Morgunblaðið - 16.12.1983, Blaðsíða 20

Morgunblaðið - 16.12.1983, Blaðsíða 20
20 MORGUNBLAÐIÐ, FÖSTUDAGUR 16. DESEMBER 1983 ROLEX ROLEX IRAVHMK IIIISIN F RA\( H \1I( IIII Sl \ ^ 1 Frá Belgíu 31 tegund af speglum Nýtísku eða gamaldags: Speglaborö — Speglasúlur Sérstæöar og fallegar vörur. Opiðtilkl. 10íkvöld. Ki Vörumarkaðurinn hf. Ármúla 1a, sími 86112. Ávallt á undan AF ERLENDUM VETTVANGI eftir BJÖRN BJARNASON Frá utanrfkisráðberranefnd NATO 8. tíl 9. desember. Fulltrúar íslands: Geir Hallgrímsson, utanríkisraðherra, Henrík Sv. Bjtfrnsson, fastafulltrúi — og fyrir aftan þá Ólafar Egilsson, skrifstofustjórí, og Þórður Einarsson, ?arafastafulltrúi. Á myndina vantar Htfrð H. Bjarnason, sendiraðunaut. Samningavilji á NATO-fundum „VIÐ, fulitníar sextán aðildarríkja Atlantshafsbandalagsins, ítrekum að við störfum saman í þagu friðar með frelsi," segir í upphafi yfirlýsingar sem utanríkisriðherrar Atlantshafsbandalagsríkjanna sendu frá sér að loknum fundum í Brussel hinn 9. desember síðastliðinn. Þetta var fyrsti fundur ráðherranna eftir að hafist var handa við að koma bandarískum Pershing H-eldflaugum og stýríflaugum fyrir í Vestur-Evrópu og eftir að Sovétmenn slitu afvopnunarviðræðunum um Evrópueldflaugarnar í Genf. Fjögurra ára reynslutími bandalagsins vegna Evrópueldflauganna var að baki og samvinna aðildarþjóðanna hafði staðið af sér storminn. Bandalag okkar ógnar eng- um," segir í Brussel- yfirlýsingunni frá 9. desember 1983. „Vopnum okkar verður aldrei beitt nema á okkur sé ráð- ist. Við viljum ekki öðlast yfir- burði en við sættum okkur ekki heldur við að aðrir nái yfirburð- um yfir okkur. Aðeins er unnt að standa vörð um lögmæta örygg- ishagsmuni okkar með nánum tengslum milli Evrópu og Norð- ur-Ameríku. Við hvetjum Sov- étmenn til að virða réttmæta ör- yggishagsmuni okkar á sama hátt og við sýnum þessum hags- munum þeirra virðingu. Við erum staðráðnir í að tryggja öryggi á þeim forsendum að jafnvægi rfki milli herafla sem ekki sé öflugri en brýnasta nauð- syn krefst. Vegna hættunnar sem stafar af SS-20-eldflaugum Sov- étmanna ætla þau aðildarrriki sem málio snertir að halda fast við framkvæmd tvíþættu ákvörð- unarinnar frá 1979. Lokamark- miðið er sem fyrr að hvorki séu til sovéskar né bandarískar land- fastar meðaldrægar kjarnorku- eldflaugar. Flutning bandarískra eldflauga má stöðva eða þeim má fækka miðað við gang mála við samningaborðið. I þessum anda viljum við að sem fyrst hefjist aftur afvopnunarviðræðurnar um Evrópueldflaugarnar sem Sov- étmenn slitu. (Danir og Grikkir hafa fyrirvara á afstöðu sinni til þessarar málsgreinar. Spánverj- ar stóðu ekki að tvíþættu ákvörð- uninni 1979 og hafa fyrirvara á afstöðu sinni til þessarar máls- greinar.) Við hvetjum aðildarriki Var- sjárbandalagsins til að grípa þau tækifæri sem við bjóðum til að koma á gagnkvæmum samskipt- um sem byggjast á jafnræði og raunsæi og stuðla að sannkallaðri slökun. I afvopnunarviðræðum verða viðræðuaðilar að ná árangri einkum að því er varðar: • fækkun langdrægra kjarn- orkuvopna (START-viðræðurn- ar); • fækkun meðaldrægra kjarn- orkuvopna (INF-viðræðurnar); • jafnan og gagnkvæman niður- skurð venjulegra vopna (MBFR-viðræðurnar); • bann við efnavopnum á vegum afvopnunarnefndarinnar. Við erum einnig staðráðnir í að nota fyrirhugaða Stokkhólmsráð- stefnu sem nýjan vettvang til að breikka viðræðurnar við austur- blokkina, til að semja um aðgerð- ir er stuðla að trausti milli þjóða og treysta stöðugleika og öryggi í Evrópu allri. Við munum halda áfram að gera okkar ýtrasta til að tryggja öryggi og frið í framtíðinni. Við bjóðum Sovétríkjunum og öðrum ríkjum Varsjárbandalagsins að starfa með þeim að þvi að skapa raunhæfar forsendur fyrir lang- vinnum samskiptum sem byggj- ast á jafnræði, hófsemi og gagn- kvæmni. í þágu alls mannkyns hvetjum við til opinna, alhliða umræðna jafnhliða samvinnu í þágu gagnkvæmra hagsmuna." Hér er þessi yfirlýsing utanrík- isráðherra NATO birt í heild því að til hennar á vafalaust oft eftir að verða vitnað á næstu vikum og mánuðum. Stokkhólmsráðstefn- an sem ráðherrarnir binda vonir við hefst 17. janúar næstkom- andi. Hana munu fulltrúar 35 ríkja frá Evrópu, Bandaríkjunum og Kanada sækja og er ráðstefn- an haldin á grundvelli samþykkt- ar sem gerð vaf á Madrid-ráð- stefnunni um öryggi og samvinnu í Evrópu sem lauk í september síðastliðnum. Eins og sjá má af Brussel- yfirlýsingunni vilja ráðherrar NATO-ríkjanna afdráttarlaust halda áfram viðræðum við Sov- étmenn og fulltrúa fylgiríkja þeirra um afvopnunarmál. Binda menn nokkrar vonir við að ný skref verði stigin í þá átt ef þeir George Shultz, utanrikisráðherra Bandaríkjanna, og Andrei Grom- yko, utanríkisráðherra Sovétrikj- anna, hittast í Stokkhólmi í janú- ar. Þeir hittust ekki á vettvangi Sameinuðu þjóðanna i New York í haust vegna þess að Gromyko fór ekki þangað. Hann vildi ekki sætta sig við að þurfa að lenda á herflugvelli en það skilyrði setti Bandaríkjastjórn eftir að sovéski flugherinn skaut suður-kóresku farþegaþotuna niður. Siðan hafa Sovétmenn slitið INF-viðræðun- um og látið í ljós lítinn áhuga á að halda START-viðræðunum áfram. Enginn vafi er á því að á NATO-fundunum í siðustu viku hafi ráðherrar frá Evrópuríkjum bandalagsins lagt að George Shultz að bjóða Andrei Gromyko tii fundar við sig í Stokkhólmi, jafnframt er líklegt að ýmsir að- ilar innan Bandaríkjastjórnar telji slíkan fund óþarfan eins og málum er nú komið. Áherslu- munurinn í afstöðu ráðamanna i Vestur-Evrópu og Bandaríkjun- um þegar þeir ræða stefnuna í samskiptum við Sovétríkin er einkum sá, að Evrópumönnunum er meira kappsmál en fulltrúun- um frá Washington að haldið sé áfram að ræða við fulltrúa Sov- étstjórnarinnar um takmörkun vígbúnaðar og hvaðeina annað sem talið er horfa til heilla. Brussel-yfirlýsingin sem út var gefin 9. desember siðastliðinn sýnir hins vegar að fjölmiðlar hafa liklega gert meira úr þessum áherslumun eða ágreiningi eins og sumir kalla hann en efni standa til. Yfirlýsinguna geta Kremlverjar skoðað sem einskon- ar bónorðsbréf ef þeir settu sig i andlegar stellingar til þess. Áróð- ursvél þeirra sendir þó ekki neitt frá sér enn sem gefur til kynna að Sovétstjórnin vilji taka upp raunhæfar viðræður um afvopn- unarmál eða annað er stuðli að slökun í samskiptum austurs og vesturs.

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.