sem skæruliða grunar um að segi til þeirra, auk þess sem spjöll hafa verið unnin á hefur verið stolið úr námunum í Beleunde Terry, forseti Perú, sem tók við völdum fyrir tveimur árum, eftir fyrstu frjálsu kosningarnar í landinu i þau tólf ár sem herfor- ingjastjórn var við völd. mannvirkjum. Yfirvöld í landinu telja að á þessu ári hafi 76 manns látið lífið í átökum þess- um, flestir lögreglumenn eða meintir söguberar, sem hafa ver- ið „teknir af lífi“ eftir því sem skæruliðar segja, eftir að hafa verið sekir fundnir fyrir bylt- ingarsinnuðum „alþýðudómstól- um“. Um þessar mundir líður vart sá dagur að ekki berist fregnir af hryðjuverkum, og til eru þau svæði þar sem „Senderos" eru sagðir allsráðandi. í Lima, höf- uðborg landsins, er yfirlýst neyðarástand, sem felur það í sér að stjórnvöld hafa meira svigrúm en ella til að handtaka fólk, gera húsleit og taka sér ým- iss konar vald annað ef þurfa þykir. í Ayacucho og fjórum öðr- um héruðum hefur verið lýst yfir samskonar ástandi. Þótt erfitt sé að fá það stað- fest telja margir að í Ayacuchc- héraði einu séu skæruliðar ná- lægt einu þúsundi, auk þess sem ætla má að þeir eigi sér fjölda stuðningsmanna sem aðstoða þá eftir föngum, bæði í Lima og öðrum helztu borgum landsins. Gegn þessum þúsund skærulið- um munu vera jafnmargir lög- reglumenn í fjallahéruðunum í Ayacucho um þessar mundir. „Þeir leynast í skjóli nætur," segir Vega Riojo og vitnar þá til þeirrar aðferðar skæruliða að ráðast til atlögu þar sem bæki- stöðvar lögreglunnar eru illa varðar, auk þess sem þeir gera sér sérstakt far um að sprengja í loft upp raflínur og fjarskipta- búnað á afskekktum stöðum. Vega Riojo, sem er 34ra ára og yngsti lögregluforingi sem hefur verið settur yfir heilan lands- hluta, segir að skæruliðarnir séu upp til hópa „unglingar sem hafa ekki fundið sér hlutverk í þjóð- félaginu". Hann vísar á bug staðhæfingum mannréttinda- samtaka og andstæðinga stjórn- arinnar um að lögreglan mis- þyrmi skæruliðum sem hafa ver- ið teknir til fanga. Samt viður- kennir hann, ásamt öðrum lög- regluforingjum í Ayacucho, að fangar séu yfirheyrðir sem gaumgæfilegast. En foringjar í 9. deild þjóð- varðliðsins í Ayacucho kveða skýrar að orði: „Við beitum nú- tímalegum aðferðum við yfir- heyrslur, og hvers konar aðferð- um öðrum,“ sagði höfuðsmaður í aðalbækistöðvunum. „En þeir eru mjög harðir af sér og hafa hlotið hugmyndafræðilega þjálf- un. Þeir gefa einfaldlega ekki upplýsingar." Lögreglan kveðst ekki hafa af því áhyggjur að hún geti ekki att kappi við skæruliða þegar til lengdar lætur vegna þess hversu fjölmennir þeir kunni að verða, heldur fremur af því að þeir verði sífellt öruggari í því að gera skyndiárásir. Á síðustu vik- um hafa nokkrir gagnfræðaskól- ar fengið „heimsóknir" frá skæruliðum. Yfirleitt eru þeir með andlitsgrímur þegar þeir prédika yfir nemendum og kenn- urum hver sé tilgangur þeirra um leið og þeir óska eftir stuðn- ingi við málstaðinn. Að sögn Enrique Moya Bendezu, háskóla- rektor í Huamanga, verða marg- ir við þessum beiðnum og láta ýmist í té peninga eða hjálpa til við aðgerðir, en margt bendir til þess að margir skæruliðanna séu úr hópi skólagenginna manna. Flugleiðir opna söluskrifstofu FLUGLEIÐIR hafa opnað sölu- skrifstofu að Álfabakka 10 í Breið- holti. Skrifstofan er til húsa í hinu nýja útibúi Landsbankans í Mjódd- inni, segir í frétt frá Flugleiðum. Söluskrifstofan veitir margs konar ferðaþjónustu og það spar- ar viðskiptavinum tíma og fyrir- höfn að geta keypt erlendan gjaldeyri á sama stað og farseðl- ana. Þessi nýja söluskrifstofa Flugleiða er ekki síst til hagsbóta fyrir íbúa Breiðholtshverfa og Kópavogs. Opnun hennar er þátt- ur í viðleitni Flugleiða til að bæta stöðugt þjónustuna. Fyrir skömmu var söluskrif- stofan að Hótel Esju færð til á jarðhæð hótelsins og er nú í stóru og rúmgóðu húsnæði. í vor var lokið umfangsmiklum endurbót- um á söluskrifstofu Flugleiða í Lækjargötu. Söluskrifstofan í Breiðholti er opin kl. 9.15—16.00 virka daga og auk þess er einnig opið milli klukkan 17.00 og 18.00 á fimmtu- dögum. Gerður Gunnarsdóttir annast umsjón söluskrifstofunnar. Gerður Gunnarsdóttir (tv.) afgreiðir viðskiptavin i söhiskrifstofu Flugleiða í Álfabakka 10.

x

Morgunblaðið

Beinleiðis leinki

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.