Morgunblaðið - 30.12.1982, Blaðsíða 16

16
MORGUNBLAÐIÐ, FIMMTUDAGUR 30. DESEMBER 1982
Flugeldasala fyrir áramót:
Hjálparsveit skáta
í Reykjavík verður
með sex útsölustaði
MORGUNBLAÐINU hefur borizt
eftirfarandi fréttatilkynning frá
Hjálparsveit skáta í Reykjavík
vegna flugeldasölu hennar fyrir
áramótin:j
Árleg flugeldasala HSSR
stendur nú yfir. Flugeldasalan
hefur verið aðalfjáröflunarleið
sveitarinnar síðustu 15 árin, en
afkoma sveitarinnar er algjör-
lega háð því hvernig almenning-
ur bregst við þessari fjáröflun.
Eins og komið hefur fram í
fréttum á sveitin 50 ára starfs-
afmæli um þessar mundir og
hefur því þjónað Reykvíkingum
og öðrum landsmönnum dyggi-
lega í hálfa öld.
Utsölustaðirnir eru að þessu
sinni fimm, í Skátabúðinni,
Snorrabraut 60, Volvo-salnum,
Suðurlandsbraut, Ford-húsinu,
Skeifunni, Alaska, Breiðholti, og
Seglagerðinni Ægi, Örfirisey.
Einnig verður staðsettur einn af
bílum sveitarinnar á Lækjar-
torgi og verða seldir fjölskyldu-
pakl^ar úr honum.
Eins og ávallt áður kappkost-
ar sveitin að hafa á boðstólum
mikið úrval og aðeins vörur sem
telja má öruggar í notkun.
Fyrirtæki
veitingastaðir
félagasamtök
Sendið okkur pantanir á áramótahöttum
og húfum sem fyrst
e 3 2 ! \ j| c
LAUGAVEGi 84 / HAFNARSTR/ETI 18 / HALLARMU .A 2
SKÁTAHEIMILIÐ, borgarholtsbr. 7
KAUPGARÐUR, ENGIHJALLA4
VERSLUNIN HAMRABORG 9
OPIÐ FRÁ KL. 10 — 22
AF ERLENDUM VETTVANGI
eftir FLORU LEWIS
George Shultz á fundi með Francois Mitterrand i embættisbústað Frakklandsforseta, Elysée-höll.
*
Arangursrík Evrópuferð
Shultz, utanríkisráðherra
GEORGE Shultz, utanríkisráðherra Bandaríkjanna, ferðaðist til ýmissa
höfuðborga í Evrópu eftir þátttöku í utanríkisráðherrafundi NATO í
annarri viku þessa mánaðar. í þeirri grein sem hér birtist segir helsti
dálkahöfundur The New York Times um utanríkismál, Flora Lewis, sem
búsett er í París, álit sitt á árangri ferðarinnar.
Fyrsta Evrópuferð George
Shultz í embætti utanríkis-
ráðherra Bandaríkjanna hafði
eftirtektarverð áhrif. Væri hon-
um ekki jafn umhugað um að
gera lítið úr hlutunum og hafa
frekar gamanyrði á vör en há-
alvarlegar opinberar yfirlýs-
ingar, hefði mátt kalla þetta sig-
urför.
Claude Cheysson, utanríkis-
ráðherra Frakka, er gjörólíkur
Shultz. Hann vill vera í sviðs-
ljósinu, bregða bröndum, sækja
fram og hopa eins og vígfim
skylmingahetja. Hann talar svo
mikið að hann lendir stundum í
andstöðu við það sem hann hefur
sjálfur áður sagt — svona til að
vekja á sér enn meiri athygli.
Ekki fyrir aillöngu lét Cheysson
orð falla um það, að sambúð
Bandaríkjanna og Frakklands
væri að slitna.
En eftir að Cheysson og Shultz
höfðu snætt saman hátíðar-
kvöldverð í glæsilegum salar-
kynnum franska utanríkisráðu-
neytisins á Quai d’Orsay við ána
Signu í París kölluðu þeir blaða-
menn til sín öllum að óvörum og
gagnkvæm vinátta skein út úr
andlitum beggja. Þeir svöruðu
spurningum til skiptis, kölluðu
hvor annan Claude og George,
áttu ekki nógu sterk orð til að
lýsa, hve sammála þeir væru og
hve mjög þeir treystu hvor
öðrum
Það er margt skrýtið í sambúð
Frakklands og Bandaríkjanna.
Til dæmis gerist það iðulega
þegar fulltrúa þjóðanna greinir
á um eitthvert mikilvægt mál að
þeir skiptast á hrósyrðum opin-
berlega, og svo hnakkrífast þeir
frammi fyrir blaðamönnum þeg-
ar þá greinir á um smáræði. Lík-
lega eru til á þessu sálfræðilegar
skýringar, því að hitt er víst að
hagsmunir beggja krefjast í
senn samstöðu og sjálfstæðra
ákvarðana.
Eitt af helstu umræðuefnum
George Shultz í Evrópuferðinni
var mótun reglna er gildi til
frambúðar um verslunarvið-
skipti austurs og vesturs, svo að
Sovétmenn geti ekki treyst hern-
aðarlega stöðu sína með því að
efna til óvinafagnaðar meðal
vestrænu lýðræðisríkjanna. Er
nú þannig komið, að samkomu-
lag hefur tekist um að „athuga"
einstaka þætti þessa máls, sem
hefur verið undirrót alls kyns
vandræða í samskiptum Vestur-
landa um áratuga skeið. Shultz
hreyfði hugmyndinni um þessar
reglur í þann mund sem hann
losaði Bandaríkjastjórn úr þeirri
klípu sem hún var komin í vegna
andstöðunnar við gasleiðsluna
miklu frá Sovétríkjunum til
Vestur-Evrópulanda. Franska
stjórnin féllst á hugmyndina en
lét ófriðlega vegna hennar
opinberlega af því að henni var
hreyft til að „bjarga andliti"
stjórnar Ronald Reagans.
Báðir aðilar halda fast í fyrri
sjónarmið sín. Bandaríkjastjórn
leitast enn við að fá Evrópuríkin
til að beita Sovétstjórnina efna-
hagslegu harðræði og Frakkar
segjast alls ekki munu fallast á
neins konar „efnahags-NATO“,
svo að vitnað sé til orðsins sem
talsmaður Mitterrand Frakk-
landsforseta notaði. Flest bendir
til þess að ríkisstjórnir annarra
Evrópuþjóða og Japans séu sömu
skoðunar að þessu leyti og sú
franska, hins vegar sé þeim ekki
eins mikið kappsmál og Frökk-
um að kynna sjónarmið sín á
opinberum vettvangi.
Enn um sinn mun því gefa á
bátinn. Forvitnilegt er hins veg-
ar að velta því fyrir sér hvernig
Shultz tókst að sigla honum inn
á tiltölulega lygnan sjó. Mesta
hæfni sýndi hann í París því að
þar voru boðaföllin mest. Hann
sigldi fram hjá skerjum hvar
sem hann kom, einnig í Brússel,
þar sem Bandaríkjamenn og
Evrópubúar takast harkalega á
um niðurgreiðslur og útflutn-
ingsuppbætur á landbúnaðar-
vörur, og í London og Bonn, þar
sem ráðamenn hafa af því
nokkrar áhyggjur að Banda-
ríkjastjórn muni neita að sam-
þykkja málamiðlun í viðræðun-
um við Sovétstjórnina um
meðaldræg kjarnorkuvopn í
Evrópu.
Ekki er að efa að George
Shultz nær undraverðum
árangri vegna eigin hæfni og
persónuleika. Hann kemur ekki
fram sem bardagamaður heldur
talar í löngu máli, setur ekki
fram beina kosti en hreyfir já-
kvæðum hugmyndum án þess að
knýja viðmælandann til að setja
fram gagnstæð sjónarmið. Við-
mælendurnir eru á einu máli um
það, að hann hlusti vel á öll
þeirra sjónarmið og hafi ætíð
nægan tíma.
Evrópumenn voru ekki síður
hrifnir af Alexander Haig, af því
að hann lagði sig í framkróka
um að halda aftur af þeim
mönnum innan Bandaríkja-
stjórnar sem vildu helst berja
Evrópumenn til hlýðni ef þannig
mætti að orði komast. Nú átta
evrópskir ráðamenn sig betur á
því en áður, að tvær hliðar eru á
starfi utanríkisráðherra Banda-
ríkjanna, hann verður ekki síður
að vera „diplómat" inn á við í
Washington en gagnvart öðrum
ríkjum. Að þessu leyti er Shultz
mun betur settur en Haig. Eftir
fundina með Shultz fannst
gestgjöfum hans, að stefna
Bandaríkjastjórnar væri loksins
að mildast og harka fyrstu
tveggja áranna væri að víkja
fyrir meiri sveigjanleika.
Kannski svo sé.
Vandinn í E1 Salvador og
Mið-Ameríku magnast, en hann
hefur ekki breyst í þann „próf-
stein í samskiptum austurs og
vesturs" sem um var rætt í
Washington í upphafi stjórnar-
tíma Reagans. Áætlun Reagans
um frið í Mið-Austurlöndum er í
Evrópu talin skref frá skilyrðis-
lausum stuðningi við ísrael, og
hún er talin Shultz til tekna.
Hugmynd Donald Regans,
fjármálaráðherra Bandaríkj-
anna, um „endurskoðun alþjóða-
gjaldeyrismála" telja Evrópu-
menn frávik frá fyrri ákvörðun í
Washington um að hafna til-
mælum frá Evrópu um að tekið
yrði tillit til efnahagsvandræða
þar. Forsetinn segist enn krefj-
ast „núll-lausnar“ í viðræðunum
við Sovétmenn í Genf um niður-
skurð Evrópukjarnorkueldflaug-
anna, en hann segir einnig að
„sanngjarnar" gagntillögur Sov-
étmanna verði teknar til athug-
unar.
Viðskiptastríði hefur að
minnsta kosti verið skotið á
frest. Slagurinn um gasleiðsluna
er að baki, en þrátt fyrir Claude
& George-sýninguna hefur ekki
enn tekist að uppræta þá undir-
rót misklíðar milli Vesturlanda
sem felst í ólíku mati þeirra á
hvaða stefnu eigi að fylgja gagn-
vart Sovétríkjunum. Nýlega
hittust háttsettir embættismenn
sem undirbúa árlegan fund leið-
toga sjö mestu iðnríkja Vestur-
landa, en hann verður næst
haldinn í maí 1983 í Willams-
burg í Bandaríkjunum. Á þess-
um fyrsta fundi sínum ákváðu
embættismennirnir, að ekki
skyldi gefin út sameiginleg yfir-
lýsing að fundinum loknum.
Reynslan frá Versölum á þessu
ári hræðir, en þar voru orð notuð
til að fela skoðanaágreining.
Nú er að sjá hvort Shultz hef-
ur í raun tekist að koma bátnum
inn á lygnan sjó eða hvort um
svikalogn er að ræða. Það ræðst
af því hvort Ronald Reagan ætl-
ar að breyta til í verki eins og
hann hefur gert í ræðum sínum.
(Þýð. Bj.Bj.)